του Δημητρίου ΠΟΓΚΑ
Ιδιαίτερη “αίσθηση” προκάλεσε η ανακοίνωση τη Δευτέρα της υπογραφής συμφωνίας επένδυσης ύψους 3 εκατ. ευρώ στην ελληνική starup εταιρεία Click Delivery από την τουρκική Yemeksepeti, καθώς, παρ’ ότι κάποιες πληροφορίες είχαν διαρρεύσει στον Τύπο λίγες ημέρες νωρίτερα (με το EMEAgr να παρουσιάζει αποκλειστικά τη σχετική πληροφόρηση), τόσο το ποσό όσο και οι προοπτικές της επένδυσης αυτής δεν είχαν γίνει αρχικά αντιληπτές.
Η Yemeksepeti
Αρχικά το μέγεθος της ίδιας της εταιρείας που επένδυσε στην ελληνική startup: Πρόκειται για μία τουρκική πολυεθνική η οποία ιδρύθηκε το 2000 από τους Νεβζάτ Αϋντίν (διευθύνων σύμβουλος), Μελίχ Οντεμίς, Γκοκάν Ακάν και Τσεμ Νουφούσι, η οποία αυτή την στιγμή θεωρείται ως ο τρίτος μεγαλύτερος “παίκτης” στην αγορά διαδικτυακών παραγγελιών φαγητού στην ευρύτερη περιοχή της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής.
Συνολικά έχει παρουσία σε 6 χώρες: Τουρκία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ, Ομάν, Σαουδική Αραβία και Λίβανο, αλλά στους επόμενους μήνες πρόκειται να λανσαριστεί σε άλλες δύο. Συνεργάζεται με ένα δίκτυο 8.850 εστιατορίων, ενώ έχει 2,2 εκατ. εγγεγραμμένους χρήστες και εξυπηρετεί 60.000 παραγγελίες καθημερινά. Παρ’ ότι είναι μία εταιρεία ήδη 13 χρόνων εξακολουθεί να παρουσιάζει ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης που προσεγγίζουν το 60%. Για το 2013, ο τζίρος της αναμένεται να ξεπεράσει τα 300 εκατ. ευρώ.
Τον Σεπτέμβριο του 2012 είχε δεχθεί επένδυση ύψους 44 εκατ. δολαρίων με κύρια συμμετοχή από την General Atlantic, ένα αμερικανικό fund με χαρτοφυλάκιο επενδύσεων ύψους 14 δισ. δολαρίων το οποίο αγόρασε το μειοψηφικό πακέτο μετοχών της Yemeksepeti, και τη συμμετοχή επίσης του Endeavor Catalyst, καθώς η Yemeksepeti είναι μέλος του διεθνούς δικτύου της Endeavor. Έκτοτε, η αποτίμηση της τουρκικής πολυεθνικής υπολογίζεται σε 150 εκατ. δολάρια.
Η Click Delivery
Η ελληνική startup είναι ηγέτιδα “δύναμη” στον ελληνικό χώρο των διαδικτυακών παραγγελιών φαγητού. Ξεκίνησε το 2010 από τους Νικόλαο Στεφάνου (διευθύνων σύμβουλος), Αχιλλέα Κώτση (επικεφαλής τεχνολογίας) και Γιώργο Κουντούρη (μέλος ΔΣ) και στα τρία χρόνια “ζωής” της έχει αποσπάσει σημαντικό μερίδιο στη συγκεκριμένη αγορά, όπου ξεχωρίζουν τρεις “παίκτες” συνολικά, ενώ καταγράφει ρυθμούς ανάπτυξης 350%. Μέχρι στιγμής έχει εξυπηρετήσει πάνω από 300.000 παραγγελίες (2.000 περίπου παραγγελίες κάθε ημέρα), οι ενεργοί χρήστες της ξεπερνούν τους 40.000, ενώ έχει δημιουργήσει και 18 νέες θέσεις εργασίας.
