Την ενεργοποίηση του νόμου Χαρδούβελη (Ν.4172/2013) με αύξηση κεφαλαίου υπέρ του Δημοσίου, προσωρινή «κρατικοποίηση» και δραστική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων εντός του έτους με νέα τιτλοποίηση περιλαμβάνει το νέο Στρατηγικό σχέδιο (2021-2023) της διοίκησης Θ.Πανταλάκη. Η Attica Bank έκλεισε την χρήση του 2020 με καθαρές ζημιές 306,4 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με ανακοίνωσή της, λόγω των προβλέψεων ύψους 286 εκατ. ευρώ που πήρε για τις τιτλοποιήσεις μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων αλλά και αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων.
Στην χθεσινή συνάντηση που είχε με χρηματιστές ο Διευθύνων Σύμβουλος της Αttica Bank Θόδωρος Πανταλάκης και ο Πρόεδρος του Δ.Σ. (και νυν Πρόεδρος του Ταμείο Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων) Κωνσταντίνος Μακέδος στην αίθουσα συνεδρίων του ΤΜΕΔΕ τονίστηκε το ύψος των κεφαλαίων του αναβαλλόμενου φόρου που θα μετατραπούν σε μετοχές είναι 100- 150 εκατ. ευρώ (δηλ. η μετατροπή δεν αφορά το σύνολο της αναβαλλόμενης φορολογίας αλλά περίπου το 25%-33%), ενώ διευκρινίστηκε πως το τελικό ύψος της «εκκαθαρισμένης» απαίτησης θα καθοριστεί μετά τον έλεγχο των στοιχείων που διενεργεί ήδη το υπουργείο Οικονομικών, με μαθηματικό τύπο βάσει των ζημιών της τράπεζας. Επίσης, επιβεβαιώθηκε πως η διοίκηση της Αttica Bank συνεργάζεται στενά με την Τράπεζα της Ελλάδος για όλες τις διαδικασίες που απαιτούνται.
Η διαδικασία του νόμου Χαρδούβελη
Καθώς και επίσημα η τράπεζα έκλεισε τη χρήση 2020 με μεγάλες ζημιές, μπορούν να ενεργοποιούνται οι διατάξεις του νόμου Χαρδούβελη για τον συμψηφισμό των οριστικών και εκκαθαρισμένων αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTC),αναγνωρίζοντας στα εποπτικά ίδια κεφάλαια το σύνολο των απαιτήσεων. Σε αυτή την περίπτωση, ο αναβαλλόμενος φόρος ύψους 421,4 εκατ. ευρώ (δηλ. ποσό διπλάσιο ποσό από τα ίδια κεφάλαια) θα μετατραπεί σε ισόποση αξία μετοχών υπέρ του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), μέσω ενός μηχανισμού, που με τον οποίο οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις μετατρέπονται σε οριστικές, εκκαθαρισμένες και άμεσα εισπράξιμες απαιτήσεις έναντι του Ελληνικού Δημοσίου. Στην συνέχεια, η τράπεζα οφείλει να σχηματίσει ένα ειδικό αποθεματικό και να εκδώσει παραστατικούς τίτλους δικαιωμάτων κτήσεως κοινών μετοχών (δικαιώματα μετατροπής-«warrants») στο Ελληνικό Δημόσιο. Οι σημερινοί μέτοχοι – όπως το Ταμείο Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (46,32%), ο Ε.Φ.Κ.Α. (32,34%), το Ταμείο Αλληλοβοήθειας Προσωπικού Ιονικής-Λαϊκής Τράπεζας και Άλλων Τραπεζών (2,83%),- έχουν δικαίωμα εξαγοράς («call option») των δικαιωμάτων μετατροπής. Σε περίπτωση μη άσκησης των δικαιωμάτων, αυτά μπορούν να προσφερθούν σε τρίτους, γεγονός που θα οδηγήσει σε απομείωση των ποσοστών συμμετοχής όσων μετόχων δεν θα ασκήσουν το δικαίωμα εξαγοράς. Έτσι, το Δημόσιο θα καλύψει τη ζημιά και θα αναπληρώσει τα κεφάλαια του πιστωτικού ιδρύματος, λαμβάνοντάς ως αντάλλαγμα τις νέες μετοχές της τράπεζας. Μάλιστα, ο Ν.4172/2013 αναφέρει πως η τιμή των νέων μετοχών θα προκύψει από το μέσο όρο της χρηματιστηριακής τιμής («σταθμισμένο με βάση τον όγκο συναλλαγών») κατά τις προηγούμενες 30 εργάσιμες ημέρες από την ημερομηνία που «η φορολογική απαίτηση κατέστη εισπρακτέα».
