Η προοπτική του Brexit χωρίς να υπάρξει προηγουμένως συμφωνία μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης φαίνεται να κερδίζει έδαφος, μετά την απόρριψη του διαπραγματευτή της ΕΕ βασικών σημείων του σχεδίου προτάσεων της Βρετανίδας πρωθυπουργού, Τερέζας Μέι, για μια νέα εμπορική συμφωνία των δύο πλευρών.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Μαρκ Κάρνυ, δήλωσε την Παρασκευή ότι η πιθανότητα η Βρετανία να εγκαταλείψει την ΕΕ χωρίς να επιτύχει οποιαδήποτε συμφωνία με τις Βρυξέλλες είναι «άβολα μεγάλη», ενώ ο υπουργός Εμπορίου της χώρας Λίαμ Φοξ βλέπει τις πιθανότητες στο 60-40, σύμφωνα με το Reuters.
Το γραφείο της Μέι, πάντως, επανέλαβε τη Δευτέρα ότι η Βρετανίδα πρωθυπουργός πιστεύει πως το Ηνωμένο Βασίλειο θα διαπραγματευτεί μια καλή συμφωνία, τονίζοντας ωστόσο ότι «η μη συμφωνία είναι καλύτερη από μια κακή συμφωνία».
Η στερλίνα έπεσε σε χαμηλό 11 μηνών έναντι του δολαρίου τη Δευτέρα, με τους επενδυτές να συνδέουν το γεγονός εν μέρει με το ενδεχόμενο να μην υπάρξει συμφωνία.
Τι θα συμβεί, όμως, αν η Βρετανία και η ΕΕ αποτύχουν να καταλήξουν σε μια μεταξύ τους συμφωνία;
Σύμφωνα με το Reuters, η Βρετανία είναι μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, επομένως οι δασμοί και οι άλλοι όροι που διέπουν το εμπόριο της χώρας με την ΕΕ θα καθορίζονται βάσει των κανόνων του ΠΟΕ.
Οι δασμοί της ΕΕ είναι αρκετά χαμηλοί, κατά μέσο όρο κυμαίνονται περίπου στο 5%, αλλά είναι υψηλότεροι για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων που εξάγει η Βρετανία, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων που θα αντιμετωπίσουν δασμούς ύψους 10%. Οι εξαγωγείς ενδέχεται, επίσης, να αντιμετωπίσουν και άλλα εμπόδια, όπως η συμμόρφωση με τα πρότυπα της ΕΕ σε τομείς όπως τα τρόφιμα και τα ηλεκτρικά προϊόντα. Οι βρετανικές εξαγωγές ενδέχεται, λοιπόν, να «κολλήσουν» στα σύνορα της ΕΕ.
Εν τω μεταξύ, πολλές βρετανικές εταιρείες παροχής υπηρεσιών, ειδικά στο γιγαντιαίο χρηματοπιστωτικό κλάδο, πιθανότατα θα αντιμετωπίσουν περισσότερους περιορισμούς στην επιχειρηματική τους δραστηριότητα εντός του μπλοκ, σε σχέση με ό,τι προβλέπει η συμφωνία που προτείνει η Μέι.
Σύμφωνα με τους κανόνες του ΠΟΕ, εξάλλου, η Βρετανία και η ΕΕ δεν θα μπορούσαν να καταλήξουν σε αμοιβαία χαμηλούς δασμούς, γρήγορους συνοριακούς ελέγχους ή στενή συνεργασία στον τομέα των υπηρεσιών, εκτός αν προσέφεραν την ίδια δυνατότητα σε όλα τα μέλη του ΠΟΕ.
Το μειονέκτημα ενός Brexit χωρίς συμφωνία
Οι περισσότεροι οικονομολόγοι, σύμφωνα με το Reuters, υποστηρίζουν ότι όσο μεγαλύτερα είναι τα εμπόδια στο εμπόριο με την ΕΕ, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το χτύπημα για τη Βρετανία.
