Στο παρακάτω άρθρο ο Θάνος Τακόπουλος, σύμβουλος επιχειρήσεων και εξωτερικός συνεργάτης της Specisoft αναλύει τα χρηματοοικονομικά προβλήματα εν μέσω οικονομικής κρίσης και προτείνει 16 βήματα χρηματοοικονομικής προστασίας.
Τα Χρηματοοικονομικά Προβλήματα των Επιχειρήσεων
Περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση
– Η αγορά ρευστότητας όσον αφορά τα βραχυπρόθεσμα δάνεια έχει συρρικνωθεί τις τελευταίες βδομάδες, που σημαίνει ότι οι κεφαλαιαγορές παραμένουν τυπικά κλειστές στους περισσότερους δανειζόμενους. Η κατάσταση θα καλυτερεύσει μόνο πρόσκαιρα λόγω των κρατικών “ενέσεων”
Σημαντικά μεγαλύτερο κόστος κεφαλαίου
– Τα Credit Spreads έχουν “ανοίξει” πολύ, και αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα το επόμενο διάστημα. Ακόμα και για εταιρείες με καλή πιστοληπτική ικανότητα, αυτό σημαίνει υψηλότερο κόστος δανεισμού. Ανάλογη είναι η κατάσταση και στον μακροπρόθεσμο δανεισμό.
Ασθενείς χρηματαγορές
– Οι χαμηλές αποτιμήσεις των μετοχών καθιστούν πιο δύσκολη την άντληση νέου επαρκούς κεφαλαίου. Οι επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να ψάξουν εναλλακτικά κεφάλαια από εταιρείες private equity και μεγαλοεπενδυτές
Μειωμένες κεφαλαιακές ροές
– Όλες οι εταιρείες και όλοι οι κλάδοι θα επηρεαστούν από την παγκόσμια επιβράδυνση, με αποτέλεσμα οι όγκοι παραγωγής και οι τιμές να συμπιεστούν. Οι περισσότερες εταιρείες πρέπει να περιμένουν μείωση των τιμών τους, που μπορεί να φτάσει και το 10%
Συνεχιζόμενη μεταβλητότητα
– Ήδη βλέπουμε μεγάλη μεταβλητότητα στις τιμές εμπορευμάτων, αλλά και στις ισοτιμίες νομισμάτων. Αν και μακροχρόνια οι προοπτικές για τις τιμές των εμπορευμάτων είναι ανοδικές, βραχυχρόνια η διαδικασία απομόχλευσης θα προξενήσει απότομες και απροσδόκητες αναταράξεις στις τιμές τους
Προστατευτισμός
– Υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να υπάρξουν περιοριστικά μέτρα και να περιοριστούν οι εμπορικές συναλλαγές όταν βαθύνει η ύφεση. Εταιρείες που παράγουν στο εξωτερικό ίσως να αντιμετωπίσουν προβλήματα στην επαν-εισαγωγή των προϊόντων τους
Κύμα συγκέντρωσης βιομηχανιών
– Θα βιώσουμε είτε μια σειρά από χρεοκοπίες σε όλους σχεδόν τους κλάδους είτε σημαντική αύξηση των “συγχωνεύσεων αναδόμησης”. Το φαινόμενο άρχισε ήδη από τις τράπεζες και θα συνεχιστεί και αλλού
Περισσότερες κυβερνητικές παρεμβάσεις
– Το πρόγραμμα TARP και τα συναφή στην Ευρώπη δεν είναι το τέλος της κρίσης. Δεν μπορούν να σταματήσουν τη διαδικασία απομόχλευσης και την ανάγκη των νοικοκυριών να επαναπροσδιορίσουν τα οικονομικά τους. Νέες παρεμβάσεις θα είναι αναγκαίες
Επαναρύθμιση