Όμως, με την είσοδο του ΤΧΣ στην μετοχική σύνθεση της Attica Bank και με δεδομένο ότι ήδη το Δημόσιο συμμετέχει έμμεσα μέσω του ΕΦΚΑ (32%), η τράπεζα … κρατικοποιείται. Γι΄ αυτό προβλέπεται πως σε μεταγενέστερο χρόνο θα διεξαχθεί νέα αύξηση μετοχικού κεφαλαίου για την εκ νέου ιδιωτικοποίηση της τράπεζας με την είσοδο νέων επενδυτών και μετόχων, με ταυτόχρονη μείωση του ποσοστού του Ελληνικού Δημοσίου, όπως θα έχει διαμορφωθεί κατά την έναρξη της τελικής διαδικασίας.
Η πλήρη και οριστική εξυγίανση της Attica Bank με την έναρξη των διαδικασιών για την υλοποίηση του νέου τριετούς (2021-2023) Στρατηγικού Επιχειρηματικού Σχεδίου από την 1η Μάϊου γίνεται από την διοίκηση σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος, την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και το Υπουργείο Οικονομικών. Μια διαδικασία που πραγματοποιείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Τα ζητήματα και οι εκκρεμότητες
Με δεδομένο ότι τα πραγματικά κεφάλαια της Attica Bank είναι 50 με 80 εκατ. ευρώ και η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση εκτιμάτε σε 421 εκατ. ευρώ, η προσωρινή κρατικοποίηση της τράπεζας με την συμμετοχή του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) θα είναι βασική προϋπόθεση για την επιτυχημένη ολοκλήρωση του επιχειρηματικού σχεδίου για την επόμενη τριετία, με τελικό στόχο την άντληση νέων κεφαλαίων με αύξηση μετοχικού κεφαλαίου (ιδιωτικοποίηση), με ή άνευ στρατηγικού επενδυτή. Κι αυτό σημαίνει πως η πρώτη φάση που θα οδηγήσει σε κρατικοποίηση (όπως συνέβη με την Τράπεζα Πειραιώς αλλά με διαφορετική διαδικασία) θα έχει ως αποτέλεσμα την σημαντική μείωση (dilution) των ποσοστών για τους παλαιούς μετόχους, ασφαλιστικά ταμεία και μικρομετόχους. Σύμφωνα με πληροφορίες, ακόμα και μετά την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου (ΑΜΚ), το Ελληνικό Δημόσιο -μέσω του ΤΧΣ- θα κατέχει ένα σημαντικό ποσοστό: τουλάχιστον το 25% της τράπεζας.
Σύμφωνα με χθεσινές πληροφορίες, η γνωμοδότηση της Ειδική Επιτροπής, η απόφαση του υπουργικού συμβουλίου για την ενεργοποίηση του νόμου Χαρδούβελη και η έγκριση για την είσοδο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) στην διαδικασία εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου θα πραγματοποιηθούν εντός των επόμενων ημερών, παρά το γεγονός πως υπάρχουν πολλές αποφάσεις που καθορίζουν συγκεκριμένους όρους και λεπτομέρειες εκκρεμούν για χρόνια. Όπως για παράδειγμα, το ύψος των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων που θα ενταχθούν στην διαδικασία DTC, η μορφή των κεφαλαίων (μετρητά ή έκδοση ομολόγου), η διαδικασία (προβλέπεται από τον σχετικό νόμο) για τη μεταβίβαση των δικαιωμάτων προαίρεσης από το Ελληνικό Δημόσιο σε ιδιώτες επενδυτές, κ.α.
Παράλληλα, η ενεργοποίηση του μηχανισμού DTC απαιτεί απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, κατόπιν ειδικής εισήγησης του Διοικητικού Συμβουλίου. Γι’ αυτό και αναμένεται να ξεκαθαρίσει εντός των ημερών είναι το πότε θα διεξαχθεί η Γενική Συνέλευση της Attica Bank, η οποία θα εγκρίνει τις οικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2020 και θα εγκρίνει τη διαδικασία του άρθρου 27Α του Ν.4172/2013 στη βάση του οποίου οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις της τράπεζας θα μετατραπούν σε οριστικές, εκκαθαρισμένες και άμεσα εισπράξιμες απαιτήσεις έναντι του Ελληνικού Δημοσίου. Αρχικά η Ετήσια Γενική Συνέλευση της Attica Bank ήταν προγραμματισμένη για την 1η Σεπτεμβρίου 2021, ωστόσο όλα δείχνουν πως θα οδηγηθεί σε Έκτακτη Γενική Συνέλευση.
Η σούπερ-τιτλοποίηση
Συγκεκριμένα, στις 27 Απριλίου το διοικητικό συμβούλιο της Attica Bank αποφάσισε την έγκριση του σχεδίου τιτλοποίησης «Ωμέγα», η οποία περιλαμβάνει τις απαιτήσεις της υφιστάμενης τιτλοποίησης με την αρχική ονομασία «Artemis», καθώς και το σύνολο σχεδόν των υφιστάμενων Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ) της τράπεζας μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου του 2020, που θα ενταχθεί στο πρόγραμμα «ΗΡΑΚΛΗΣ ΙΙ» εντός του έτους. Πιθανότατα μέσα στο τρίτο ή τέταρτο τρίμηνο του 2021.
