στον Δημήτριο ΠΟΓΚΑ
Λίγες εβδομάδες μετά την εκλογή του στη θέση του προέδρου του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, ο Σίμος Αναστασόπουλος μιλά στο EMEA Week υπό την νέα του ιδιότητα, εν όψει και της επίσκεψης του Αντώνη Σαμαρά στις ΗΠΑ όπου θα συναντηθεί με τον Αμερικανό Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα.
Ο Σ. Αναστασόπουλος, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της N. Petsiavas SA, μιλά για τους στόχους του Επιμελητηρίου, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, την ελληνική οικονομία και το πρόγραμμα λιτότητας, αλλά και για το “κύμα” νέων ελληνικών καινοτομικών εξωστρεφών επιχειρήσεων.
Κύριε Αναστασόπουλε, προσφάτως αναλάβατε τη θέση του προέδρου του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου. Ποιοι είναι οι στόχοι που έχετε θέσει για τη θητεία σας;
Σίμος Αναστασόπουλος: Από τις εκλογές στις 27 Ιουνίου προέκυψε ένα νέο Διοικητικό Συμβούλιο που συνδυάζει την ανανέωση με την συνέχεια. Τα παλαιότερα, και έμπειρα, μέλη πλαισιώνονται τώρα από νέους και δραστήριους επιχειρηματίες με διάθεση να βελτιώσουμε το επιμελητηριακό μας έργο και να υλοποιήσουμε νέες πρωτοβουλίες. Ο κεντρικός στόχος της θητείας μας θα είναι η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, και κάτω από αυτή την “ομπρέλλα” θα εργασθούν όλες οι επιτροπές του επιμελητηρίου.
Νέος πρόεδρος του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητήριου ο Σίμος Αναστασόπουλος
Παράλληλος στόχος βεβαίως παραμένει η βελτίωση των εμπορικών συναλλαγών με τις ΗΠΑ και θα κάνουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να βοηθήσουμε τα μέλη μας στην εξαγωγική τους δραστηριότητα προς την μεγάλη αμερικανική αγορά. Η προσέλκυση επενδύσεων αποτελεί ένα ακόμη μεγάλο στόχο μας. Η βελτίωση του οικονομικού κλίματος, η αποκατάσταση της αξιοπιστίας μας και η συνεργασία με την ομογένεια θα βοηθήσει σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση.
Το Επιμελητήριο έχει σταθεί τα τρία τελευταία χρόνια υπέρμαχος της εφαρμογής του προγράμματος μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο δανεισμού της χώρας. Σε ποιο σημείο πιστεύετε ότι βρίσκεται η εφαρμογή του και πότε θα δούμε βελτίωση όχι μόνο στο επίπεδο των αριθμών και των δεικτών, αλλά και στην “τσέπη” του πολίτη και στο “ταμείο” της επιχείρησης;
Σ. Αναστασόπουλος: Το Επιμελητήριο πιστεύει ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι απαραίτητες για να μπορέσει να βρει ξανά η χώρα το δρόμο της, όχι γιατί αποτελούν απαίτηση των εταίρων και δανειστών μας αλλά γιατί αποτελούν την μόνη διέξοδο προς την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας της χώρας και της εμπιστοσύνης των αγορών. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να επανέλθουμε στις αγορές και να απαλλαγούμε από μνημόνια και ντροπιαστικές παρεμβάσεις στην χάραξη της οικονομικής, και κατ’ επέκταση κοινωνικής, πολιτικής μας.
Ήδη το μεταρρυθμιστικό έργο έχει προχωρήσει αρκετά και ένας σημαντικός αριθμός από τις μεταρρυθμίσεις που είχε προτείνει το Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο, σε συνεργασία με τα άλλα τέσσερα μεγάλα διμερή Επιμελητήρια, από τον Σεπτέμβριο του 2009 έχουν υλοποιηθεί, με τελευταίο παράδειγμα την ανεξαρτητοποίηση της Γενικής Γραμματείας Εσόδων. Πολλά όμως μένει να γίνουν ακόμη, κυρίως στο πεδίο της Δημόσιας Διακυβέρνησης και της ανάγκης διαμόρφωσης ενός εθνικού σχεδίου ανάταξης της οικονομίας.
