Η μεγάλη δυναμική που κατέγραφαν οι προ-κρατήσεις του 2019 και τα πρώτα ενθαρρυντικά δείγματα του πρώτου διμήνου του 2020 είχαν δημιουργήσει προσδοκίες για μια από τις καλύτερες τουριστικές χρονιές για την Ελλάδα την τελευταία 20ετία.
Με συνολικές τουριστικές εισπράξεις πέρυσι 18,2 δισ. ευρώ σε συνδυασμό με τις τάσεις των προ-κρατήσεων σε Τουρκία και Αίγυπτο, οι εκτιμήσεις των ελληνικών φορέων του τουρισμού για μια αύξηση 8% (δηλ. επιπλέον 1,5 δισ. ευρώ) είχαν θεωρηθεί ως εξαιρετικά συγκρατημένες και ο στόχος των 20 δισ. ευρώ εφικτός.
Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό πως το πρώτο δίμηνο (Ιανουάριος-Φεβρουάριος) οι ταξιδιωτικές εισπράξεις σημείωσαν αύξηση κατά 22,9% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019 και οι ειδικοί εκτιμούσαν πως με τις “υπάρχουσες συνθήκες” στην περιοχή της Μεσογείου η Ελλάδα θα μπορούσε να ξεπεράσει κάθε άλλο ρεκόρ και να καταγράψει την καλύτερη τουριστική περίοδο από την δεκαετία του ΄50 με ποσοστό αύξησης εσόδων μεταξύ 15%-20%.
Θετικές ήταν όλες οι εκτιμήσεις και τις πρώτες εβδομάδες του έτους όταν ακόμα υπήρχε η εντύπωση από τους ειδικούς ότι η επιδημία του νέου κορωνοϊού από την Κίνα θα μπορούσε να έχει εξάπλωση αντίστοιχη του SARS το 2003 και του MERS μια δεκαετία αργότερα, με ανεπαίσθητες πραγματικές συνέπειες (κρούσματα και θύματα) για την Ευρώπη.
Όμως, μετά την επίσημη κήρυξη πανδημίας για τον νέο κορωνοϊού από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στα μέσα Μαρτίου, την απαγόρευση πτήσεων, την επιβολή καθεστώτος καραντίνας στις περισσότερες ευρωπαϊκές και ασιατικές χώρες και την δραματική εξέλιξη της ασθένειας στις πέντε (από τις έξι) βασικές τουριστικές αγορές για την Ελλάδα (Μεγ. Βρετανία, ΗΠΑ, Ιταλία, Γαλλία, Ρωσία) ο κλάδος βρέθηκε μπροστά σε δυο εναλλακτικά σενάριο: ανάμεσα στην μερική και την πλήρη καταστροφή για την φετινή χρονιά!
Η τραγική εικόνα του Μαρτίου
Μια πρωτόγνωρη κατάσταση που δεν είχε αντιμετωπίσει η Ελλάδα ούτε στην κρίση του 2008, ούτε με τις τρομοκρατικές επιθέσεις του 2001, ούτε καν με την πετρελαϊκή κρίση στα μέσα της δεκαετίας του’70. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), τον Μάρτιο τα έσοδα σημείωναν πτώση 71% σε σχέση με πέρυσι, με τις εισπράξεις να φτάνουν μόλις τα 92 εκατ. ευρώ έναντι 318 εκατ. ευρώ τον ίδιο μήνα του 2019. Μηδενικά ήταν τα τουριστικά έσοδα του Απριλίου ενώ αναμένονται – αν και σχεδόν θεωρούνται δεδομένα – τα έσοδα του Μαΐου.
