Σημαντική αύξηση των επενδυτικών δαπανών στον βιομηχανικό τομέα αναμένεται το 2019, όπως προκύπτει από την Έρευνα Επενδύσεων στη Βιομηχανία που εκπόνησε το ΙΟΒΕ. Οι σχετικές δαπάνες αναμένεται να ενισχυθούν το τρέχον έτους κατά 31,5%, καθώς η γενικότερη ανοδική τάση για επενδύσεις του 2018 αναμένεται να συνεχιστεί και φέτος στους περισσότερους μεταποιητικούς κλάδους.
Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τις εκτιμήσεις των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα του ΙΟΒΕ το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου 2018, οι επενδυτικές δαπάνες στο σύνολο της μεταποίησης το 2018 αναμένεται να είναι 27,3% υψηλότερες σε σχέση με τις δαπάνες του 2017. Η αρχική πρόβλεψη για πέρυσι, στην αντίστοιχη χρονικά έρευνα του 2017, ήταν άνοδος 15,4%.
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία Εθνικών Λογαριασμών της ΕΛ.ΣΤΑΤ. (Δεκέμβριος 2018), ο σχηματισμός πάγιου κεφαλαίου σε μηχανήματα, εξοπλισμό και οπλικά συστήματα (τρέχουσες τιμές), κατηγορία επενδύσεων η οποία προσεγγίζει σε μεγαλύτερο βαθμό από τις υπόλοιπες τις επενδύσεις της Βιομηχανίας, αυξήθηκε στην περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου του 2018 κατά 20,1%, μεταβολή κοντά σε αυτή που προέκυψε από την έρευνα επενδύσεων.
Βάσει, λοιπόν, των αποτελεσμάτων της τρέχουσας έρευνας, το 2018 στους περισσότερους μεταποιητικούς κλάδους η επενδυτική δραστηριότητα διευρύνθηκε, χωρίς όμως να λείπουν και σημαντικοί κλάδοι στους οποίους η επενδυτική δραστηριότητα υποχώρησε.
Συγκεκριμένα, μεταξύ των βασικών βιομηχανικών κλάδων, στον κλάδο Μη Μεταλλικών Ορυκτών και τα Χημικά, προέκυψε από την έρευνα άνοδος για το 2018 της τάξης του 20% και 26,1% αντίστοιχα. Στα Τρόφιμα – Ποτά – Καπνός, κλάδος ο οποίος έχει σημαντικό ειδικό βάρος στον τομέα της βιομηχανίας, οι εκτιμήσεις των επιχειρήσεων κατέληξαν σε άνοδο επενδυτικών δαπανών κατά 28,8%, ενώ στα Μη μεταλλικά προϊόντα κατά 21,5%.
Αντίθετα, πτώση επενδύσεων αναμενόταν στον κλάδο Μηχανολογικού εξοπλισμού (-29,6%), ενώ από τους υπόλοιπους βιομηχανικούς κλάδους, η επενδυτική δαπάνη προβλεπόταν μειωμένη πέρυσι κατά 15% στις Ηλεκτρικές μηχανές & συσκευές. Στη βασική μεταλλουργία αναμενόταν για το 2018 σημαντική άνοδος της επενδυτικής δαπάνης (+41%), όπως και στο Χαρτί και συναφή προϊόντα (22,3%). Στον αντίποδα, έντονη υποχώρηση επενδυτικών δαπανών το προηγούμενο έτος προέκυψε στις Εκτυπώσεις-Εκδόσεις (-47%), όπως επίσης στα Έπιπλα και λοιπές Βιομηχανίες (-49%).
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως αναφέρει η έρευνα, οι πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις για την τάση των επενδύσεων το 2018 είναι θετικές, τόσο στην Ευρωζώνη, όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συγκεκριμένα, εκτιμήθηκε ενίσχυση της επενδυτικής δραστηριότητας πέρυσι κατά 6% στην ΕΕ και 6,4% στην Ευρωζώνη. Από τις προηγούμενες προβλέψεις προέκυπτε ελαφρώς υψηλότερη άνοδος επενδυτικής δαπάνης, κατά 7,4%, τόσο στην ΕΕ, όσο και στην Ευρωζώνη.
