Με ιδιαίτερα δηκτικό τρόπο σχολιάζει η Saxo Bank το ενδεχόμενο η Σκωτία να αποφασίσει την ανεξαρτησία της από τη Βρετανία στο δημοψήφισμα της ερχόμενης εβδομάδας.
“Είναι πέραν πάσης αμφιβολίας ότι, σε περίπτωση που επικρατήσει το Ναι στο δημοψήφισμα της 18ης Σεπτεμβρίου, θα επέλθει βραχυπρόθεσμα ένα χάος“, γράφει ο Νικ Μπέκροφτ, πρόεδρος και ανώτατος αναλυτής αγορών της Saxo Bank στη Βρετανία.
Και συνεχίζει:
“Θα ήθελα να τονίσω πως, παρόλο που δεν είναι αυτό το αποτέλεσμα που περιμένουμε γενικά – και η σημερινή δημοσκόπηση της YouGov δείχνει μια μεταστροφή προς την ψήφο υπέρ του Όχι, σε ποσοστό 52% – το σενάριο μια ενδεχόμενης ανεξαρτησίας της Σκωτίας είναι υπαρκτό και οι επενδυτές θα πρέπει να γνωρίζουν τους κινδύνους που καραδοκούν.
Η στερλίνα και τα κρατικά ομόλογα θα δεχθούν ασφυκτική πίεση, με μια ορατή πιθανότητα για τη στερλίνα να υποστεί απώλειες της τάξης του 10-20%, έναντι του δολαρίου, το οποίο, επιτέλους, αρχίζει να ανθίζει χάρη στις προσδοκίες ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ θα προχωρήσει πιο σύντομα από το αναμενόμενο στην αύξηση των επιτοκίων.
Αυτή η αύξηση μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμα και μέσα στο α’ τρίμηνο του 2015.
Η αγορά μεταβλητότητας μπορεί να είναι ακόμα η καλύτερη επένδυση, και, παρόλο που αυτό το πλοίο έχει μόλις σαλπάρει, ίσως υπάρχει ακόμα χρόνος για κερδοφόρες αγορές option, πριν από το δημοψήφισμα.
Κατά την κρίση του μηχανισμού ισοτιμιών του 1992 και την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, η μηνιαία μεταβλητότητα του GBPUSD έφτασε στο 30%.
Η πιο καταστροφική δύναμη για τη στερλίνα, αλλά και για την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου, θα είναι η αβεβαιότητα που θα προκύψει λόγω της αναπόφευκτα παρατεταμένης και πολυτάραχης περιόδου των διαπραγματεύσεων που θα ακολουθήσει.
Θα είναι απαραίτητο να υπάρξουν διαπραγματεύσεις, προκειμένου να προσδιοριστεί ποιο θα είναι το νόμισμα που θα ήθελε (ή θα μπορούσε) να χρησιμοποιήσει μια ανεξάρτητη Σκωτία, πόσο από το υφιστάμενο κρατικό χρέος του Ηνωμένου Βασιλείου θα αναλάβει η Σκωτία και πώς θα διαχωριστούν τα σχετικά στοιχεία ενεργητικού, συμπεριλαμβανομένου του πετρελαίου της Βόρειας Θάλασσας.
Ακόμα και η εκστρατεία υπέρ του Ναι προβλέπει ότι η υλοποίηση της πλήρους νομικής ανεξαρτησίας της Σκωτίας δεν θα πραγματοποιηθεί πριν από τον Μάρτιο του 2016. Ωστόσο, αυτή η πρόβλεψη είναι απελπιστικά αισιόδοξη. Μια πιο ρεαλιστική εικασία θα ήταν για μια περίοδο υλοποίησης τουλάχιστον τριών ετών.
Στην ουσία, η ανεξάρτητη Σκωτία θα έχει τέσσερεις επιλογές στη διάθεση της για το μελλοντικό της νόμισμα.
1) Νομισματική ένωση με το Ηνωμένο Βασίλειο
Αυτή η λύση θα ήταν η πιο επιθυμητή για τις σκωτσέζικες τράπεζες, καθώς θα συνέχιζαν να απολαμβάνουν την υποστήριξη από την Τράπεζα της Αγγλίας. Το μόνο πρόβλημα είναι, ωστόσο, ότι όλα τα μεγάλα πολιτικά κόμματα του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν δηλώσει ότι δεν θα συμφωνήσουν σε μια νομισματική ένωση. Όπως και να’ χει, η ειρωνεία είναι πως σε ένα καθεστώς νομισματικής ένωσης, αν θεωρήσουμε ότι υπάρχει έστω και μια ελάχιστη περίπτωση το κοινοβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου να δεχθεί ένα τέτοιο καθεστώς, η Σκωτία θα πρέπει να παραχωρήσει τη νομισματική και φορολογική της ισχύ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Διαφορετικά, θα δημιουργηθεί ένας ακόμα νομισματικός Φρανκενστάιν, ο οποίος θα έχει μια αλλόκοτη ομοιότητα με το ευρώ, δηλαδή, μια ημιτελή χίμαιρα, η οποία θα έχει μια καταστροφική κατάληξη.