Το Εθνικό Ινστιτούτο Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών τονίζει ότι το Brexit χωρίς συμφωνία θα κοστίσει σε κάθε Βρετανό 800 στερλίνες το χρόνο περισσότερο από το αποτέλεσμα ενός «μαλακού» Brexit, σύμφωνα με το οποίο η Βρετανία θα έχει παρόμοιους δεσμούς με την ΕΕ με αυτούς που έχει η Νορβηγία. Το σχέδιο της Μέι θα κοστίσει αντίστοιχα 500 λίρες το χρόνο σε κάθε Βρετανό, σε σχέση πάντα με ένα «μαλακό» Brexit.
Ο αντίκτυπος στην οικονομία της χώρας, σύμφωνα με το Reuters, θα μπορούσε να είναι ακόμα μεγαλύτερος αν μειωθούν οι επιχειρηματικές επενδύσεις, επιδεινώνοντας την αργή αύξηση της παραγωγικότητας, ή η μετανάστευσης μειωθεί, προκαλώντας έλλειψη εργατικού δυναμικού.
Το πλεονέκτημα ενός Brexit χωρίς συμφωνία
Αντίθετα, σύμφωνα με το Reuters, οι υποστηρικτές του Brexit ισχυρίζονται ότι οι κανόνες του ΠΟΕ θα βοηθούσαν την οικονομία της Βρετανίας, διευκολύνοντας το Λονδίνο να επιτύχει τις δικές του εμπορικές συμφωνίες με ταχύτερα αναπτυσσόμενες χώρες και περιφέρειες, εκτός της Ευρώπης.
Ωστόσο, κάτι τέτοιο θα απαιτούσε χρόνια και η Βρετανία θα δυσκολευόταν να εξασφαλίσει ευνοϊκούς όρους από τις ΗΠΑ και την Κίνα, τονίζει το πρακτορείο.
Οι υποστηρικτές του Brexit λένε, επίσης, ότι η Βρετανία θα μπορούσε να «γλιτώσει» το εκτιμώμενο κόστος του διαζυγίου με την ΕΕ, ύψους περίπου 39 δισ. στερλινών, και να διαθέσει αυτό το ποσό σε δημόσιες δαπάνες.
Brexit χωρίς συμφωνία σημαίνει χάος;
Με λιγότερο από οκτώ μήνες έως ότου η Βρετανία εγκαταλείψει την ΕΕ, ο χρόνος είναι πολύ περιορισμένος για τη διαπραγμάτευση μιας συμφωνίας ή για την προετοιμασία και των δύο πλευρών για το ενδεχόμενο ενός «σκληρού» Brexit, σημειώνει το Reuters.
Ένα άτακτο Brexit εγκυμονεί κινδύνους όπως οι καθυστερήσεις στα σύνορα, καθώς οι αξιωματούχοι θα αγωνίζονται να εισαγάγουν νέους τελωνειακούς κανόνες.
Η κυβέρνηση της Βρετανίας, σύμφωνα με το πρακτορείο, καταρτίζει σχέδια για την αποθήκευση φαρμάκων και αίματος πριν από το ενδεχόμενο ενός Brexit χωρίς συμφωνία.
Στο χειρότερο σενάριο, η Βρετανία θα τεθεί εκτός των συμφωνιών της ΕΕ όπως η συμφωνία «ανοικτών ουρανών» μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, η οποία ενδέχεται να προκαλέσει χάος στις μεταφορές. Η εμπορία χρηματοοικονομικών παραγώγων θα αντιμετώπιζε, επίσης, νομικές αβεβαιότητες. Ακόμη, οι πολίτες της ΕΕ στη Βρετανία και οι Βρετανοί πολίτες στην ΕΕ θα κινδύνευαν να χάσουν το δικαίωμα παραμονής όπως και άλλα δικαιώματα.
Δεδομένου του ενδεχόμενου αυτού, η ΕΕ ενδέχεται να προτείνει την παράταση της περιόδου διαπραγμάτευσης του Brexit εάν υπάρξει κάποια προοπτική συμφωνίας, σύμφωνα με τον Malcolm Barr, οικονομολόγο της JP Morgan. «Η ΕΕ γνωρίζει ότι το Brexit χωρίς συμφωνία θα βλάψει όλους τους εμπλεκόμενους και θα ήταν ένα εξαιρετικά περίπλοκο πρόβλημα για να το διαχειριστεί», σημειώνει, σύμφωνα με το Reuters.