Ένα από τα πρώτα έργα του Ινστιτούτου Οικονομικής Πολιτικής και Δημόσιας Διακυβέρνησης , που πρόσφατα ιδρύσαμε, θα είναι και η καταγραφή και παρακολούθηση τού μεταρρυθμιστικού έργου, ώστε να συμβάλουμε αποφασιστικά στην ανάπτυξη ενός οικονομικού περιβάλλοντος φιλικού για την επιχειρηματικότητα και πιο ελκυστικού για επενδύσεις. Τότε θα δούμε την βελτίωση των οικονομικών στην αγορά και όχι μόνο στους δημοσιονομικούς δείκτες.
Αυτήν την στιγμή υπάρχει μία “διαμάχη” ανάμεσα στη γερμανικής έμπνευσης ευρωπαϊκή λιτότητα και στα αμερικανικά “καλέσματα” για πολιτικές ανάπτυξης. Ποια πιστεύετε ότι είναι η σωστή “συνταγή”;
Σ. Αναστασόπουλος: Η Ελλάδα είναι σήμερα σε κρίσιμη καμπή. Η ανάκτηση σημαντικού μέρους της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και οι αδιαμφισβήτητα θετικές εξελίξεις στο δημοσιονομικό έλλειμμα και το εξωτερικό ισοζύγιο διαμορφώνουν ένα ευνοϊκό περιβάλλον. Από την άλλη όμως μεριά τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού και η σημαντική υστέρηση εσόδων δίνουν μια διαφορετική εικόνα που μαρτυρά και το βάθος των προβλημάτων στην ελληνική οικονομία.
Δεν υπάρχει πλέον καμία αμφιβολία για την αναγκαιότητα να επιταχυνθεί και να ολοκληρωθεί το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα. Θα μπορούσε όμως σαφώς αυτό να έχει εφαρμοστεί μαζί με ένα πρόγραμμα ανάπτυξης της οικονομίας και ενίσχυσης των θέσεων εργασίας ώστε οι πολιτικές λιτότητας να είχαν το μικρότερο δυνατό υφεσιακό αποτέλεσμα. Ζητούμενο παραμένει η αποκατάσταση της ρευστότητας, τόσο από το τραπεζικό σύστημα όσο και από κεφάλαια από το εξωτερικό, ώστε να ξεκινήσει η ανάπτυξη.
Πρόσφατα ο Αμερικανός υπ. Οικονομικών Τζακ Λιου επεσκέφθη την Ελλάδα, ενώ σε λίγες ημέρες ο Πρόεδρος Ομπάμα θα υποδεχθεί τον Αντώνη Σαμαρά. Ποια μηνύματα μεταφέρει η αμερικανική στην ελληνική κυβέρνηση μέσα από αυτές τις κορυφαίου επιπέδου επαφές;
Σ. Αναστασόπουλος: Η επίσκεψη του υπ. Οικονομικών Τζακ Λιου ήταν ιδιαίτερα σημαντική γιατί επιβεβαίωσε την αναγνώριση των προσπαθειών της Ελλάδας για έξοδο από την κρίση και ανέδειξε την υποστήριξη των ΗΠΑ προς την κυβέρνηση.
Σε συνδυασμό με την επίσκεψη του Γερμανού υπ. Οικονομικών και την προγραμματισμένη επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Λευκό Οίκο σηματοδοτείται η αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας και η έξοδος από την απομόνωση.
