του Χαράλαμπου Διβάρη*
Αν και είμαι λογιστής, σήμερα δεν θα ασχοληθώ με λογιστικό ή φορολογικό θέμα. Θα σας “ταξιδέψω” στο πέλαγος αβεβαιότητας που έχει προκληθεί από τις διατάξεις του νόμου 4387/2016 που τιτλοφορείται Ενιαίο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλειας-Μεταρρύθμιση Ασφαλιστικού Συνταξιοδοτικού, τον γνωστό ως νέο Ασφαλιστικό Νόμο.
Σκοπός του άρθρου δεν είναι να κάνει κριτική στην Κυβέρνηση, δεν είναι άλλωστε αυτή η δουλειά μου, αλλά η παράθεση αρχικά και σχολιασμός μετέπειτα σημαντικών διατάξεων του νόμου.
Σύμφωνα με το άρθρο 51 θεσπίζεται ο Ενιαίος φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ), στον οποίο από 1/1/2017 εντάσσονται οι ασφαλιστικοί φορείς που γνωρίζουμε σήμερα και καθίσταται καθολικός διάδοχος αυτών.
Στον ΕΦΚΑ εντάσσονται οι παρακάτω φορείς:
– Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων – Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.)
– Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Προσωπικού Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (Ε.Τ.Α.Π. -Μ.Μ.Ε)
– Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (Ε.Τ.Α.Α.)
– Οργανισμός Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών (Ο.Α.Ε.Ε.)
– Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων (Ο.Γ.Α.), εκτός του Λογαριασμού Εργατικής Εστίας
– Ταμείο Ασφάλισης Υπαλλήλων Τραπεζών και Επιχειρήσεων Κοινής Ωφέλειας (Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω.)
– Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Τραπεζοϋπαλλήλων (Ε.Τ.Α.Τ.)
Στην ασφάλιση του ΕΦΚΑ εντάσσονται υποχρεωτικά όλοι όσοι είναι ασφαλισμένοι ή συνταξιούχοι στους παραπάνω φορείς, καθώς και οι ασφαλισμένοι και συνταξιούχοι του Δημοσίου.
Βλέπουμε λοιπόν πως στον ίδιο φορέα Ασφάλισης υπάγονται τόσο οι μισθωτοί, όσοι δηλαδή εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας, όσο και εκείνοι οι οποίοι έχουν υποχρέωση υπαγωγής στην ασφάλιση, αλλά δεν είναι μισθωτοί. Σχηματικά θα λέγαμε πως οι υπόχρεοι κατατάσσονται σε δύο κύριες κατηγορίες, τους μισθωτούς και όλους τους υπόλοιπους οι οποίοι από διατάξεις υπάγονται σε υποχρεωτική ασφάλιση. Αυτή τη σχηματοποίηση, καλό είναι να την έχουμε στο νου μας όταν εξετάζουμε επί μέρους διατάξεις.
Σε αυτό το άρθρο θα εξετάσουμε τις ασφαλιστικές εισφορές, αφήνοντας για το επόμενο τις περιπτώσεις ασφάλισης μη μισθωτών, οι οποίες θαλασσοδέρνουν μιας και δεν έχουν δοθεί οι απαραίτητες διευκρινήσεις για την εφαρμογή τους.
Οι εισφορές κατηγοριοποιούνται σε τρεις κατηγορίες:
– Σύνταξης
– Υγειονομικής Περίθαλψης
– Επικουρικής Ασφάλισης
Από 1/1/2017 τα ποσοστά εισφορών και κρατήσεων που εφαρμόζονται στην μισθωτή εργασία παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα:
|
|
Εργοδότης |
Εργαζόμενος |
Σύνολο |
|
|
Εισφορές κύριας σύνταξης |
13,33% |
6,67% |
20% |
Ποσοστό επί των πάσης φύσεως αποδοχών |
|
Εισφορές υγειονομικής περίθαλψης |
4,55% |
2,55% |
7,10% |
Εισφορές υπαγομένων στον ΕΟΠΥΥ, το ποσοστό εφαρμόζεται επί των πάσης φύσεως αποδοχών |
|
Επικουρική ασφάλιση |
3,5% |
3,5% |
7% |
Υπολογίζεται στις ασφαλιστέες αποδοχές των εργαζομένων |
|
Σύνολα |
21,38% |
12,72% |
34,10% |
|
Το ποσοστό 21,38% αποτελεί “μισθολογικό κόστος” του εργοδότη, το δε ποσοστό 12,72% αποτελεί κράτηση του εργαζόμενου. Τα ποσοστά των εισφορών είναι μειωμένα σε σχέση με αυτά που ισχύουν σήμερα, τα οποία είναι 25,06% η εργοδοτική εισφορά και 16,00 η κράτηση του εργαζομένου.
Παράδειγμα υπολογισμού εισφορών από 1/1/2017. Εάν ο συμφωνημένος μηνιαίος μισθός ενός εργαζόμενου με σχέση εξαρτημένης εργασίας είναι 1.000,00 ευρώ, τότε έχουμε:
– Μισθολογικό κόστος (το συνολικό έξοδο μισθοδοσίας της επιχείρησης) 213,80 ευρώ (1.000,00*21,38%).
– Από τον συμφωνημένο μηνιαίο μισθό των 1.000,00 ευρώ γίνονται κρατήσεις 127,20 ευρώ, στον δε μισθωτό καταβάλλονται 872,80 ευρώ. Χάριν παραδείγματος έκανα παραδοχή πως δεν υπάρχει υποχρέωση παρακράτησης φόρου από τις αποδοχές. Η ταμειακή επιβάρυνση της επιχείρησης συνίσταται στα 872,80 ευρώ τα οποία καταβάλλει στον μισθωτό και 341,00 ευρώ, τα οποία αποδίδει τον επόμενο μήνα στον Ασφαλιστικό Φορέα ΕΦΚΑ.
– Με τις διατάξεις του 4387/2016 καταργείται η διάκριση σε “παλαιούς” προ της 1/1/1993 και νέους ασφαλισμένους η οποία είχε εισαχθεί με τις διατάξεις του νόμου 2084/1992.
– Καθιερώνεται ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών, το οποίο ισούται με το δεκαπλάσιο κατώτατο βασικό μισθό άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών, όπως αυτός ισχύει κάθε φορά. Δηλαδή η βάση υπολογισμού των μηνιαίων ασφαλιστικών εισφορών, δεν μπορεί να είναι υψηλότερη από το ποσό των 5.860,80 ευρώ.
Στο επόμενο άρθρο θα εξετάσουμε τι ισχύει με τις υπόλοιπες κατηγορίες ασφαλισμένων για τις οποίες προβλέπει ο ν 4387/2016 και έτσι θα έχουμε την ευκαιρία να καταλάβουμε τι μπορεί να σημαίνει πέλαγος αβεβαιότητας για ασφαλισμένους επαγγελματίες/επιχειρηματίες, αλλά και για τους λογιστές και συμβούλους.
* o Χαράλαμπος (Μπάμπης) Διβάρης είναι λογιστής, εταίρος στην λογιστική εταιρεία INTERGRATED TAX ACCOUNTING FINANCIAL ADVISORY & ASSURANCE SERVICES PRIVATE COMPANY (ITAS PC).
