Η κακοκαιρία με την…. ευοίωνη ονομασία «Ελπίς», αδιαμφισβήτητα άφησε έντονο το αποτύπωμά της στην Ελλάδα και κυρίως στην Αττική, με πρωτοφανείς εικόνες να κάνουν από το βράδυ της Δευτέρας τον γύρο του Διαδικτύου.
Το ευτυχές σενάριο είναι ότι δεν υπήρξαν απώλειες. Γιατί ναι μεν οι επί ώρες εγκλωβισμένοι στην Αττική Οδό οδηγοί βρίσκονταν μέσα στην «ασφάλεια» των οχημάτων τους, αλλά σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, ο χρόνος κυλά συνήθως με πιο αργή ροή. Συν τοις άλλοις, οι οδηγοί ήταν χιλιάδες και είναι αναμενόμενο να υπάρχουν μεταξύ αυτών ασθενείς, ηλικιωμένοι, άρτι χειρουργηθέντες, ακόμα και μικρά παιδιά. Οπότε, από μία άποψη, τα χειρότερα αποφεύχθηκαν.
Το δυστυχές σενάριο, είναι η εκ των πραγμάτων έλλειψη εμπιστοσύνης που γεννήθηκε απέναντι στην ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού. Διότι αυτές οι εικόνες δεν είναι συνήθεις για μια φημισμένη για την καλοκαιρία της χώρα όπως η Ελλάδα, δεν είναι όμως και πρωτοφανείς. Έντονη χιονόπτωση έχει πολλάκις καλύψει το λεκανοπέδιο, ποτέ όμως δεν υπήρξε τόσο μεγάλη αναστάτωση και ταλαιπωρία σε έναν κεντρικό και πολυσύχναστο δρόμο της πρωτεύουσας, όπως η Αττική Οδός.
Αρχικά, αυτό που δεν θα πρέπει πλέον να μάς προβληματίζει, είναι η επερχόμενη αλλαγή στο σκηνικό του καιρού. Η κλιματική αλλαγή, που έχει πια μετονομαστεί σε κλιματική κρίση, παρελαύνει κάθε χρόνο σε ολόκληρη την υφήλιο και απειλεί ανθρώπινες ζωές και οικονομίες. Από τις ΗΠΑ μέχρι τη Σιβηρία και από τον Καναδά μέχρι την Ασία, την Αυστραλία και την Ευρώπη, τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι πλέον αναπότρεπτα ακόμα και σε χώρες όπως η Ελλάδα, που δεν φημίζονται για την προνοητικότητά τους.
Ποιος περίμενε άλλωστε ότι οι καλοκαιρινές πλημμύρες στη Γερμανία θα αιφνιδίαζαν τον κρατικό μηχανισμό. Και ποιος περίμενε ότι χώρες-πρότυπα προνοητικότητας, όπως Καναδάς, ΗΠΑ και κάποιες ευρωπαϊκές, θα αποδεικνυόταν ότι ούτε οι δικές τους κρατικές δομές κατόρθωσαν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της κοινωνίας για την ασφάλεια πολιτών και περιουσιών.
Όσον αφορά στην Ελλάδα, διαπιστώθηκε εχθές πως η διαχείριση κρίσεων ναι μεν δεν αποτελεί ένα από τα … δυνατά σημεία μας, μπορεί ωστόσο να είναι αποτελεσματική, έστω και με καθυστέρηση. Η κινητοποίηση, για παράδειγμα, του στρατού, ήταν καθοριστική. Οι στρατιωτικές δυνάμεις προσέφεραν τρόφιμα και κουβέρτες στους εγκλωβισμένους πολίτες, παρέχοντάς τους με τον τρόπο αυτό ένα είδος ψυχολογικής στήριξης.
Η ενεργοποίηση του τηλεφωνικού αριθμού 112, έδωσε τη δυνατότητα στην Πολιτική Προστασία να προειδοποιεί τους πολίτες και μάλιστα εκ των προτέρων για τα επερχόμενα επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα. Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, σε συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία, μεριμνά πάντα και για όσους δεν έχουν άμεση πρόσβαση στην τεχνολογία, όπως είναι οι υπερήλικες.
Συνεπώς, η ευθύνη δεν πρέπει να αποδίδεται εξ ολοκλήρου στην κυβέρνηση. Η Αττική Οδός όφειλε να έχει κλείσει εκ των προτέρων, προκειμένου να παρεμποδιστεί η διέλευση και στην συνέχεια ο εγκλωβισμός των οχημάτων. Τα βαρέα οχήματα επίσης, θα έπρεπε να απαγορευτούν εκείνη την ημέρα στην Αττική Οδό.
Όλα αυτά αποτελούν μια βάση για τη μελλοντική αντιμετώπιση των επερχόμενων και ακόμη ισχυρότερων κρίσεων. Τι θα πρέπει να γίνει λοιπόν για να μην αντικρίσουμε ξανά εικόνες σαν αυτές των τελευταίων δύο ημερών;
Αρχικά, να έχουμε ως πρότυπα προηγμένες χώρες που έχουν έρθει αντιμέτωπες με αντίστοιχα καιρικά φαινόμενα. Η διαρκής παρακολούθηση των αναπροσαρμογών της στρατηγικής για την αντιμετώπιση σφοδρών χιονοπτώσεων, θα ήταν άκρως αποτελεσματική στο μέλλον για τη χώρα.
Επίσης, η ανανέωση των εκχιονιστικών οχημάτων θα συντελούσε στην αμεσότερη αντιμετώπιση αντίστοιχων κακοκαιριών και θα απάλλασσε χιλιάδες οδηγούς από την πολύωρη ταλαιπωρία.
Οι νέες τεχνολογίες είναι καιρό να παίξουν τον ρόλο τους σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Τα drones, για παράδειγμα, που χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, θα ήταν ιδανικό να εντοπίζουν ανθρώπους που χρειάζονται άμεσα βοήθεια.
Πολλές άλλες ενέργειες προτείνονται από ειδικούς. Συνεπώς, όπως και στην περίπτωση της υγειονομικής κρίσης, η διοικητική δομή θα πρέπει να επανεξεταστεί για όλες τις επερχόμενες…. χιονοστιβάδες.
Ωστόσο και η δική μας ευθύνη είναι προφανής. Η πολιτική προστασία προειδοποιούσε εδώ και μία εβδομάδα όλους τους πολίτες να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις. Στις ουρές χιλιομέτρων που δημιουργήθηκαν, σίγουρα θα περιλαμβάνονταν και ορισμένοι που δεν ήταν απαραίτητο να μεταφερθούν στο νοσοκομείο για να χειρουργηθούν ή που δεν έπρεπε να οδηγήσουν λίγα χιλιόμετρα για να προσφέρουν βοήθεια σε κάποιο συγγενικό τους πρόσωπο.
Μιας και για μία ακόμα φορά λοιπόν, η χώρα παρέλυσε από την πρωτοφανή χιονόπτωση, καλό θα ήταν να γνωρίζουμε ότι κάπου υπάρχει και μια μορφή συνυπευθυνότητας και να μην μας κατακλύζει η διαρκής απορία, ύστερα από αντίστοιχες θεομηνίες, «μα πού είναι το κράτος;».