Η ψευδαίσθηση της απόλυτης πράσινης μετάβασης καταρρίπτεται από τους ίδιους τους αριθμούς, καθώς, παρά το ιστορικό ρεκόρ εγκατάστασης ανανεώσιμων πηγών, οι παγκόσμιες εκπομπές ρύπων συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Ανασκόπηση Ενέργειας 2026 του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ) που δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα, η ηλιακή ενέργεια αποτέλεσε τον κύριο τροφοδότη της παγκόσμιας ενεργειακής παροχής για το 2025, καλύπτοντας πάνω από το ένα τέταρτο της αυξημένης ζήτησης.
Πρόκειται για την πρώτη φορά στην ιστορία που μια σύγχρονη ανανεώσιμη πηγή πρωτοστατεί στην αύξηση της πρωτογενούς ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο, η πρώτη ολοκληρωμένη αξιολόγηση του ΔΟΕ αποκαλύπτει μια πιο κυνική και ζοφερή πραγματικότητα: παρά τη φρενήρη ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών, οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που συνδέονται με την ενέργεια αυξήθηκαν κατά 0,4%, σπάζοντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ και ξεπερνώντας το δυσθεώρητο φράγμα των 38 δισεκατομμυρίων τόνων.
Η έκρηξη των φωτοβολταϊκών και η επιμονή του φυσικού αερίου
Τα νούμερα της ηλιακής βιομηχανίας μοιάζουν εντυπωσιακά, με την παραγωγή να εκτινάσσεται κατά 600 τεραβατώρες (TWh) το 2025, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση που έχει σημειωθεί ποτέ για οποιαδήποτε πηγή, εξαιρουμένων των περιόδων τεχνητής ανάκαμψης μετά από οικονομικές κρίσεις.
Αυτή η απότομη άνοδος κάλυψε σχεδόν το 70% της παγκόσμιας αύξησης στην παραγωγή ηλεκτρισμού, ανεβάζοντας τη συνολική ηλιακή παραγωγή στις 2.700 TWh. Παράλληλα, οι προσθήκες νέας ανανεώσιμης ισχύος άγγιξαν το ρεκόρ των 800 γιγαβάτ, με την ηλιακή ενέργεια να μονοπωλεί το 75% αυτής της πίτας, ενώ η αποθήκευση ενέργειας μέσω μπαταριών αναδείχθηκε στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη τεχνολογία με αύξηση 40%.
Εντούτοις, ο εθισμός του πλανήτη στα ορυκτά καύσιμα καλά κρατεί, με το φυσικό αέριο να ακολουθεί σταθερά στη δεύτερη θέση, καλύπτοντας το 17% της νέας ζήτησης ενέργειας.
Ηλεκτροκίνηση και γεωγραφικές αντιφάσεις
Στο μέτωπο της αυτοκινητοβιομηχανίας, οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων σημείωσαν άνοδο 20%, ξεπερνώντας τα 20 εκατομμύρια και αντιπροσωπεύοντας πλέον ένα στα τέσσερα νέα αυτοκίνητα, γεγονός που συγκράτησε την αύξηση της ζήτησης πετρελαίου στο ισχνό 0,7%.
Η γεωγραφική κατανομή των εκπομπών, ωστόσο, παρουσιάζει τεράστιες αντιφάσεις. Ενώ η Κίνα κατέγραψε μείωση εκπομπών κατά 0,5% λόγω της βιομηχανικής της συρρίκνωσης και της μαζικής εγκατάστασης ΑΠΕ, και η Ινδία διατήρησε τα επίπεδά της σταθερά, οι λεγόμενες προηγμένες οικονομίες της Δύσης είδαν τις εκπομπές τους να αυξάνονται. Ένας απλός ψυχρός χειμώνας και οι υψηλότερες τιμές του φυσικού αερίου ήταν αρκετά για να ακυρώσουν τις όποιες προσπάθειες μείωσης.
Όπως επισημαίνει κυνικά ο Εκτελεστικός Διευθυντής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται ταχύτερα από τη συνολική ζήτηση, διαμορφώνοντας ένα νέο ενεργειακό τοπίο όπου η καθαρή τεχνολογία αποτρέπει μεν την έκλυση 3 δισεκατομμυρίων τόνων CO2 ετησίως, αλλά αδυνατεί να ανακόψει την απόλυτη μεγέθυνση του προβλήματος.
