Με κεντρική θέση ότι «δεν γίνεται να φτιάχνουμε εμείς κέντρα υποδοχής και άλλοι να υψώνουν φράχτες», ο πρωθυπουργός έθεσε συνολικά το ζήτημα της αντιμετώπισης του προσφυγικού κατά την άτυπη Σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στη Μάλτα, επισημαίνοντας ότι αυτό πρέπει να αφορά δεσμευτικά όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στην άτυπη Σύνοδο, όπου «έγινε μια ειλικρινής και ενδιαφέρουσα συζήτηση», o κ. Τσίπρας επισήμανε ότι:
Θα πρέπει να αυξηθεί ο αριθμός των «θέσεων υποδοχής» στις χώρες της Ε.Ε., δηλαδή να αυξηθεί και να αντιστοιχηθεί ο αριθμός των προσφύγων που θα απορροφά η κάθε χώρα ανάλογα με τις αντικειμενικές καταστάσεις.
Και οι 28 χώρες θα πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη, κάτι που θα πρέπει να αποφασιστεί πως θα είναι δεσμευτικό.
Αναφορικά με τη συζήτηση για τους φράχτες στα σύνορα, το πνεύμα της τοποθέτησης του κ. Τσίπρα ήταν ότι δεν γίνεται να φτιάχνουμε εμείς κέντρα υποδοχής και άλλοι να υψώνουν φράχτες. Η ελληνική πλευρά υιοθετεί την άποψη και της Ύπατης Αρμοστείας ότι οι φράχτες προσελκύουν ανθρώπους, διότι όταν γνωστοποιείται ότι σε ένα σημείο θα στηθούν φράχτες όλοι σπεύδουν να περάσουν από αυτό προτού φτιαχτούν.
Σχετικά με το ζήτημα των συνεργασίας με την Τουρκία ως προς τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης, οι ίδιες πηγές ανέφεραν πως ο κ. Τσίπρας ήταν ο πρώτος που είπε ότι το ζήτημα πρέπει να λυθεί εκεί και ήταν ο πρώτος που έβαλε στο τραπέζι να ξεκινήσει η συζήτηση και η προσπάθεια συμφωνίας της Ε.Ε. με την Τουρκία.
Επιπλέον, ο Πρωθυπουργός επισήμανε ότι θα πρέπει να φτιαχτούν κέντρα υποδοχής στην Τουρκία, κάτι που όμως συνδέεται άμεσα με το να λειτουργήσει από εκεί μηχανισμός επανεγκατάστασης. Δηλαδή να φτιαχτούν hotspots και να γίνεται ταυτοποίηση και επανεγκατάσταση απευθείας από το τουρκικό έδαφος.
Σε σχέση με τη φιλελευθεροποίηση της βίζας που ζητά η Τουρκία (σ.σ.για την οποία η ελληνική πλευρά έχει εκφραστεί θετικά), αυτή, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, συνδέεται εκ των πραγμάτων με το να γίνει συμφωνία επανεισδοχής της Ε.Ε. με την Τουρκία.
Αναφορικά με την ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας, διευκρίνιζαν οι κύκλοι του Μαξίμου, η Ελλάδα υποστηρίζει την ενταξιακή διαδικασία, σε συμφωνημένο πλαίσιο με βάση τα ήδη δεδομένα της συμφωνίας (η οποία έχει παγώσει προς το παρόν), και υπό τον όρο ότι θα ληφθεί υπόψη και η θέση της Κύπρου.
Με βάση τις αποφάσεις της Συνόδου, οικονομική βοήθεια ύψους 3 δισεκατομμυρίων ευρώ και τη διοργάνωση κοινής συνόδου κορυφής μέσα στις επόμενες εβδομάδες προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην Τουρκία.
Εκτός από τη χρηματική στήριξη, οι Βρυξέλλες έχουν ήδη διαβεβαιώσει πως θα προσφέρουν και σταδιακή χαλάρωση του καθεστώτος θεωρήσεων (visas) για είσοδο τούρκων πολιτών στη Ζώνη Σένγκεν, ενώ δεν αποκλείεται να αναζωογονηθούν και οι «παγωμένες» ενταξιακές διαπραγματεύσεις.
Η βοήθεια των 3 δισ. ευρώ, που θα διατεθεί για ανάγκες των 2,2 εκατομμυρίων προσφύγων που βρίσκονται σε τουρκικό έδαφος, θα εκταμιευθεί σε βάθος διετίας. Το μεγαλύτερο μέρος, τα 2,5 δισ. ευρώ, σχεδιάζεται να προέλθει από συνδρομές των κρατών-μελών, οι οποίες όμως δεν θα γίνουν σε εθελοντική βάση, αλλά με γνώμονα το οικονομικό και πληθυσμιακό μέγεθος της κάθε χώρας. Τα υπόλοιπα 500 εκατομμύρια ευρώ θα δεσμευθούν από τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
