Μια ζοφερή εικόνα σχηματίζει η ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο για το 2017, με ρατσιστικές και ξενοφοβικές ιδέες να εκφράζονται μέσα από εθνικιστικές και λαϊκιστικές πολιτικές.
Στην πολυσέλιδη ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, όσον αφορά τη χώρα μας επισημαίνεται το υψηλό ποσοστό ανεργίας των νέων, οι ανεπαρκείς συνθήκες φιλοξενίας των προσφύγων στα νησιά και οι ρατσιστικές επιθέσεις εναντίον μεταναστών στην Αθήνα, ενώ αναδεικνύονται οι νομοθετικές πρωτοβουλίες για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου και για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας εναντίον των γυναικών.
Πρόσφυγες – μετανάστες – καταναγκαστική εργασία
Στο θέμα των μεταναστών, η Διεθνής Αμνηστία περιγράφει μια απαράδεκτη κατάσταση:
«Χιλιάδες αιτούντες άσυλο, μετανάστες και μετανάστριες παραμένουν παγιδευμένοι στα ελληνικά νησιά σε απαράδεκτες συνθήκες. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων διαπίστωσε πως η Ελλάδα απέτυχε να αποτρέψει την καταναγκαστική εργασία και εμπορία στην υπόθεση 42 εργατών μεταναστών από το Μπαγκλαντές.
Το ζήτημα της ασφάλειας συνεχίζει να αποτελεί το κύριο πρόβλημα για πολλούς και πολλές που ζουν στους καταυλισμούς, και ιδιαίτερα στα υπερπλήρη hotspots στα νησιά ενώ οι αρχές δεν κατάφεραν να προσφέρουν επαρκείς συνθήκες υποδοχής που πληρούν τα ελάχιστα πρότυπα στα πλαίσια της ευρωπαϊκής νομοθεσίας μέχρι το τέλος του χρόνου», συνεχίζει η Διεθνής Αμνηστία, και περιγράφει τον τραγικό θάνατο τριών ανδρών μέσα σε διάστημα μιας εβδομάδας στον καταυλισμό της Μόριας, ενδεχομένως από αναθυμιάσεις μονοξειδίου του άνθρακα, το οποίο προήλθε από αυτοσχέδιους θερμοπομπούς που έφτιαχναν για να ζεσταθούν στις σκηνές τους.
Στην έκθεση επισημαίνεται πως η ελληνική κυβέρνηση προσδοκά πως «όλοι όσοι φτάνουν παράτυπα στα ελληνικά νησιά συμπεριλαμβανομένων των αιτούντων άσυλο, θα επιστρέφονται στην Τουρκία, όπως ορίζει η Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας του Μαρτίου 2016. Τον Σεπτέμβριο, το Συμβούλιο της Επικρατείας απέρριψε ως απαράδεκτες τις αιτήσεις αναίρεσης δύο Σύριων προσφύγων κατά προηγούμενων αποφάσεων, που απέρριπταν τις αιτήσεις τους για άσυλο με το σκεπτικό πως η Τουρκία είναι ασφαλής τρίτη χώρα. Αυτή η απόφαση ενδέχεται να οδηγήσει στις πρώτες εξαναγκαστικές επιστροφές Σύριων προσφύγων στην Τουρκία, με βάση τη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας».
Το ευρωπαϊκό σχέδιο μετεγκατάστασης συνέχισε να αποτελεί μια από τις ελάχιστες διαθέσιμες επιλογές, για τους λίγους που πληρούσαν τα κριτήρια, για να φύγει κάποιος από την Ελλάδα με ασφάλεια και να μεταβεί στην Ευρώπη. Ωστόσο, οι αιτούντες άσυλο που έφτασαν στην Ελλάδα από τότε που υπογράφτηκε η συμφωνία ΕΕ -Τουρκίας, αποκλείστηκαν αυθαίρετα από το σύστημα μετεγκατάστασης.
Ασφάλεια
Επίσης, τονίζεται ότι οι καταγγελίες για κακομεταχείριση και υπερβολική χρήση βίας από τα σώματα ασφαλείας συνεχίστηκαν, όπως για παράδειγμα σε αιτούντες άσυλο στη Μόρια κατά τη διάρκεια επιχείρησης σύλληψης διαδηλωτών που συγκρούστηκαν με την αστυνομία τον περασμένο Ιούλιο.
Το Σεπτέμβριο, η Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων κατέκρινε τη συνεχιζόμενη και συστηματική κράτηση των ασυνόδευτων ανηλίκων μεταναστών και προσφύγων. Έως και τις 15 Δεκεμβρίου, 2.265 ασυνόδευτα παιδιά περίμεναν να οδηγηθούν σε καταλύματα, συμπεριλαμβανομένων και 74 παιδιών που κρατούνταν σε αστυνομικά τμήματα.
Ρατσισμός
Πάνω από 50 επιθέσεις στον Ασπρόπυργο σε μετανάστες εργάτες από το Πακιστάν αναφέρθηκαν από τον Αύγουστο του 2016 μέχρι το τέλος του 2017. Η έκθεση περιγράφει επίσης τη σύλληψη τριών υπόπτων σε σχέση με τις βίαιες αυτές επιθέσεις, αλλά και την υπό εξέλιξη δίκη της Χρυσής Αυγής.
Στα νησιά ορισμένοι από τους πρόσφυγες και μετανάστες που έχουν δεχτεί επιθέσεις μίσους ήταν τρανς γυναίκες και γκέι άντρες, υπογραμμίζεται, ενώ την ίδια ώρα αναδεικνύεται και η ψήφιση του νόμου για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου, που όμως «εξακολουθεί να έχει πολλές ελλείψεις».
Ανεργία
Σχετικά με την ανεργία, η έκθεση σημειώνει ότι το ποσοστό, αν και μειώθηκε, ωστόσο παραμένει υψηλό ιδιαίτερα στις ηλικίες 15-24 ετών. Επίσης, αναφέρει ότι σύμφωνα με τον Δείκτη Ισότητας των Φύλων για το 2017 η Ελλάδα έλαβε την τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ στο ζήτημα της ισότητας των φύλων.
