Ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδος – ΣΒΘΣΕ απέστειλε υπόμνημα προς τον Υπουργό Ανάπτυξης κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο, επισημαίνοντας την ανάγκη ενίσχυσης της συμμετοχής της ελληνικής βιομηχανίας μεταλλικών κατασκευών στα δημόσια έργα, καθώς η ελληνική παραγωγή μένει συχνά εκτός μεγάλων έργων τα οποία χρηματοδοτούνται από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους. Ο ΣΒΘΣΕ προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για τη διασφάλιση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας, την προώθηση δίκαιου ανταγωνισμού και την προστασία των ελληνικών εργοστασίων από αθέμιτες πρακτικές εισαγωγών, με στόχο να στηριχθεί η ελληνική βιομηχανία, να παραμείνουν οι θέσεις εργασίας στην Ελλάδα και να ενισχυθεί η παραγωγική βάση της χώρας.
Ειδικότερα, στο υπόμνημα αναφέρεται πως η Ελληνική Βιομηχανία λειτουργεί μέσα σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον, όπου το κόστος ενέργειας, οι περιβαλλοντικές υποχρεώσεις, οι εισφορές και οι φορολογικές επιβαρύνσεις είναι πολλαπλάσια σε σχέση με τρίτες χώρες. Αντίθετα, ανταγωνιστές από γειτονικές και ασιατικές αγορές, χωρίς αντίστοιχες υποχρεώσεις, διαθέτουν προϊόντα σε πολύ χαμηλότερες τιμές, κερδίζοντας δημόσιες συμβάσεις στη χώρα μας. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα ελληνικά εργοστάσια, ενώ πληρώνουν φόρους, εισφορές και στηρίζουν την εθνική οικονομία, μένουν εκτός των μεγάλων έργων, τα οποία τελικά εκτελούνται με εισαγόμενα προϊόντα.
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο δεν τίθεται ζήτημα ποιότητας ή τεχνικής επάρκειας των ελληνικών βιομηχανιών. Αντιθέτως, τα εγχώρια παραγόμενα προϊόντα πληρούν τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Το θέμα δεν είναι τεχνικό, αλλά καθαρά κανονιστικό και πολιτικό: Πώς θα προστατευθεί η ελληνική παραγωγή από τον αθέμιτο ανταγωνισμό φθηνών εισαγωγών που δεν αφήνουν καμία εγχώρια προστιθέμενη αξία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρόσφατο έργο «Ανάπτυξη Αυτόνομων Έξυπνων Τηλεδιαχειριζόμενων Δικτύων Φωτισμού LED», με προϋπολογισμό άνω των 100 εκατ. ευρώ και εφαρμογή σε 13 Περιφέρειες. Το έργο περιλαμβάνει πλήθος εργασιών: Εκσκαφές, τοποθετήσεις, εγκατάσταση ψηφιακών συστημάτων και άλλες υποδομές. Είναι αυτονόητο ότι καμία ελληνική βιομηχανία μεταλλικών κατασκευών δεν θα μπορούσε να αναλάβει το σύνολο της υλοποίησης. Ωστόσο, στο σκέλος των ιστών φωτισμού – το οποίο αποτελεί κατεξοχήν αντικείμενο της ελληνικής βιομηχανίας – δεν υπήρξε καμία μέριμνα για αξιολόγηση προσφορών από εγχώριες επιχειρήσεις. Αντιθέτως, το συγκεκριμένο τμήμα καλύφθηκε εξ ολοκλήρου με εισαγόμενα προϊόντα. Με τον τρόπο αυτό, σημαντικοί δημόσιοι και ευρωπαϊκοί πόροι που χρηματοδότησαν το έργο, δεν ενίσχυσαν την ελληνική παραγωγή, αλλά διοχετεύθηκαν στην αγορά εισαγόμενων προϊόντων. Η πρακτική αυτή όχι μόνο στερεί την οικονομία από εγχώρια προστιθέμενη αξία, αλλά και εντείνει το φαινόμενο της αποβιομηχάνισης, αποκλείοντας ελληνικές επιχειρήσεις από έργα που θα μπορούσαν να στηρίξουν την ανάπτυξή τους.
Προς αποκατάσταση των παραπάνω, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδος προτείνει:
- Καθιέρωση κριτηρίων εγχώριας προστιθέμενης αξίας: Στην αξιολόγηση των προσφορών να λαμβάνεται υπόψη το ποσοστό της παραγωγής που γίνεται στην Ελλάδα, με θετική στάθμιση υπέρ των εγχώριων βιομηχανιών.
- Υποχρεωτική τεκμηρίωση τοπικής συνεισφοράς: Οι ανάδοχοι μεγάλων έργων να υποχρεούνται να καταθέτουν σχέδιο συνεργασίας με την ελληνική βιομηχανία, μέσω υπεργολαβιών, προμηθειών ή συντήρησης.
- Ενσωμάτωση κριτηρίων κύκλου ζωής (Life-Cycle Costing): Η αξιολόγηση να μην περιορίζεται στη χαμηλότερη τιμή αγοράς, αλλά να περιλαμβάνει και το συνολικό κόστος κύκλου ζωής (συντήρηση, λειτουργία, απόσυρση).
- Χρήση κοινωνικών και περιβαλλοντικών ρητρών: Να εφαρμοστούν οι προβλέψεις της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ για τη συνεκτίμηση παραμέτρων, όπως η δημιουργία θέσεων εργασίας στην Ελλάδα και η συμμόρφωση με αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα.
- Έλεγχος προέλευσης προϊόντων: Θεσμοθέτηση μηχανισμού ελέγχου για την αποτροπή ψευδών δηλώσεων χώρας προέλευσης, π.χ. προϊόντων που εισάγονται από την Κίνα και δηλώνονται ως τουρκικά για αποφυγή δασμών.
- Πιλοτικά έργα με ελληνική συμμετοχή: Υλοποίηση 2–3 πιλοτικών έργων με ρητή πρόβλεψη συμμετοχής εγχώριων βιομηχανιών μεταλλικών κατασκευών, ως δοκιμή εφαρμογής του νέου πλαισίου.
- Διοικητική κατεύθυνση και παρακολούθηση: Έκδοση εγκυκλίου από το Υπουργείο Ανάπτυξης με σαφείς οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές και σύσταση επιτροπής παρακολούθησης της εφαρμογής.
