Η Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης A.E. (ΕΥΔΑΠ), είναι η μεγαλύτερη και σημαντικότερη εταιρεία στην Ελλάδα που ξεχωρίζει στον τομέα αγοράς νερού. Το πελατολόγιο της ΕΥΔΑΠ στον τομέα της ύδρευσης είναι αρκετά διευρυμένο με περίπου 4.400.000 πελάτες (2.160.000 συνδέσεις), ενώ το μήκος των αγωγών ανέρχεται σε 14.000 χλμ.
Πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι η ΕΥΔΑΠ είναι απλά μια εισηγμένη εταιρεία, παλιά επιχείρηση του δημοσίου τομέα, που τοποθετεί και συντηρεί αγωγούς ύδρευσης, προκειμένου να διαθέτει πόσιμο νερό και διαχειρίζεται το σύστημα λυμάτων της Αττικής. Όμως είναι κάτι πολύ περισσότερο…
Είναι υπεύθυνη για το πολύτιμο αγαθό του πόσιμου νερό για την μεγαλύτερη πληθυσμιακά Περιφέρεια της Ελλάδα, κερδίζοντας διεθνείς διακρίσεις για την ποιότητα του νερού που φθάνει στην βρύση κάθε σπιτιού ή γραφείου.
Αυστηροί έλεγχοι ποιότητας του ακατέργαστου αλλά και του πόσιμου νερού πραγματοποιούνται καθημερινά στα χημικά και μικροβιολογικά εργαστήρια της ΕΥΔΑΠ, με σκοπό να εξασφαλίζεται και να πιστοποιείται η άριστη ποιότητα του νερού που καταλήγει στις βρύσες μας. Στα εργαστήρια, που βρίσκονται στο Γαλάτσι και τις Αχαρνές, αναλύονται δείγματα ακατέργαστου νερού από τις λίμνες-ταμιευτήρες, τις γεωτρήσεις της ΕΥΔΑΠ, δείγματα πόσιμου νερού από τις Μονάδες Επεξεργασίας Νερού, αλλά και από το δίκτυο ύδρευσης.
Μάλιστα, ήδη από το 2005, τα χημικά εργαστήρια Γαλατσίου και Αχαρνών, καθώς και το Μικροβιολογικό Εργαστήριο είναι διαπιστευμένα κατά ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 17025, από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ), για τη διενέργεια δοκιμών για τον προσδιορισμό χημικών και μικροβιολογικών παραμέτρων στο ανεπεξέργαστο και πόσιμο νερό (Αρ. Πιστοποιητικού 192).
Εκτός όμως από την τεράστια απήχηση και τη μεγάλη δυναμική της εισηγμένης εταιρίας, σημαντικό ενδιαφέρον έχει και η πλούσια ιστορία της εταιρίας αυτής.
Ιστορική αναδρομή της ύδρευσης
Κατά τη διάρκεια του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα σημειώθηκαν πολλές καταστροφές στην υδροδοτική υποδομή της πόλης. Έτσι, μετά την απελευθέρωση, το υδροδοτικό πρόβλημα της Αθήνας ήταν αρκετά σοβαρό. Με πρωτοβουλία της εκάστοτε δημοτικής αρχής έγιναν σημαντικά έργα, όπως επισκευές και καθαρισμοί του Αδριάνειου Υδραγωγείου, το οποίο ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1840, όπου και ξεκίνησαν οι εργασίες για την επισκευή του.
Το 1870 ανακαλύφτηκε η Αδριάνειος Δεξαμενή, η οποία ανακατασκευάστηκε και λειτούργησε μέχρι το 1940. Αξιοσημείωτη ήταν και η κατασκευή άλλων μικρών υδραγωγείων, χωρίς ωστόσο τα έργα αυτά να έχουν κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας
Αναποτελεσματικοί ήταν και οι 55 περίπου δημοτικές βρύσες που υπήρχαν στην Αθήνα, οι οποίες βοηθούσαν ελάχιστα, έως και καθόλου, στις καθημερινές ανάγκες της κατανάλωσης νερού. Για αυτό επιτυχία έκαναν οι γνωστοί «νερουλάδες» που μετέφεραν και πουλούσαν νερό στην Αθήνα από τις πηγές γειτονικών χωριών, όπως της Κηφισιάς και του Αμαρουσίου.
Τη δεκαετία του 1870 επί κυβέρνησης Χαρίλαου Τρικούπη, καθώς και το 1899 επί κυβέρνησης Γεώργιου Θεοτόκη, το θέμα της υδροδότησης της πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους, αποτέλεσε σοβαρότατο ζήτημα, αλλά λόγω των πολιτικών και οικονομικών συγκυριών καμία από τις δύο κυβερνήσεις δεν κατάφερε να προχωρήσει προς την ολοκλήρωση κάποιου έργου.
Το 1911, επί κυβέρνησης Ελευθέριου Βενιζέλου, το ζήτημα του υδροδοτικού προβλήματος της Αθήνας, επανήλθε δυναμικά στο προσκήνιο. Με το ξέσπασμα όμως του Ά Παγκοσμίου Πολέμου, το έργο ακυρώνεται ξανά.
Η κατασκευή του Σύγχρονου Συστήματος Ύδρευσης της πρωτεύουσας
Με το τέλος του του Ά Παγκοσμίου Πολέμου και τη λήξη του Εθνικού Διχασμού, η υδροδότηση της Αθήνας αποτελούσε μείζον πρόβλημα και επιτακτική ανάγκη. Μετά τη μικρασιατική καταστροφή και την αύξηση του πληθυσμού της Αθήνας, δημιουργήθηκαν νέες ανάγκες. Η λύση έρχεται στις 23 Δεκεμβρίου 1924, με την υπογραφή της Σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, της Αμερικανικής Εταιρείας ULEN και της Τράπεζας Αθηνών, όπου και ξεκινά περί το 1925 η κατασκευή των πρώτων σύγχρονων έργων ύδρευσης στην περιοχή της Πρωτεύουσας.
Σύμφωνα με τη σύμβαση η ULEN αναλάμβανε την κατασκευή, τη συντήρηση και εκμετάλλευση των έργων ύδρευσης Αθηνών, Πειραιώς και Περιχώρων. Για την εκμετάλλευση των έργων ιδρύθηκε η Ανώνυμος Εταιρεία των Υδάτων των Πόλεων Αθηνών- Πειραιώς και Περιχώρων (ΑΕΕΥ).
Το πρώτο μεγάλο έργο ήταν η κατασκευή του Φράγματος του Μαραθώνα (1926 – 1929). Έχει ύψος 54 μέτρα, μήκος 285 μέτρα. Εσωτερικά αποτελείται από σκυρόδεμα, το οποίο είναι φτιαγμένο με θραυσμένο μάρμαρο, τσιμέντο και ηφαιστειακή τέφρα. Η κατασκευή του Φράγματος δημιούργησε την τεχνητή Λίμνη του Μαραθώνα, στο σημείο της συμβολής των χειμάρρων Χαράδρου και Βαρνάβα, χωρητικότητας 44.000.000 κ.μ. νερού.
Για τη μεταφορά του νερού από τη Λίμνη του Μαραθώνα προς στην Αθήνα, κατασκευάστηκε η Σήραγγα Μπογιατίου, μήκους 13,4 χλμ. Η Σήραγγα Μπογιατίου μετέφερε ακατέργαστο νερό μέσω σωληνωτού αγωγού, στις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Νερού, στο Γαλάτσι και από εκεί διοχετευόταν μέσω του νέου δικτύου.
Τον Ιούνιο του 1931 πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια του νέου συστήματος ύδρευσης.
