Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία για την Έρευνα & Ανάπτυξη στην Ελλάδα, με δείκτες για δαπάνες και προσωπικό, απέστειλε το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) στη Eurostat, μετά από πολυετή απουσία της Ελλάδας.
Η παραγωγή των στατιστικών Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α) υλοποιείται από το ΕΚΤ, μετά από σχετική ανάθεση της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας, και σε συνεργασία με την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ). Η ανάλυση των στοιχείων και η εξαγωγή των σχετικών δεικτών για το 2011 έχουν ήδη δημοσιευθεί στην έκδοση του ΕΚΤ “Δείκτες Έρευνας & Ανάπτυξης για δαπάνες και προσωπικό το 2011 στην Ελλάδα” η οποία διατίθεται online στον δικτυακό τόπο http://metrics.ekt.gr.
Την περίοδο αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη η συλλογή των στατιστικών στοιχείων Ε&Α από τις επιχειρήσεις για το 2013, σε συνεργασία με την ΕΛΣΤΑΤ.
Το 2011 στην Ελλάδα δαπανήθηκαν συνολικά 1.391,2 εκατ. ευρώ σε Ε&Α, ποσό που αντιστοιχεί στο 0,67% του ΑΕΠ. Το 2012 το ποσό αυτό διαμορφώθηκε στα 1.337,6 εκατ. ευρώ (προκαταρκτικά στοιχεία), ποσό που αντιστοιχεί στο 0,69% του ΑΕΠ. Σημειώνεται ότι με βάση τα προηγούμενα διαθέσιμα στοιχεία, το 2007 οι δαπάνες για Ε&Α στην Ελλάδα ανέρχονταν στο 0,60% του ΑΕΠ.
Ο δείκτης που αποτυπώνει το ποσοστό (%) των δαπανών Ε&Α επί του ΑΕΠ σε μια χώρα, είναι η “Ένταση Ε&Α“. Στόχος της ΕΕ είναι η επίτευξη έντασης Ε&Α στην Ευρώπη σε ποσοστό 3% του ΑΕΠ. Με βάση τον δείκτη έντασης Ε&Α, η Ελλάδα κατατάσσεται 24η μεταξύ των χωρών μελών της ΕΕ27 το 2011, και ανεβαίνει μια θέση (23η) το 2012.
Ως προς τις συνολικές δαπάνες που διατέθηκαν στην Ελλάδα για την υλοποίηση δραστηριοτήτων Ε&Α, η Ελλάδα βρίσκεται στην 16η θέση μεταξύ των χωρών μελών της ΕΕ27 το 2011, και παραμένει στη θέση αυτή και το 2012. Τον υψηλότερο δείκτη έντασης Ε&Α καταγράφει η Φινλανδία με ποσοστό δαπανών Ε&Α 3,78% επί του ΑΕΠ το 2011.
Το 2011, το συνολικό προσωπικό που απασχολήθηκε σε Ε&Α στην Ελλάδα (ερευνητές, τεχνικό προσωπικό, άλλο προσωπικό υποστήριξης) ήταν 70.229 άτομα και σε ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης (ΙΠΑ) ήταν 36.913 ΙΠΑ. Η μονάδα ΙΠΑ έχει καθιερωθεί για τη μέτρηση, με συγκρίσιμο τρόπο, του προσωπικού Ε&Α, καθώς αποδίδει τον χρόνο απασχόλησης σε Ε&Α σε σύγκριση με τον συνολικό χρόνο απασχόλησης ενός εργαζόμενου (συνήθως τα άτομα που ανήκουν στο προσωπικό Ε&Α απασχολούνται και σε άλλες δραστηριότητες, π.χ. διδασκαλία, διοίκηση ή προώθηση προϊόντων). Οι ερευνητές (45.239 άτομα) αποτελούν το 64,4% του συνολικού προσωπικού (24.674 ΙΠΑ).