Οι δηλώσεις Αντώνη Σαμαρά και Τζακ Λιού
Αποτέλεσε επίσης ευκαιρία να διατυπωθεί η διαφορετική στρατηγική των ΗΠΑ για την διεθνή οικονομική κρίση που συνοψίζεται στο δόγμα λιγότερη λιτότητα και περισσότερη ανάπτυξη. Η συνδρομή της Ουάσινγκτον στην δημιουργία συνθηκών ανάπτυξης στην Ελλάδα έχει τεράστια σημασία.
Βέβαια από όλες τις πλευρές τονίζεται η ανάγκη να συνεχιστεί ο κύκλος των αλλαγών και η μεταρρύθμιση. Να μην μείνει το έργο ημιτελές, όπως χαρακτηριστικά είπε ο Λιού.
Σας ανησυχεί – ως θεσμό – η επίθεση θα λέγαμε που δέχεται η ελληνική επιχειρηματικότητα, κυρίως η μικρομεσαία που αποτελεί το 99% της ελληνικής οικονομίας, τα τελευταία τρία χρόνια; Πώς θα ανακάμψει η ρευστότητα και πώς θα αποποινικοποιηθεί σε ιδεολογικό και θεσμικό πλαίσιο η επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα;
Σ. Αναστασόπουλος: Μας ανησυχεί και μας απασχολεί, και σε επιχειρηματικό και σε κοινωνικό επίπεδο, το κλείσιμο επιχειρήσεων και η υπέρμετρη αύξηση του ποσοστού ανεργίας. Σύμφωνα με την εξαμηνιαία έκθεση οικονομικής συγκυρίας της Εθνικής Τράπεζας για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ο τζίρος τους έχει πέσει την τελευταία πενταετία μέχρι και 90%. Αυτό έχει οδηγήσει σε μαζικές απολύσεις της τάξης του 40% στο σύνολο του προσωπικού και έχει μειώσει κατά 25% τη μέση απασχόληση και όλα αυτά σε συνδυασμό με κατακόρυφη πτώση των μισθών.
Η ύφεση και τα συνεπακόλουθα αυτής, όπως η μείωση της κατανάλωσης, η υψηλή φορολογία και το υψηλό κόστος συμμόρφωσης αλλά και παράγοντες όπως ο αθέμιτος ανταγωνισμός, η αδιαφάνεια και η έλλειψη σχεδιασμού και εξωστρέφειας δημιούργησαν τις συνθήκες αφανισμού της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας και η προσπάθεια ανάκαμψης θα περάσει μέσα από μια διαδικασία αναγέννησης που θα είναι και μακρά και οδυνηρή.
Μέσα από την παιδεία και την εκπαίδευση, την αναγνώριση της αριστείας και την επιβράβευση της προσπάθειας θα αποκατασταθεί το κοινωνικό περιβάλλον που θα αναγνωρίσει την σημασία της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και της επιχειρηματικότητας στην δημιουργία πλούτου.
Οι αλλαγές νοοτροπίας παίρνουν χρόνο και εν τω μεταξύ επείγει η επανεκκίνηση της οικονομίας με μέτρα τόνωσης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας και αποκατάστασης της ρευστότητας. Η εκτίμηση ότι η αγορά χρειάζεται 20 δισ. και η μειωμένη δανειοδοτική δυνατότητα των τραπεζών, παρά την επιτυχημένη ανακεφαλαιοποίηση τους, κάνουν απαραίτητη την εξεύρεση εναλλακτικών μορφών χρηματοδότησης. Το ΕΣΠΑ και το νέο Ελληνικό Επενδυτικό Ταμείο μπορούν να δώσουν ικανοποιητικές λύσεις και να προκαλέσουν και άλλες, λειτουργώντας πολλαπλασιαστικά. Η αποπληρωμή των οφειλών του Δημοσίου, που καθυστερεί δραματικά λόγω και της υστέρησης εσόδων, πρέπει πλέον να επιταχυνθεί.