Η Click Delivery ξεχωρίζει από τον ανταγωνισμό της, καθώς είναι η μόνη που εξοπλίζει τα συνεργαζόμενα εστιατόρια με ειδικό τερματικό αμφίδρομης επικοινωνίας, το οποίο λειτουργεί χωρίς σύνδεση στο Διαδίκτυο και χωρίς τη χρήση υπολογιστή από την πλευρά του εστιάτορα, διευκολύνοντάς τον. Το τερματικό έχει αναπτυχθεί από την ίδια την εταιρεία με βάση λογισμικό ανοιχτού κώδικα και έχει ενσωματωμένη ασύρματη σύνδεση στο Διαδίκτυο, δίδοντας τη δυνατότητα στους εστιάτορες όχι μόνο να κάνουν αποδοχή της παραγγελία και ενημέρωση του πελάτη για τον εκτιμώμενο χρόνο παραλαβής, αλλά και να ενημερώνουν σε τρέχοντα χρόνο για τις ελλείψεις συγκεκριμένων πιάτων ή την αλλαγή των πιάτων ημέρας, εξασφαλίζοντας πάντοτε την ενημέρωση του μενού τους. Η εταιρεία σε συνεργασία με τα εστιατόρια προσφέρει στους πελάτες ειδικές προσφορές αποκλειστικά μέσα από την πλατφόρμα της, αυξάνοντας τον τζίρο των επιχειρήσεων. Ο χρήστης, εκτός φυσικά από την παραγγελία, έχει τη δυνατότητα να βαθμολογήσει και να σχολιάσει κάθε εστιατόριο.
Το deal
Όπως ανακοινώθηκε και στη συνέντευξη Τύπου, η Yemeksepeti θα επενδύσει σταδιακά 3 εκατ. ευρώ για την αγορά μειοψηφικού ποσοστού στην Click Delivery. Μάλιστα, ο Νεβζάτ Αϋντίν, πρόεδρος του ομίλου της Yemeksepeti τόνισε στη συνέντευξη ότι η εταιρεία είναι έτοιμη να επενδύσει και άλλο ποσό στην ελληνική startup εφόσον απαιτηθεί.
Παρ’ ότι το ποσοστό δεν ανακοινώθηκε επισήμως, η πληροφόρηση του EMEAgr αναφέρει ότι θα ξεπεράσει το 40% και με βάση αυτό, όπως αναφέρθηκε στη συνέντευξη Τύπου, η τουρκική πολυεθνική θα αποκτήσει δύο θέσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο της Click Delivery, με τον Αϋντίν να αναμένεται να τοποθετηθεί πρόεδρος ΔΣ. Όπως, όμως, τονίστηκε ξεκάθαρα στη συνέντευξη ο έλεγχος και η διαχείριση της εταιρείας θα παραμείνουν στα χέρια των ιδρυτών της, με τη Yemeksepeti να προσφέρει την τεχνογνωσία της. Σε σχετική ερώτηση του EMEAgr, έγινε σαφές πως παραμένει ανοιχτή οποιαδήποτε σκέψη εξαγοράς ή απόκτησης του πλειοψηφικού πακέτου, αλλά προς το παρόν δεν εξετάζεται.
Η συμφωνία Yemeksepeti – Click Delivery αποτελεί την πρώτη επένδυση της τουρκικής πολυεθνικής. Σημαντική παράμετρος αποτελεί το γεγονός ότι για την τοποθέτησή της στην Ελλάδα κάνει για πρώτη φορά εξαίρεση στην στρατηγική ανάπτυξης του δικού της brand σε κάθε νέα χώρα όπου λανσάρεται. Έτσι στην Ελλάδα η παρουσία της Yemeksepeti θα γίνει μέσα από το brand της Click Delivery. Αυτό, όπως εξήγησε ο Αϋντίν, οφείλεται στο ότι η τουρκική εταιρεία αναγνωρίζει την εξαιρετική ποιότητα υπηρεσιών που προσφέρει ήδη η Click Delivery, αλλά και την ισχυρή παρουσία που διαθέτει αυτή την στιγμή στην αγορά.
Τα χρήματα της επένδυσης θα κατευθυνθούν στην επέκταση του δικτύου συνεργαζόμενων καταστημάτων της Click Delivery σε όλες τις μεγάλες ελληνικές πόλεις (αυτή την στιγμή διαθέτει παρουσία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και λιγότερο σε Λάρισα και Ιωάννινα), στην ανάπτυξη του σχεδίου μάρκετινγκ της εταιρείας και στην ανάπτυξη νέων μοντέλων εσόδων της Click Delivery, εκτός της προμήθειας επί της παραγγελίας, το οποίο θα συμπεριλαμβάνει και συνεργασίες με μεγάλες εταιρείες, στο πρότυπο των συνεργασιών που έχει αναπτύξει η Yemeksepeti στην Τουρκία με εταιρείες όπως η Coca-Cola, η Vodafone και η Finansbank.
