Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής ΔΑΙΔΑΛΟΣ, η υποδομή που φιλοδοξεί να αλλάξει τα δεδομένα στην ελληνική έρευνα, βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία. Το σύστημα έχει ήδη συναρμολογηθεί στις εγκαταστάσεις της HPE στην Τσεχία και υποβάλλεται σε εξαντλητικούς ελέγχους σταθερότητας. Η εικόνα των ειδικών cabinets που είδαν το φως της δημοσιότητας επιβεβαιώνει πως δεν μιλάμε απλώς για μια θεωρητική υπόσχεση, αλλά για μια πανίσχυρη πραγματικότητα που ετοιμάζεται να μετακομίσει στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του ΕΜΠ μέσα στο καλοκαίρι.
Η αρχιτεκτονική Νvidia grace hopper και τα όρια της ισχύος
Η επιλογή των superchips NVIDIA GH200 Grace Hopper δεν έγινε τυχαία, καθώς αποτελούν την αιχμή του δόρατος για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά συστήματα, το GH200 συνδυάζει σε μια ενιαία μονάδα έναν επεξεργαστή (CPU) Grace 72 πυρήνων και μια κάρτα γραφικών (GPU) Hopper. Το κλειδί της επιτυχίας είναι η τεχνολογία NVLink-C2C, η οποία επιτρέπει τη μεταφορά δεδομένων μεταξύ CPU και GPU με ταχύτητα 900 GB ανά δευτερόλεπτο, δηλαδή 7 φορές ταχύτερα από το πρότυπο PCIe Gen5.
Αυτό σημαίνει ότι ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ μπορεί να διαχειριστεί τεράστια μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης που απαιτούν εκατοντάδες gigabytes μνήμης, χωρίς τις καθυστερήσεις που συναντάμε σε παλαιότερες γενιές. Με περισσότερα από 2.000 τέτοια superchips και συνολική μνήμη HBM3e που αγγίζει τα 282 GB ανά chip, η υπολογιστική ισχύς των 89,10^15 FLOPS σε διπλή ακρίβεια τοποθετεί την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη της υψηλής τεχνολογίας.
Με το βλέμμα στο μέλλον
Το ελληνικό ΑΙ Factory είναι το ένα από τα 5 που αδειοδοτήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αποτελεί επιτυχία της χώρας στην σύγχρονη τεχνολογική κοινότητα. Από την πρώτη στιγμή μάλιστα οι προδιαγραφές του ξεπέρασαν την αρχική εκτίμηση, καθώς αντί των 60 petaflops που ήταν η αρχική πρόβλεψη, η HPE (που έχει αναλάβει την υλοποίηση του project) κατάφερε να ανεβάσει την απόδοση στα 89 petaflops.
To Businessbvoice επικοινώνησε με το ΕΔΥΤΕ (κάτω από το οποίο “τρέχει” το έργο) και ενημερώθηκε πως μετά τις αρχικές δοκιμές που πραγματοποιούνται αυτή την στιγμή στην Τσεχία, ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ θα ξεκινήσει από τον Απρίλιο το ταξίδι του προς τη χώρα μας. Στο διάστημα αυτό θα πραγματοποιούνται εξαντλητικές δοκιμές, που θα φέρουν το σύστημα στα όρια του, με σκοπό να δοκιμαστεί σε κάθε συνθήκη.
Το σύστημα αναμένεται στις αρχές του καλοκαιριού να ξεκινήσει να στήνεται στην τελική του θέση στο Λαύριο και σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα (το οποίο μέχρι στιγμής ακολουθείται μέχρι κεραίας) μέχρι τον Σεπτέμβριο θα είναι σε επιχειρησιακή λειτουργία και θα ξεκινήσει τις συνεργασίες με τα ερευνητικά ιδρύματα.
Γιατί στο Λαύριο: η αναγέννηση του ηλεκτρικού σταθμού
Η εγκατάσταση του ΔΑΙΔΑΛΟΥ στον Ηλεκτρικό Σταθμό της πρώην Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου έχει τεράστιο συμβολισμό και πρακτική αξία. Το κτίριο, που αποτελεί μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς, μετατρέπεται σε ένα υπερσύγχρονο data center. Η επιλογή του Λαυρίου βασίζεται στην εγγύτητα με το ΕΜΠ, αλλά και στη στρατηγική θέση του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου ως κόμβου καινοτομίας.
Οι υποδομές που διαμορφώνονται εκεί είναι εξαιρετικά απαιτητικές. Λόγω της τεράστιας θερμότητας που εκλύουν τα 2.000 superchips, το σύστημα χρησιμοποιεί απευθείας υδρόψυξη (direct liquid cooling). Αυτό σημαίνει ότι το νερό κυκλοφορεί μέσα στα cabinets, αφαιρώντας τη θερμότητα πολύ πιο αποτελεσματικά από τον αέρα. Επιπλέον, στο Λαύριο δημιουργούνται νέοι υποσταθμοί ηλεκτρικής ενέργειας και συστήματα αδιάλειπτης παροχής ισχύος, ενώ προβλέπεται η μελλοντική αξιοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας για τη θέρμανση άλλων κτιρίων του Πάρκου, ενισχύοντας το οικολογικό αποτύπωμα του έργου.
Ρharos και η δημιουργία ενός AI Factory
Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ δεν θα λειτουργεί ως μια απομονωμένη μονάδα επεξεργασίας. Θα αποτελέσει τον πυρήνα του Pharos, ενός AI Factory που θα λειτουργεί ως service layer. Το Pharos θα αναλάβει το δύσκολο έργο της διαχείρισης των δεδομένων, της ανωνυμοποίησης και της δημιουργίας συνόλων δεδομένων έτοιμων για Τεχνητή Νοημοσύνη (AI-ready datasets). Με αυτόν τον τρόπο, οι νεοφυείς επιχειρήσεις και οι δημόσιοι φορείς δεν θα έχουν απλώς πρόσβαση σε «σίδερα», αλλά σε ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα υποστήριξης που μειώνει τα γραφειοκρατικά και τεχνικά εμπόδια.
Η στρατηγική επένδυση και ο οδικός χάρτης
Η χρηματοδότηση του έργου ακολουθεί ένα κλιμακωτό μοντέλο, με τη Φάση Α να καλύπτεται από το Ταμείο Ανάκαμψης με 29.200.000,00 ευρώ και τη Φάση Β να εξασφαλίζει την αναβάθμισή του μέσω του EuroHPC με επιπλέον 12.679.900,75 ευρώ. Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, υπογράμμισε πως ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ αποτελεί πυλώνα ψηφιακής κυριαρχίας, επιτρέποντας στην Ελλάδα να παράγει καινοτομία αντί να είναι απλός καταναλωτής. Η πλήρης λειτουργία και η παροχή υπηρεσιών αναμένεται το φθινόπωρο του 2026, μετατρέποντας το Λαύριο σε έναν κρίσιμο περιφερειακό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Οι προκλήσεις της επόμενης μέρας
Παρά τον ενθουσιασμό, η υλοποίηση συνοδεύεται από προκλήσεις που δεν πρέπει να υποτιμηθούν. Η ενεργειακή κατανάλωση και η ανάγκη για εξειδικευμένο προσωπικό είναι τα δύο μέτωπα που θα κρίνουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από το αν ο Pharos καταφέρει να προσφέρει ίσες ευκαιρίες πρόσβασης, ώστε και οι μικρότερες επιχειρήσεις να μπορούν να αξιοποιήσουν αυτή την τεχνολογική ισχύ, ενισχύοντας την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας γνώσης.