Είναι ακόμη σημαντικό να προωθηθούν άμεσα και αποτελεσματικά τα προγράμματα στήριξης της ρευστότητας των ελληνικών ΜμΕ – από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και το Εθνικό Ταμείο Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης (ΕΤΕΑΝ), μεταξύ άλλων.
Κλείνοντας, το Επιμελητήριο βρίσκεται κοντά στην ελληνική καινοτομία και εξωστρέφεια με πρωτοβουλίες όπως το “Make Innovation Work” και το “Breakthrough Greece“. Σε ό,τι αφορά στο κομμάτι των καινοτόμων νεοφυών (startup) επιχειρήσεων, στην κάλυψη της οποίας ηγείται ο δημοσιογραφικός μας οργανισμός, τι πιστεύετε ότι μπορούν να προσφέρουν στη χώρα και ποιες πολιτικές θα προτείνατε για την υποστήριξή τους ώστε να αποκτήσουν σημαντικό μέγεθος στην ελληνική οικονομία;
Σ. Αναστασόπουλος: Και οι δύο πρωτοβουλίες που αναφέρατε έχουν ακριβώς σκοπό να προβάλουν και να ενισχύσουν την καινοτομία και την Ελλάδα που δημιουργεί, πού πρωτοπορεί και στέκεται ανταγωνιστικά στο διεθνές περιβάλλον. Μάλιστα, με το “Make Innovation Work” θέλουμε να δώσουμε στους νέους επιχειρηματίες την δυνατότητα να υλοποιήσουν την ιδέα τους. Πρόθεσή μας δεν είναι μόνο να βραβεύσουμε μια καινοτόμο ιδέα αλλά να βοηθήσουμε στην δημιουργία ολοκληρωμένων business plans που θα προσελκύσουν χρηματοδότηση. Γι’ αυτό ο διαγωνισμός συνδιοργανώνεται με το Χρηματιστήριο Αθηνών που με το κύρος του και την πρόσβαση που διαθέτει σε επενδυτικά κεφάλαια αυξάνει σημαντικά τις δυνατότητες υλοποίησης των προτάσεων που θα βραβευθούν.
Με 45.000 ευρώ χρηματικό έπαθλο επιστρέφει ο διαγωνισμός “Make Innovation Work”
Η επιχειρηματικότητα, η καινοτομία και η εξωστρέφεια αποτελούν τα βασικότερα συστατικά του νέου αναπτυξιακού μοντέλου της Ελλάδας που θα οδηγήσει σε οικονομική πρόοδο, δημιουργία θέσεων εργασίας με ικανοποιητικά επίπεδα αποδοχών και τελικά σε μια βιώσιμη οικονομία που θα στηρίζει τοπικές και ξένες άμεσες επενδύσεις.
Θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό να πολλαπλασιαστούν οι ευκαιρίες δημιουργίας καινοτόμων επιχειρήσεων είτε μέσω διαγωνισμών είτε μέσω της ανάπτυξης φορέων οργανωμένης και συστηματικής διαχείρισης και ανάπτυξης συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας. Φορέων που υποστηρίζουν τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων και αναπτύσσουν υποδομές όπου επιστήμονες και ερευνητές μπορούν να εφαρμόσουν καινοτόμες ιδέες.
Οι προσπάθειες αυτές στηρίζουν παράλληλα και το όραμα μιας νέας Ελλάδας. Μιας Ελλάδας που ενθαρρύνει την πρωτοβουλία, την κριτική σκέψη και την αναζήτηση ιδεών και λύσεων πρακτικών και αποτελεσματικών, όπου μέσα από το ρίσκο και την επιβράβευση οδηγούν σε μια κοινωνία καλύτερη για όλους.
Η συνέντευξη αναδημοσιεύεται από το ηλεκτρονικό περιοδικό EMEA Week #31, που κυκλοφόρησε την Παρασκευή 2 Αυγούστου μέσω της πλατφόρμας της LazyPub