Οι νέες ανάγκες που προκύπτουν για την εταιρεία θα καλυφθούν με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Η ευρωπαϊκή “πύλη” και οι αμερικανικές “ευλογίες”
Ωστόσο, το πιο ενδιαφέρον σημείο της συμφωνίας, επιβεβαιώνοντας και τις προηγούμενες πληροφορίες του δημοσίευσε το EMEAgr, είναι το γεγονός ότι ουσιαστικά πρόκειται για μία έμμεση αμερικανική επένδυση στη χώρα και ειδικότερα στην Click Delivery. Ο γύρος χρηματοδότησης ύψους 44 εκατ. ευρώ που “σήκωσε” η Yemeksepeti τον Σεπτέμβριο του 2012 κατά κύριο λόγο από το αμερικανικό fund General Atlantic αφορούσε στην επέκταση των δραστηριοτήτων της Yemeksepeti στην περιοχή MENA και διεθνώς.
Ερωτώμενος ο Αϋντίν εάν το fund είναι ενήμερο για την επένδυση της Yemeksepeti στην ελληνική εταιρεία, ανέφερε πως έδειξε πολύ μεγάλο ενθουσιασμό για την επένδυση αυτή και μάλιστα πως βρέθηκαν και οι ίδιοι οι εκπρόσωποί του στην Ελλάδα προκειμένου να γνωρίσουν τους ιδρυτές της εταιρείας.
Από την άλλη, η προοπτική που δίνει στην ίδια την τουρκική πολυεθνική η επένδυση στην Click Delivery, δηλαδή μία εταιρεία στην Ελλάδα, είναι το “άνοιγμα” μίας “πύλης” στην ευρωπαϊκή ήπειρο, αγορά όπου δεν έχει αυτή την στιγμή παρουσία. Η Ελλάδα έχει “παράδοση” στην κατανάλωση γρήγορου και έτοιμου φαγητού, ενώ η αγορά των διαδικτυακών παραγγελιών φαίνεται πως βρίσκεται σε ανάπτυξη. Είναι μία χώρα με πολλές και προαιώνιες συνάφειες με την Τουρκία και πολιτισμικό και πολιτικό “σταυροδρόμι” μεταξύ Εγγύς Ανατολής και ευρωπαϊκής Δύσης. Στο πλαίσιο αυτό, αποτελεί ιδανική δοκιμαστική αγορά για την ευρωπαϊκή ήπειρο για την τουρκική εταιρεία. Όπως τόνισε, άλλωστε, ο Νεβζάτ Αϋντίν, η Ελλάδα, παρά την οικονομική κρίση, παρέχει εξαιρετικές προοπτικές για ανάπτυξη.
Ερωτώμενος από το EMEAgr στη συνέντευξη Τύπου, ο Αϋντίν απάντησε χαρακτηριστικά “και γιατί όχι;“, ωστόσο στη συνέχεια εμφανίστηκε διφορούμενος τονίζοντας πως αυτή την στιγμή δεν μπορεί να συζητήσει κάτι για ευρωπαϊκή επέκταση της Yemeksepeti και πως στόχος είναι να γίνει ηγέτης και να “κατακτήσει” την ελληνική αγορά η Click Delivery.
Η αγορά
Η αγορά του delivery στην Ελλάδα υπολογίζεται στο μισό δισ. ευρώ, από το οποίο οι διαδικτυακές παραγγελίες εκτιμώνται μόλις στο 1%. Η μεγάλη αγορά, αλλά η μικρή ενσωμάτωση των διαδικτυακών υπηρεσιών σε αυτήν δείχνει τις εξαιρετικές προοπτικές που “κρύβει”, αν συνδυασθεί και με την αργή αλλά σταθερή άνοδο του ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ελλάδα. Στόχος της Click Delivery είναι μέσα στα επόμενα τρία με τέσσερα χρόνια να έχει καταλάβει το 15 – 20% αυτής της αγοράς.
Πολύ μεγαλύτερη είναι η αγορά των διαδικτυακών παραγγελιών φαγητού στην Ευρώπη, στην οποία φαίνεται πως “στοχεύει” η Yemeksepeti. Το 20% του τζίρου των delivery στην Βόρεια Ευρώπη και το 12% στην Αγγλία προέρχεται από ηλεκτρονικές παραγγελίες. Μεγάλοι “παίκτες” στην Ευρώπη θεωρούνται η Just East, με έδρα τη Μεγάλη Βρετανία αν και ιδρύθηκε στη Δανία, η οποία δέχεται 120.000 παραγγελίες την ημέρα, και η Delivery Hero, η οποία με έδρα το Βερολίνο διαθέτει παρουσία σε τέσσερεις ηπείρους και διακινεί το 70% των online παραγγελιών της Domino’s Pizza στη Γερμανία.
