Στο κλασικό σατιρικό διήγημα του Εdwin Abbott «Flatland» (1884) περιγράφεται ένα περιορισμένης οπτικής κοινωνικό περιβάλλον ως ένας μονοεπίπεδος κόσμος δύο διαστάσεων όπου οι κάτοικοι του είναι επίπεδα σχήματα με αδυναμία πλήρους αντίληψης του πιο σύνθετου κόσμου γύρω τους.
Έτσι, μια σφαίρα που διατρέχει τον κόσμο τους την αντιλαμβάνονται μόνο ως την εμφάνιση μια κουκίδας που εξελίσσεται σε ένα κύκλο που διαδοχικά μεγαλώνει και στη συνέχεια μικραίνει ώσπου γίνεται ξανά μια κουκίδα για να εξαφανιστεί εν τέλει από το οπτικό τους πεδίο.
Ερχόμενοι τώρα στο σήμερα, η ζωή μας έχει γίνει εξαιρετικά πολυδιάστατη σε βαθμό που η πολυπλοκότητα που βιώνουμε να ξεπερνάει πολλές φορές τις δυνατότητες μας να κατανοήσουμε στο απαραίτητο βάθος όλες τις διαστάσεις πολλών και τις περισσότερες φορές αλληλο-εξαρτώμενων θεμάτων που διαμορφώνουν την καθημερινότητα μας, περιοριζόμενοι σε απλούς παρατηρητές σύνθετων φαινομένων όπως αυτά τα αντιλαμβανόμαστε όχι στο σύνολο τους αλλά μέσα από τον επίπεδο κόσμο μας σαν να ζούμε και εμείς στο δικό μας «Flatland».
Για παράδειγμα, η σημερινή και η μελλοντική κατάσταση της οικονομίας σε συνδυασμό με την εξάρτηση της από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και ισορροπίες, τις μακροοικονομικές επιλογές ρυθμιστικών αρχών, το κόστος χρήματος, την κατάσταση της αγοράς ενέργειας, την κρίση στην παγκόσμια πια εφοδιαστική αλυσίδα, την ανταγωνιστικότητα επιχειρήσεων και ολόκληρων κλάδων επιχειρηματικής δραστηριότητας, γίνεται στους περισσότερους από εμάς αντιληπτή μόνο ως το υπόλοιπο διαθέσιμων (ή μη διαθέσιμων) χρημάτων που μπαίνουν και βγαίνουν από το πορτοφόλι ή τον τραπεζικό λογαριασμό μας.
Από την άλλη πλευρά, επειδή ζούμε σε ένα δημοκρατικό πολιτικό περιβάλλον, έχουμε στα χέρια μας ο καθένας ξεχωριστά, εξουσία επιρροής στις ζωές όλων μας μέσα από την έκφραση των επιλογών μας με την ψήφο μας όπως προβλέπεται να γίνεται τακτικά από το εκλογικό πολιτικό σύστημα που μας πήρε χρόνο, κόπο και θυσίες να εδραιώσουμε σαν χώρα, ακόμη και αν αυτό χαρακτηρίζεται από αδυναμίες και σκοπιμότητες σε ότι αφορά την ισχύουσα μορφή του.
Το ζήτημα που τίθεται με βάση όλα τα παραπάνω είναι πως ασκούμε το τόσο σημαντικό δικαίωμα της ψήφου όταν έρθει η ώρα νωρίτερα ή αργότερα αλλά σε κάθε περίπτωση σε λιγότερο από ένα χρόνο από σήμερα;
Οι λύσεις σε αυτή τη ρητορική ερώτηση είναι από ότι φαίνεται δύο:
Η πρώτη λύση, περισσότερο ρεαλιστική και απαισιόδοξη, υπαγορεύει ότι αφήνουμε τα πράγματα να εξελιχθούν όπως όλα τα προηγούμενα χρόνια ελπίζοντας ότι το φαινόμενο της «επίπεδης γης» δεν θα οδηγήσει σε επιφανειακές επιλογές που θα στηρίζονται σε περιορισμένη αντίληψη του διακυβεύματος ούτε θα χαρακτηρίζονται από επιλεκτική ή βραχυπρόθεσμη μνήμη των επιπτώσεων ανάλογων επιλογών στο παρελθόν.
Η δεύτερη λύση, περισσότερο αισιόδοξη αλλά ίσως ουτοπική, απαιτεί να αποκτήσουμε ταχύτητα διαφυγής από τον κόσμο της «επίπεδης γης» όσο το δυνατόν περισσότεροι καθώς και να βοηθήσουμε στο μέτρο των δυνατοτήτων του καθενός μας και άλλους να κάνουν το ίδιο ώστε να διαμορφώσουν τις κατάλληλες επιλογές την ώρα της κάλπης με βάση ασφαλώς τις πεποιθήσεις τους αλλά και την καλύτερη δυνατή κατανόηση των περισσότερων δυνατών θεμάτων που συνδέονται με την παρούσα κατάσταση και τις διαθέσιμες επιλογές μας.
Προσωπικά, τάσσομαι με τη δεύτερη λύση παραμένοντας αισιόδοξος και ελπίζω με τον ίδιο τρόπο να σκεφτούμε όσο περισσότεροι έχουμε αυτή τη δυνατότητα …
