Το προσχέδιο του Ιταλικού προϋπολογισμού έχει πολλά σημεία στα οποία διαφωνεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία πιστεύει και διατυμπανίζει με κάθε ευκαιρία πως δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν στην βάση του Ιταλικού χρέους και πως η χώρα θα πρέπει να προχωρήσει σε βαθιές τομές και μεταρρυθμίσεις προκειμένου το χρέος της να είναι βιώσιμο.
Από την μεριά της η Ιταλική κυβέρνηση δεν δείχνει διατιθεμένη να υποχωρήσει με αποτέλεσμα οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές να είναι σε κρίσιμο σημείο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το εκτελεστικό σκέλος της ΕΕ που ελέγχει και εγκρίνει τους προϋπολογισμούς της ζώνης του ευρώ προτού εγκριθούν από τα εθνικά κοινοβούλια, θα μπορούσε να αποφασίσει για πρώτη φορά στην ιστορία να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να αναθεωρήσει το προσχέδιο προϋπολογισμού του. Η Επιτροπή έχει ήδη δηλώσει ότι δεν είναι ευχαριστημένη με το προσχέδιο, προειδοποιώντας την περασμένη Πέμπτη ότι αποτελεί μια σοβαρή και “άνευ προηγουμένου” απόκλιση από τους κανόνες της ΕΕ.
“Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί με αντικειμενικό τρόπο το προσχέδιο προϋπολογισμού της Ιταλίας για να ελέγξει εάν τηρεί τις δεσμεύσεις που έλαβε η Ιταλία τον περασμένο Ιούλιο. Για να είναι σαφές, δεν υπάρχει κανένας νομικός τρόπος για την Επιτροπή να« απορρίψει »ένα προσχέδιο προϋπολογισμού Αλλά η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από μια κυβέρνηση να υποβάλει αναθεωρημένη έκδοση του σχεδίου δημοσιονομικού προγράμματος”, δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος στο CNBC.
Οι αναλυτές βλέπουν ελάχιστες πιθανότητες ότι ο συνασπισμός θα αλλάξει πορεία, δεδομένων των υποσχέσεων του προς τους ψηφοφόρους για την αύξηση των κοινωνικών δαπανών. Η ιταλική κυβέρνηση συνασπισμού, θέλει να μειώσει ορισμένους φόρους, να επαναφέρει τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα των συντάξεων, να εισαγάγει φορολογική αμνηστία για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Ωστόσο, τα μέτρα αυτά αναμένεται να αυξήσουν το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ιταλίας στο 2,4% το 2019, απομακρυνόμενη από τον στόχο του 0,8% που είχε υποσχεθεί η προηγούμενη κυβέρνηση. Η Επιτροπή και οι επενδυτές ανησυχούν ήδη για το μεγάλο χρέος της Ιταλίας που αντιστοιχεί στο 131,2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της, σύμφωνα με τα στοιχεία του Eurostat για το πρώτο τρίμηνο του 2018 , καθιστώντας το δεύτερο μεγαλύτερο στην ευρωζώνη μετά την Ελλάδα.
Εάν απορριφθεί ο προϋπολογισμός της Ιταλίας, ακολουθεί περίοδος διαπραγματεύσεων τριών εβδομάδων, κατά την οποία θα μπορούσε να βρεθεί μια πιθανή συμφωνία σχετικά με τον τρόπο μείωσης του ελλείμματος (ουσιαστικά η Ιταλία θα πρέπει να υποβάλει εκ νέου τροποποιημένο σχέδιο προϋπολογισμού). Εάν δεν επιτευχθεί αυτό, θα μπορούσε να επιβληθεί ποινική δίωξη κατά της Ιταλίας. Με τους αναλυτές να περιμένουν ότι η Ιταλία δεν θα αλλάξει τον προϋπολογισμού της, όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στον τρόπο με τον οποίο θα ανταποκριθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αν και έχει την εξουσία να επιβάλλει κυρώσεις σε κυβερνήσεις των οποίων οι προϋπολογισμοί δεν συμμορφώνονται με τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ (και έχει απειλήσει να το πράξει στο παρελθόν), έχει σταματήσει να βάζει πρόστιμα σε άλλα κράτη μέλη. Σύμφωνα με τους κανόνες, τα ελλείμματα δεν πρέπει να ξεπερνούν το 3% του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος δεν πρέπει να ξεπερνά το 60% του ΑΕΠ – νούμερα δυσπρόσιτα για πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Αν και το σχέδιο προϋπολογισμού της Ιταλίας προβλέπει έλλειμμα εντός του ορίου του 3%, η αύξηση του ελλείμματος από έναν προηγουμένως χαμηλότερο στόχο έχει εκνευρίσει την Επιτροπή, διότι τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη υποτίθεται εργάζονται για την τήρηση των κανόνων και να μην παρεκκλίνουν από αυτά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να συστήσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να ξεκινήσει μια “διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος” (ΔΥΕ) κατά της Ιταλίας. Βασικά, “η ΔΥΕ απαιτεί από την εν λόγω χώρα να παράσχει ένα σχέδιο διορθωτικών μέτρων και πολιτικών που θα ακολουθήσει, καθώς και προθεσμίες για την επίτευξή τους”, σημειώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προσθέτοντας: “Οι χώρες της ευρωζώνης που δεν ακολουθούν τις συστάσεις μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με πρόστιμο”.
Τα πρόστιμα δεν είναι κάτι καινούργιο για την ευρωζώνη. Το 2013 η ΕΕ είχε 20 ανοιχτές υποθέσεις ΔΥΕ για 13 κράτη μέλη, και η διαφορές ανάμεσα στα κράτη και την επιτροπή σε ότι αφορά τους προϋπολογισμούς είναι μια σταθερή πηγή διαφωνιών στους κόλπους της Κομισιόν. Όμως η διαδικασία επιβολής ενός ακόμα θα μπορούσε να αυξήσει την κρίση στις σχέσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές, κάτι που ειδικά η Κομισιόν δεν επιθυμεί καθόλου, ειδικά εν μέσω των άκαρπων διαπραγματεύσεων για το Brexit.
Επίσης η κόντρα ανάμεσα στις δύο πλευρές έχει ήδη οδηγήσει τις αγορές σε νευρικότητα και μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να δημιουργήσει ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα στην Ευρωπαϊκή οικονομία. Ήδη τα Ιταλικά ομόλογα έχουν παρουσιάσει πτώση στην απόδοση τους κάτι που σημαίνει οι επενδυτές έγιναν πιο επιφυλακτικοί απέναντι σε δανεισμό χρήματος στην ιταλική κυβέρνηση. Τη Δευτέρα, η απόδοση των 10ετών ομολόγων της Ιταλίας είχε μειωθεί στο 3,32%, γεγονός που δείχνει χαλάρωση των ανησυχιών.
