του Αιμίλιου ΠΕΡΔΙΚΑΡΗ
Η απόφαση για λειτουργία των καταστημάτων όλες τις Κυριακές του χρόνου ξεσηκώνει θύελλα διαμαρτυριών από τον εμπορικό και πολιτικό κόσμο. Δικαίως ή αδίκως;
Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Σε όλες τις τουριστικές περιοχές, όλα τα καταστήματα, λειτουργούν στην πράξη με απελευθερωμένο ωράριο, χωρίς Κυριακές και αργίες.
Και εσχάτως δεν είναι μόνο οι τουριστικές περιοχές, ενώ ήδη τα σούπερ μάρκετ και τα πολυκαταστήματα έχουν καταργήσει de facto το παλιό “διακοπτόμενο” ωράριο και τα Σάββατα μένουν ανοιχτά έως τις 8 το βράδυ. Εμπορικοί σύλλογοι ακολούθησαν τα παραδείγματα αυτά, διαμορφώνοντας αναλόγως το ωράριο των μελών-καταστημάτων τους (π.χ. τα καταστήματα σε Κηφισιά και Γλυφάδα το Σάββατο κλείνουν στις 6 το απόγευμα αντί στις 3 το μεσημέρι).
Είναι, λοιπόν, το πρόβλημα για την αγορά η λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές; Ή αυτό είναι απλώς μια δικαιολογία;
Ποια είναι τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο εμπορικός κόσμος; Μήπως είναι τα χρέη των επαγγελματιών σε Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία; Μήπως είναι ο κύκλος του χρήματος που δεν ρέει, με τους προμηθευτές να καθυστερούν τις πληρωμές και αυτό να εξαπλώνεται σε όλη την αλυσίδα; Μήπως είναι η μειωμένη εμπορική κίνηση, η οποία οφείλεται στη μειωμένη κατανάλωση, που είναι με τη σειρά της αποτέλεσμα της ύφεσης, της μείωσης μισθών και συντάξεων και της ανεργίας;
Το τελευταίο αποτελεί και το βασικό πρόβλημα των καταναλωτών: ότι, δηλαδή, διαθέτουν περιορισμένη έως μηδενική αγοραστική δύναμη. Και εκεί ακριβώς είναι η παγίδα: η εμπειρία της Ουγγαρίας και του ΔΝΤ απέδειξε πως όταν το διαθέσιμο εισόδημα πήρε τα πάνω του, η κατανάλωση δεν αυξήθηκε και το εμπόριο παρέμεινε στάσιμο. Για έναν και μόνο λόγο: διότι οι καταναλωτές προτίμησαν να αποταμιεύσουν το επιπλέον εισόδημα για τις δύσκολες ώρες που θα μπορούσαν να ξαναέλθουν στο μέλλον.
Άρα, η τόνωση της αγοράς δεν θα έλθει με την κυριακάτικη λειτουργία των καταστημάτων. Οι ίδιοι οι έμποροι, μάλιστα, υποστηρίζουν με στοιχεία ότι ακόμη και αν εμφανίζεται αυξμένη η κίνηση κάποιες Κυριακές που λειτούργησαν πιλοτικά τα καταστήματα, μειώθηκε αναλόγως τις καθημερινές. Οδηγούμαστε, δηλαδή, στο ίδιο συμπέρασμα…
Όσο για τις φωνές ότι “ευνοούνται η συγκέντρωση, το μεγάλο κεφάλαιο και οι πολυεθνικές εταιρείες” από αυτό το μέτρο; Ο κίνδυνος το μεγάλο ψάρι να φάει το μικρό είναι υπαρκτός και σοβαρός. Έτσι, όμως, λειτουργεί η ελεύθερη αγορά. Και είναι ένας κίνδυνος “μόνιμος”. Δεν οφείλεται, δηλαδή, στη λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές.
Οφείλεται στην αδυναμία της Πολιτείας να ελέγξει τις στρεβλώσεις της αγοράς και τους ανταγωνισμού και να απαλύνει τα συνολικά προβλήματα της οικονομίας. Οι μικροί στενάζουν ούτως ή άλλως από τα χρέη και οι καταναλωτές δεν έχουν τα χρήματα για να τους στηρίξουν. Αυτός ο φαύλος κύκλος δεν αλλάζει τις Κυριακές. Ισχύει και τα Σάββατα και τις καθημερινές…
Εκεί όπου είναι προφανείς οι αστοχίες του μέτρου είναι ως προς την επιλογή των περιοχών όπου θα επιτραπεί η κυριακάτικη λειτουργία των καταστημάτων. Γιατί π.χ. στο κέντρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και όχι του Πειραιά; Γιατί στη Ραφήνα και όχι στο Λαύριο; Γιατί στο Πικέρμι και όχι στο Μαρούσι, στη Νέα Ιωνία, στην Καλλιθέα, στην Κηφισιά, στη Γλυφάδα και στο Ψυχικό;
Άβυσσος η ψυχή…