– Σε όλους τους κλάδους και όχι μόνο στο τραπεζικό θα δούμε μεγαλύτερη ανάμειξη των κυβερνήσεων. Οι φιλελεύθερες εποχές θα περιοριστούν για το επόμενο διάστημα. Ρυθμιστικές Αρχές θα κάνουν πιο ορατή και έντονη την παρουσία τους σε όλο το φάσμα του επιχειρηματικού κόσμου
Αλλαγή στη καταναλωτική συμπεριφορά
– Η κύρια διαφοροποίηση είναι ότι στο εξής η αποταμίευση θα είναι προτιμότερη της κατανάλωσης. Ειδικότερα, κλάδοι όπως αυτός των πολυτελών αγαθών αναμένεται να πληγούν. Ήδη οι δείκτες καταναλωτικής εμπιστοσύνης έχουν μειωθεί αισθητά παγκοσμίως – περισσότερο από 30% στις ΗΠΑ
Θα επηρεαστούν όλοι οι κλάδοι
– Μπορεί για την ώρα τα εμφανή θύματα να είναι οι τράπεζες, οι ασφαλιστικές και οι κτηματομεσιτικές εταιρείες, ωστόσο στο εξής θα δούμε δραστική μείωση της ζήτησης σε όλο το φάσμα των λιανικών πωλήσεων. Εταιρείες που παράγουν διαρκή καταναλωτικά αγαθά θα πληγούν δραματικά και θα ακολουθήσουν οι εταιρείες βαριάς βιομηχανίας και εξοπλισμού
Τα 16 βήματα της χρηματοοικονομικής προστασίας
Προσέξτε τη ρευστότητά σας
– Εγκαθιδρύστε ένα “σφικτό” σύστημα ελέγχου του ρευστού σας, αναβάλετε τις δαπάνες σας και επικεντρωθείτε στην εισροή κεφαλαίων
– Έχετε εβδομαδιαίο report για τη θέση της ρευστότητάς σας
Μειώστε την εμπορική πίστωση
– Οι πελάτες θα προσπαθήσουν να επαναπαυθούν στην εμπορική πίστωση, ωστόσο κάτι τέτοιο κομίζει πολύ υψηλά ρίσκα.
– Για τον λόγο αυτό, διαχωρίστε ρητά τους πελάτες σας και προσέξτε σε ποιους επενδύετε
Αρχίστε να εργάζεστε στο κεφάλαιο κίνησής σας
– Οι περισσότερες εταιρείες έχουν πρωτόγονους μηχανισμούς για να ελέγχουν το κεφάλαιο κίνησής τους.
Αναδομήστε το χρέος σας
– Εξασφαλίστε χρηματοδότηση, εφόσον έχετε πρόσβαση
– Επανεξετάστε το ύψος των μερισμάτων και τις πολιτικές επαναγοράς μετοχών
– Αναζητήστε επιπρόσθετα κεφάλαια από VCs ή πλούσιους επενδυτές
Αναπτύξτε ένα σενάριο αυξημένου κινδύνου
– Πώς θα επηρέαζε μια ύφεση την επιχείρησή σας;
– Πάρτε το χειρότερο δυνατό σενάριο και ορίστε μέτρα αντιστάθμισης
– Ορίστε σημάδια έγκαιρης προειδοποίησης κινδύνου σε περίπτωση που η κατάσταση εκτροχιάζεται
– Οι προσομοιώσεις έχουν αποδείξει πως ακόμα και πολύ υγιείς εταιρείες μπορεί να οδηγηθούν σε κρίση αν οι πωλήσεις τους μειωθούν σε 20%
Δράστε τώρα στο κόστος και τη λειτουργική αποδοτικότητα
– Εφαρμόστε σήμερα όλα τα μέτρα που μπορούν να εκτελεστούν χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τις μελλοντικές σας ευκαιρίες – σε περίπτωση που η ύφεση εξελιχθεί χειρότερα από όσο περιμένουμε
– Χρησιμοποιήστε την αναταραχή στις αγορές για να δικαιολογήσετε σημαντικές κινήσεις αναδόμησης
Επανεξετάστε το επενδυτικό σας πρόγραμμα