Έτσι, οι στόχοι για την τουριστική περίοδο του 2020 αναθεωρήθηκαν ως προς το χειρότερο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, με τα πρώτα αισιόδοξα μηνύματα να έρχονται από τους ξένους αναλυτές και ειδικούς του τουριστικού κλάδου στα μέσα Μαΐου. Αλλά οι αναθεωρημένοι στόχοι κινήθηκαν μεταξύ 20%-25% του αρχικού στόχου, με τα πιο αισιόδοξα σενάρια να φθάνουν το 30-35% υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Οι πρώτες θετικές ενδείξεις
Από τις αρχές Ιουνίου όμως και παρά την βεβαιότητα πως το δεύτερο τρίμηνο του 2020 είναι κατά 99% χαμένο, με τα μοναδικά έσοδα να προέρχονται από το πρώτο δίμηνο του έτους και τις τελευταίες δυο εβδομάδες του πρώτου εξαμήνου,
Μια πρώτη αποτίμηση για τους στόχους του δευτέρου εξαμήνου προέρχεται από την έρευνα που πραγματοποίησε το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο της Ελλάδας (ΞΕΕ). Το σύνολο των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων (τόσο συνεχούς όσο και εποχικής λειτουργίας) εκτιμάει σε ποσοστό που αγγίζει το 95% πως θα υπάρχει μεγάλη πτώση τζίρο και μάλιστα πάνω από 50% λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας στα ταξίδια. Με αυτά τα δεδομένα, η απώλεια ξενοδοχειακού τζίρου για το 2020 εκτιμάται σε 4,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων το 26,6% (σχεδόν 1,2 δισ. ευρώ) θα προέλθει από τα ξενοδοχεία συνεχούς λειτουργίας και το 73,33% (περίπου 3,26 δισ. ευρώ) από τα εποχικής λειτουργίας παρότι αναμένεται ένα σημαντικό ποσοστό να μην ανοίξει καθόλου για το φετινό καλοκαίρι.
Το νέο πλαίσιο λειτουργίας των καταλυμάτων απαιτεί σήμα πιστοποίησης με τον ένδειξη “Health First”, το οποίο είναι υποχρεωτικό για τις επιχειρήσεις τουριστικών καταλυμάτων που θα λειτουργήσουν μέσα στο 2020 και απαιτεί τόσο την ολοκλήρωση μιας διαδικασίας όσο και την ειδική εκπαίδευση του προσωπικού. Κι αυτό δεν είναι οργανωτικά και οικονομικά εφικτό από την πλειονότητα μικρών εποχικών ξενοδοχείων και ενοικιαζόμενων δωματίων της χώρας.
Όσον αφορά στα δεδομένα των κρατήσεων από την Γερμανία, την δεύτερη σημαντικότερη τουριστική για την Ελλάδα, από την 25 Μαϊου παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση σύμφωνα με τα στοιχεία από τους βασικούς tour operators, όπως οι TUI, DER Touristik και FTI. Οι ελληνικοί προορισμοί είναι είτε στην πρώτη, είτε στην δεύτερη θέση (πίσω από την Πορτογαλία) των επιλογών των 35 εκατομμυρίων τουριστών ηλικίας 18-49 ετών, από τους οποίους πέρυσι επισκέφθηκαν προορισμούς στην Ελλάδα 4,4 εκατομμύρια άτομα δημιουργώντας δαπάνες 2,9 δισ. ευρώ.
Τα τελευταία στοιχεία από την Γερμανία
Σύμφωνα με την Γερμανική Ταξιδιωτική Ομοσπονδία (DRV) η δραστηριότητα κρατήσεων έχει ξεκινήσει να κινείται σημαντικά για ταξίδια στο εξωτερικό, με την Ελλάδα να αποτελεί κορυφαίο προορισμό, μαζί με την Πορτογαλία ενώ καταγράφεται τεράστια πτώση σε προορισμούς στην Τουρκία και την Βορ. Αφρική (Αιγυπτος, Αλγερία, Τυνησία, Μαρόκο). Η Ισπανία που ήταν ως πέρυσι μια από τις τρείς κορυφαίες επιλογές για διακοπές έχει σημαντικές κρατήσεις μόνο για δυο περιοχές: τις Βαλεαρίδες Νήσους και τα Κανάρια Νησιά.
Την ίδια ακριβώς εικόνα αποτυπώνουν και τα τηλεοπτικά ρεπορτάζ της DW με την Ελλάδα να αποτελεί όμως καλοκαιρινή επιλογή πρώτης προτεραιότητας για όσους θα κάνουν τελικά φέτος διακοπές μακριά από την Γερμανία. Πολλοί μάλιστα δηλώνουν πως θα αποφασίσουν την τελευταία στιγμή…