Με τη συναλλαγή «Ωμέγα» ολοκληρώνεται ο κύκλος διαδοχικών τιτλοποιήσεων της Αttica Bank που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2016, συνολικού ύψους 3 δισ. ευρώ. Με την επιτυχή ολοκλήρωση των συναλλαγών «Ωμέγα» και «Astir 1» και «Astir 2», η Αttica Bank θα διαθέτει δείκτη ΜΕΔ (σε pro forma επίπεδο) λιγότερο από 1% και κάτω του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Επίσης, στο Στρατηγικό σχέδιο προβλέπεται η διατήρησή του κάτω από το 4% για τα επόμενα χρόνια.
Η ενεργοποίηση του Νόμου Χαρδούβελη
Όπως ανακοίνωσε επίσημα την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και το επενδυτικό κοινό στις 29 Απριλίου η διοίκησης της Attica Bank αποφάσισε να ενεργοποιήσει το άρθρο 27Α του Ν.4172/2013 (γνωστού και ως «Νόμου Χαρδούβελη») ως πρώτο βήμα σε μια περίπλοκη διαδικασία για την εξυγίανση που θα εφαρμοστεί με στόχο τον επιχειρηματικό μετασχηματισμό, την ανασυγκρότηση και την επιστροφή σε αναπτυξιακή πορεία: «Στο πλαίσιο του τριετούς επιχειρηματικού σχεδίου για την βελτίωση της ποιότητας των εποπτικών κεφαλαίων, η Attica Bank προτίθεται να προβεί στην ενεργοποίηση του άρθρου 27Α του Ν.4172/2013 («DTC»).Με το μηχανισμό DTC οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις της Τράπεζας μετατρέπονται σε οριστικές, εκκαθαρισμένες και άμεσα εισπράξιμες απαιτήσεις έναντι του Ελληνικού Δημοσίου, η Τράπεζα σχηματίζει ειδικό αποθεματικό και εκδίδει παραστατικούς τίτλους δικαιωμάτων κτήσεως κοινών μετοχών (δικαιώματα μετατροπής – «warrants») στο Ελληνικό Δημόσιο.
Οι υφιστάμενοι μέτοχοι έχουν δικαίωμα εξαγοράς (‘call option’) των δικαιωμάτων μετατροπής αυτών, σε περίπτωση δε μη ενάσκησης, αυτά δύνανται να προσφερθούν σε τρίτους, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε απομείωση των ποσοστών συμμετοχής (‘dilution’) των μετόχων που δεν θα ασκήσουν το δικαίωμα εξαγοράς.
Η ενεργοποίηση του μηχανισμού DTC απαιτεί απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Τράπεζας, κατόπιν ειδικής εισήγησης του Διοικητικού Συμβουλίου. Οι ειδικές λεπτομέρειες εφαρμογής του μηχανισμού DTC ρυθμίζονται στο ανωτέρω άρθρο 27Α του Ν.4172/2013, ενώ προβλέπεται και η έκδοση Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου για τη διευθέτηση των ζητημάτων που σχετίζονται με την εφαρμογή του μηχανισμού.
Σημειώνεται ότι το συνολικό ποσό της οριστικής και εκκαθαρισμένης απαίτησης της Τράπεζας υπόκειται στον έλεγχο της φορολογικής διοίκησης. Η Τράπεζα θα ενημερώσει άμεσα το επενδυτικό κοινό με τη λήψη των αποφάσεων που αφορούν τις διαδικασίες του μηχανισμού DTC και τις προθεσμίες ενάσκησης των σχετικών δικαιωμάτων. Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας κατά την 31/12/2020 ανέρχεται σε 8,2%. Με την ολοκλήρωση της συναλλαγής τιτλοποίησης «Ωμέγα» και την ένταξη του senior note στο πρόγραμμα «ΗΡΑΚΛΗΣ ΙΙ», ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί κατά τουλάχιστον δύο ποσοστιαίες μονάδες, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι υπόλοιπες ενέργειες κεφαλαιακής ενίσχυσης του Επιχειρηματικού Σχεδίου 2021-2023. Τέλος, η Διοίκηση της Τράπεζας παραμένει προσηλωμένη στο στόχο της για τη διασφάλιση της κεφαλαιακής επάρκειας σε επίπεδα αρκετά άνω του ελάχιστου εποπτικού ορίου, που θα επιτρέψουν τη μεγέθυνση του δανειακού της χαρτοφυλακίου και την επέκταση των δραστηριοτήτων της».