– Πολλές εταιρείες, “παγώνουν” τα επεκτατικά και επενδυτικά τους προγράμματα
– Σε πολλές βιομηχανίες η δυνατότητα επέκτασης στα επόμενα χρόνια θα σπανίζει
– Αναζητήστε καλύτερα κάποια επενδυτική συγχώνευση
Προσαρμόστε το χαρτοφυλάκιο των προϊόντων σας
– Η αγοραστική συμπεριφορά θα μετασχηματιστεί κατά τη διάρκεια της ύφεσης
– Τα πολυτελή αγαθά θα βιώσουν λιγότερη ζήτηση, οι καταναλωτές θα στραφούν προς φθηνότερα εναλλακτικά προϊόντα
– Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του “γεύματος του 1 δολαρίου” που άρχισαν να πλασάρουν τα Mc Donald’s με μεγάλη επιτυχία τελευταίως
Αναζητήστε εναλλακτική τιμολόγηση
– Οι καταναλωτές δεν θα είναι σε θέση να πληρώνουν όπως στο παρελθόν, ενώ πολλοί από αυτούς θα βρίσκονται σε δεινή οικονομική θέση
– Αναζητήστε επομένως νέες μεθόδους τιμολόγησης
Αποεπενδύστε σε μη ζωτικές δραστηριότητες
– Οι εταιρείες δεν πρέπει να περιμένουν “καλύτερες” μέρες για να πουλήσουν κομμάτι των δραστηριοτήτων τους, τη στιγμή που υπάρχουν τώρα αγοραστές
– Πρόσφατη έρευνα απέδειξε ότι η επικέντρωση σε ζωτικές δραστηριότητες είναι αποδοτική σε μια τέτοια εποχή
Εμπλακείτε σε επιλεκτικές εξαγορές και συγχωνεύσεις
– Τα καλύτερα deals γίνονται σε καιρό ύφεσης
– Συγχωνεύσεις σε καιρούς οικονομικής δυσπραγίας υπολογίζεται ότι αποδίδουν τελικά περίπου 15% μεγαλύτερη αξία σε σχέση με εκείνες που τελούνται σε καιρό ευεξίας
– Είναι η καλύτερη εποχή για συγκέντρωση στους κλάδους
Διαχειριστείτε τις χρηματοδοτικές πολιτικές και τα μηνύματα των επενδυτών
– Μερικές τράπεζες “χτυπήθηκαν” ανεπανόρθωτα γιατί οι επενδυτές δεν κατάλαβαν πόσο “τοξικές” ή ασφαλείς ήταν οι τοποθετήσεις τους
– Επίσης, η επαναπόκτηση μετοχών και η μερισματική πολιτική πρέπει να γίνονται κατόπιν μεγάλης προσοχής
Αναζητήστε ευκαιρίες
– Η ύφεση θα τροποποιήσει πολλούς από τους κλασικούς “όρους” του παιχνιδιού σε πολλούς κλάδους
– Χρησιμοποιήστε τις αδυναμίες των ανταγωνιστών σας για να αναδιαρθρώσετε την επιχείρησή σας
– Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της ιδιαιτέρως θελκτικής τιμής που πρόσφερε η Citigroup για τη Wachovia. Τόσο θελκτική, που ανάγκασε τη Wells Fargo να “ορμήσει” στο σκηνικό
Εγκαθιδρύστε μια ομάδα αξιολόγησης της κρίσης
– Πρόκειται για μια ομάδα που θα αξιολογεί τις προειδοποιήσεις των διαφόρων παραγόντων, θα αναπτύσσει σενάρια και θα προτείνει δυνητικές λύσεις, θα αναλύει το ανταγωνιστικό σκηνικό κοκ
Ετοιμάστε πλάνο για την ανάκαμψη
– Επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη, IT και νέες υποδομές θα αρχίσουν να αποδίδουν μόνο μετά το τέλος της ύφεσης
– Το κόστος αυτών των επενδύσεων θα είναι αναλογικά μικρότερο σε περίοδο μειωμένου ανταγωνισμού
