Σε συμμόρφωση με την ευρωπαϊκή οικογένεια στην οποία θέλουμε να ανήκουμε σαν χώρα, τρεις ζωτικοί κλάδοι της οικονομίας (τράπεζες, τηλεπικοινωνίες και ενέργεια) μπήκαν από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 σε τροχιά απελευθέρωσης από το κρατικό καθεστώς λειτουργίας τους με σκοπό τη θεωρητικά άριστη ιδεολογία της αποδέσμευσης από τα δεσμά του κυβερνητικού ελέγχου, της ανάπτυξης του ανταγωνισμού και εν τέλει της καλύτερης ανταπόκρισης στις ανάγκες των πολιτών/πελατών τους.
Στο πλαίσιο αυτό, κρατικοί οργανισμοί με μονοπωλιακή θέση ή/και κρατικά ελεγχόμενες διοικήσεις, μετασχηματίστηκαν και απέκτησαν σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό άλλους μετόχους ή απορροφήθηκαν από άλλους, ενώ παράλληλα συστάθηκαν νέες αμιγώς ιδιωτικές επιχειρήσεις για να λειτουργήσουν όλοι μαζί στον κάθε κλάδο με βάση το περίφημο κλισέ των «ιδιωτικοοικονομικών» κριτηρίων.
Βλέποντας όμως τη διαχρονική εξέλιξη αυτής της κατάστασης έως και σήμερα, διαπιστώνεται μια τεράστια ανεπάρκεια στην επίτευξη του θεωρητικού σκοπού αυτής της απελευθέρωσης με τελικό αντίκτυπο πολύ σοβαρές επιπτώσεις στους πολίτες/πελάτες που θα έπρεπε να είναι και οι τελικοί επωφελούμενοι από αυτή την αλλαγή.
Στον κλάδο των τραπεζών που ήταν και αυτός που απελευθερώθηκε νωρίτερα/ταχύτερα από τους άλλους δύο (τηλεπικοινωνίες και ενέργεια) για διάφορους λόγους που δεν είναι της παρούσης, είχαμε την αλόγιστη πιστωτική επέκταση επιχειρηματικής και καταναλωτικής πίστης στη δεκαετία του 2000 (να θυμηθούμε τα διακοποδάνεια και τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο) που με δεδομένη και την παγκόσμια χρηματοοικονομική κατάσταση μετά το 2008, καταλήξαμε σε αυτό που όλοι βιώσαμε (κάποιοι βιώνουν ακόμη) από το 2010 και μετά, με τα εκτός ελέγχου μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα των τραπεζών μας.
Στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών είμαστε από τις χώρες στις οποίες θέλουμε να ανήκουμε, η ακριβότερη στο κόστος και η χειρότερη στις επιδόσεις των τηλεπικοινωνιακών δικτύων έχοντας για παράδειγμα διασύρει και επαναπροσδιορίσει από μόνοι μας τι σημαίνουν όροι όπως ADSL, VDSL, FTH, τι πρέπει να περιμένουν από αυτούς οι πελάτες, πότε να το περιμένουν και πόσο θα τους κοστίσει.
Στην ενέργεια, που είναι και ο πιο πρόσφατος κλάδος που μπήκε στο κλαμπ της απελευθέρωσης λόγω των σθεναρότερων αντιστάσεων που όλοι γνωρίζουμε, έχουμε αυτό τον καιρό δει όλοι πια ως «επιβάτες του Τιτανικού» το παγόβουνο πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και προσπαθούμε σε κατάσταση πανικού να μπούμε στις βάρκες της σωτηρίας από μια κατάσταση την οποία άλλοι δεν αναγνώρισαν (και δεν όφειλαν να έχουν τις γνώσεις να αναγνωρίσουν) και άλλοι αναγνώρισαν αλλά λόγω της αυθαιρεσίας που επικρατεί σε αυτή την αγορά, αυτή η αναγνώριση δεν υπήρξε αρκετή για να τους προστατεύσει.
Σε όλες τις περιπτώσεις δε, οι ανεξάρτητες ρυθμιστικές αρχές ο λόγος ύπαρξης των οποίων είναι να ρυθμίζουν την αγορά, αιτιολογημένα (π.χ. υποστελέχωση) ή αναιτιολόγητα (τουλάχιστον πάνω από το τραπέζι), λειτουργούν αναποτελεσματικά.
Αν λοιπόν έχουμε αυτή τη διαχρονική και εκτενή ανεπάρκεια λειτουργίας της οικονομίας μας σε καθεστώς απελευθέρωσης, τίθεται ένα πολύ μεγάλο δίλημμα που έχει να κάνει με τους λόγους που οδηγούν τις επιχειρήσεις αυτών των τριών κλάδων να λειτουργούν με αυτό τον ανεπαρκή τρόπο:
(α) γνώριζαν/γνωρίζουν και συνειδητά προς όφελος των μετόχων και στελεχών τους και όχι των πελατών τους δεν πράττουν τα δέοντα ; ή
(β) λόγω διοικητικής ανικανότητας ή/και γνωστικής ανεπάρκειας είναι έρμαια καταστάσεων οι επιπτώσεις των οποίων επιβαρύνουν τελικά τους πελάτες τους;
Είτε πρόκειται για αναποτελεσματική απελευθερωμένη λειτουργία εκ προμελέτης (Κάζο Πενσάτο: Περίπτωση Α) είτε εξ αμελείας (Κάζο Ατσιντέντε: Περίπτωση Β), σε κάθε περίπτωση υπάρχουν σοβαρότατες ευθύνες αυτών των επιχειρήσεων τις οποίες οι πελάτες τους ως οι πλέον αδύναμοι σε αυτή την ετεροβαρή σχέση δεν είναι σε θέση να αποδώσουν, παραμένοντας απόλυτα εκτεθειμένοι από τις επιπτώσεις αυτών των συμπεριφορών και χωρίς ουσιαστικές επιλογές αντίδρασης.
Έτσι καταλήγουμε σε μια αδιέξοδη κατάσταση γενικότερα αλλά και ειδικότερα στο επί του παρόντος πιο καυτό θέμα της ενέργειας, όπου την τελική λύση θα πρέπει αναγκαστικά να δώσει αυτός που έχει την τελική ευθύνη για την ευημερία των πολιτών μιας χώρας, δηλαδή η κυβέρνηση, η οποία όμως έχει την πρόκληση να εξασφαλίσει τάξη στην Άγρια Δύση χωρίς όμως να παίξει και το ρόλο του Σερίφη αναλαμβάνοντας τον έλεγχο γιατί τότε θα επανέλθουμε στο αρχικό σημείο του κρατικού ρόλου από τον οποίο υποτίθεται ότι πρέπει να ξεφύγουμε …
Καλό Μήνα..
Σημείωση: η εικόνα στο θέμα είναι από την παράσταση του ΚΘΒΕ – πηγή