Το 2012, η απασχόληση σε Ε&Α δεν μεταβάλλεται σημαντικά, και τα ΙΠΑ του συνολικού προσωπικού Ε&Α ανέρχονται στα 37.361 και των ερευνητών στα 24.122. Με βάση τα ΙΠΑ του συνολικού προσωπικού Ε&Α, η Ελλάδα καταλαμβάνει την 16η θέση μεταξύ των χωρών μελών της ΕΕ27 το 2011, και ανεβαίνει μια θέση (15η) το 2012. Με βάση τα ΙΠΑ των ερευνητών, η Ελλάδα βρίσκεται στην 15η θέση το 2011 και διατηρεί αυτή τη θέση και το 2012.
Η πλειονότητα του προσωπικού Ε&Α στην Ελλάδα απασχολείται στον τομέα της τριτοβάθμιας και μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (συνολικά 46.348 άτομα, 20.640 ΙΠΑ. Ακολουθεί ο κρατικός τομέας με 13.260 άτομα και 9.620 ΙΠΑ, και ο τομέας των επιχειρήσεων με 9.984 άτομα και 6.324 ΙΠΑ.
Οι γυναίκες αποτελούν το 42,5% του συνολικού ανθρώπινου δυναμικού σε Ε&Α (29.879 άτομα) και συνεισφέρουν το 41,9% του συνόλου των ΙΠΑ (16.609 άτομα). Στην κατηγορία των ερευνητών η συμμετοχή των γυναικών διαμορφώνεται σε 36,7% όσον αφορά τον αριθμό ατόμων, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό γυναικών στους ερευνητές καταγράφεται στον κρατικό τομέα (48,1% του αριθμού των ατόμων).
Πηγές Χρηματοδότησης – Επιστημονικά Πεδία – Περιφερειακή Διάσταση
Η κύρια πηγή χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων Ε&Α το 2011 είναι το κράτος (Τακτικός Προϋπολογισμός, Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ) με ποσοστό 49,2% (685,0 εκατ. ευρώ). Η ιδιωτική χρηματοδότηση (επιχειρήσεις) συνεισφέρει με 32,7% (455,5 εκατ. ευρώ), ενώ 11,9% (165,3 εκατ. ευρώ) προέρχεται από τη συμμετοχή των ελληνικών φορέων σε προγράμματα/έργα Ε&Α που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ. Το υπόλοιπο 6,2% (85,4 εκατ. ευρώ) συνεισφέρεται από άλλες εθνικές πηγές (π.χ. ίδια έσοδα των ΑΕΙ) και άλλες πηγές του εξωτερικού (ξένες επιχειρήσεις, διεθνείς οργανισμοί κ.λπ.).
Το 41,0% (570,5% εκατ. ευρώ) του συνόλου των δαπανών Ε&Α δαπανώνται για την υλοποίηση δραστηριοτήτων εφαρμοσμένης έρευνας. Οι δραστηριότητες βασικής έρευνας και πειραματικής ανάπτυξης έχουν περίπου ίσα μερίδια, 29,7% και 29,3% αντίστοιχα.
Το μεγαλύτερο μέρος δραστηριοτήτων Ε&Α στο σύνολο της χώρας για το 2011 αφορά το επιστημονικό πεδίο “Επιστήμες Μηχανικού & Τεχνολογία” (536,7 εκατ. ευρώ ή 38,6% του συνόλου των δαπανών). Ακολουθούν τα επιστημονικά πεδία “Ιατρική & Επιστήμες Υγείας” (353,3 εκατ. ευρώ ή 25,4% του συνόλου δαπανών) και “Φυσικές Επιστήμες” (197,8 εκατ. ευρώ ή 14,2% του συνόλου δαπανών).
Αναλύοντας τα αποτελέσματα της έρευνας για το 2011 ως προς τη διοικητική υποδιαίρεση της χώρας σε περιφέρειες, διαπιστώνεται ότι το 55,7% του συνόλου των δαπανών Ε&Α της χώρας (775,2 εκατ. ευρώ) δαπανάται στην Περιφέρεια Αττικής. Η Κεντρική Μακεδονία με 190,3 εκατ. ευρώ συμμετέχει στο 13,7% του συνόλου και η Περιφέρεια Κρήτης με 106,1 εκατ. ευρώ στο 7,6%.