2) Στερλινοποίηση
Η πιο τρομακτική επίπτωση για τη Σκωτία θα να μην υπάρχει πλέον ένας δανειστής τελευταίας καταφυγής στην οδό Threadneedle του Λονδίνου για τις σκωτσέζικες τράπεζες. Συνεπώς, θα πρέπει να είναι πολύ περισσότερο κεφαλαιοποιημένες από τους ανταγωνιστές τους στο Ηνωμένο Βασίλειο και διεθνώς, γεγονός που θα τις καθιστά μη ανταγωνιστικές και αντιοικονομικές. Αυτή η λύση έχει εφαρμοστεί στον Παναμά και το Μαυροβούνιο. Στην ουσία, όποιο νομισματικό καθεστώς και αν υιοθετήσει η Σκωτία, οι τράπεζες της θα πρέπει να μετακομίσουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου δεν θα έχουν πλέον νομικά δικαιώματα να εκδίδουν γραμμάτια (η Τράπεζα της Σκωτίας, η Clydesdale και η RBS).
3) Ένα νέο νόμισμα
Ωραία, αλλά σε αυτήν την περίπτωση, οι Σκωτσέζοι θα πρέπει να συνηθίσουν σε έναν πολύ πιο ακριβό δανεισμό (τόσο σε εθνικό όσο και σε ατομικό επίπεδο), καθώς η νέα Κεντρική Τράπεζα της Σκωτίας θα πρέπει να διατηρήσει πολύ πιο υψηλά επιτόκια, προκειμένου να υπερασπιστεί το νέο νόμισμα, ενώ οι αγορές θα ζητούν πολύ μεγαλύτερες αποδόσεις, προκειμένου να αγοράζουν τα σκωτσέζικα ομόλογα. Θα υπάρξει τεράστια διαρροή κεφαλαίων, καθώς οι επιχειρήσεις θα σπεύσουν να πουλήσουν τα στοιχεία ενεργητικού τους με βάση τη Σκωτία. Η υπόσχεση του Alex Salmond για εταιρικό φόρο κατά 3% χαμηλότερο από αυτόν του Ηνωμένου Βασιλείου δύσκολα θα πετύχει να ανακόψει αυτήν την τάση, ενώ οι καταθέτες θα σχηματίζουν ουρές για να αποσύρουν τα χρήματά τους από τις σκωτσέζικες τράπεζες, οι οποίες δεν θα απολαμβάνουν πλέον την υποστήριξη της Γηραιάς Αλβιόνας. Το νέο νόμισμα θα έχει τεράστια μεταβλητότητα, με συνεπακόλουθες απώλειες για τους σκωτσέζους εξαγωγείς.
Πιθανότατα θα γίνει μια απόπειρα για πρόσδεση γύρω από τη στερλίνα, ακριβώς όπως κάνει η Δανία με το ευρώ. Η Σκωτία θα μπορούσε να επιχειρήσει να δημιουργήσει αποθεματικά, σε βάθος χρόνου, πετυχαίνοντας πλεονάσματα στον προϋπολογισμό της, αλλά οι υφιστάμενες εκτιμήσεις για το έλλειμμα της Σκωτίας το τοποθετούν σε ένα ποσοστό 14%, χωρίς τα πετρέλαια, και στο 5-8% με τα πετρέλαια. Ωστόσο, ο μέσος όρος των ετήσιων εσόδων από την εξόρυξη του πετρελαίου θα μειωθεί στο απειροελάχιστο ποσό των 1-2 δις. GBP, μέσα στη δεκαετία του 2020. Αυτό συγκρίνεται με ένα έλλειμμα της τάξης του 5% για το Ηνωμένο Βασίλειο, αυτό το έτος, σύμφωνα με την πρόβλεψη για το ισοζύγιο του προϋπολογισμού για το 2017. Θα χρειαστούν εξοντωτικά μέτρα λιτότητας ή πολύ μεγαλύτεροι φόροι.
Πολύ λυπηρό και πολύ περιττό.
4) Ένταξη στο ευρώ
Πρόκειται για ένα πολύ μακροπρόθεσμο στοίχημα, καθώς η Σκωτία θα πρέπει πρώτα να καταφέρει να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θέλουν, όμως, πραγματικά οι Σκωτσέζοι να μπουν στο ευρωπαϊκό κλαμπ, με τη νομισματική πολιτική να ορίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, συνήθως ανάλογα με τις ορέξεις της Γερμανίας; Αυτή η επιλογή μοιάζει με την πρώτη, μόνο που είναι χειρότερη.
Αυτό μπορεί να είναι ένα από τα χειρότερα σενάρια για τη Σκωτία, σε περίπτωση που ψηφίσει Ναι.