Στις περισσότερες από τις ευρωπαϊκές χώρες, οι πρόσφατες προβλέψεις των επενδυτικών μεταβολών για το 2018 ήταν θετικές, ενώ προβλέψεις για μείωση καταγράφηκαν μόνο σε 5 από τις 28 χώρες: Ρουμανία, Σουηδία, Ιταλία, Φινλανδία και Βουλγαρία.
Οι προβλέψεις για το τρέχον έτος
Εν τω μεταξύ, στην τρέχουσα έρευνα, οι επιχειρήσεις προέβησαν στην πρώτη πρόβλεψη για τις επενδυτικές δαπάνες τους κατά το 2019. Όπως σημειώνει το ΙΟΒΕ, σύμφωνα με την εμπειρία των τελευταίων ετών, οι αρχικές προβλέψεις για το επίπεδο της επενδυτικής δραστηριότητας το επόμενο έτος τείνουν να υπερεκτιμούν την τελική πραγματική δαπάνη. Ως εκ τούτου, διαφέρουν αρκετά από τις επόμενες προβλέψεις που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκειά του. Επομένως, τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας θεωρείται ότι ενσωματώνουν ένα βαθμό αυξημένης αισιοδοξίας για την πορεία των επενδύσεων το προσεχές έτος.
Δεδομένων των παραπάνω, βάσει των στοιχείων από την Έρευνα Επενδύσεων στη Βιομηχανία την περίοδο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου, οι σχετικές δαπάνες το 2019 προβλέφθηκε ότι θα ενισχυθούν έντονα, κατά 31,5%. Η τάση δεν είναι ίδια σε όλους τους μεταποιητικούς κλάδους, ωστόσο είναι ανοδική στους περισσότερους εξ αυτών. Η μεγάλη ένταση της ανόδου σε ορισμένους από τους κλάδους καθόρισε και τη συνολική τάση.
Πιο αναλυτικά, αύξηση επενδύσεων το 2019 αναμένεται στα Τρόφιμα – Ποτά – Καπνός κατά 36,3%, στα Μη Μεταλλικά Ορυκτά κατά 12,5%, στον Μηχανολογικό εξοπλισμό κατά 29% και στα Μεταλλικά προϊόντα, κατά 16,7%. Από την άλλη πλευρά, στα Χημικά προβλέφθηκε μείωση της δαπάνης (-8,4%), όπως και στη Βασική μεταλλουργία (- 34%).
Στην ΕΕ και την Ευρωζώνη οι προσδοκίες για το 2019 είναι και πάλι θετικές και περίπου στα ίδια επίπεδα με τις πρόσφατες για το 2018. Στο σύνολό τους οι επενδυτικές δαπάνες στη βιομηχανία προβλέπεται ότι θα αυξηθούν κατά 6,1% στην ΕΕ και 7,2% στην Ευρωζώνη. Οι προβλέψεις ήταν θετικές για την πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών. Ωστόσο, οι επενδυτικές δαπάνες προβλέπεται να υποχωρήσουν σε 7 χώρες, ήτοι στην Ολλανδία, τη Λετονία, τη Σουηδία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Πορτογαλία και την Ιταλία.
Οι επενδυτικές προτεραιότητες
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της πρόσφατης έρευνας, το 2018 το επενδυτικό μείγμα των επιχειρήσεων αποτελούταν πρωτίστως από δαπάνες για Αντικατάσταση υφισταμένου κεφαλαιουχικού εξοπλισμού (49%), ενώ έπονταν οι δαπάνες για Αύξηση παραγωγικής δυναμικότητας για ήδη παραγόμενα προϊόντα (19%) και εκείνες που κατευθύνονται προς τη διεύρυνση της παραγωγικής δυναμικότητας για νέα προϊόντα (18%).
Οι δαπάνες για βελτίωση των μεθόδων παραγωγής που ήδη εφαρμόζονται (6%) αποτελούσαν τέταρτη προτεραιότητα, ενώ σε μικρή απόσταση ακολούθησαν οι δαπάνες για άλλους σκοπούς όπως η προστασία του περιβάλλοντος, η ενίσχυση των συνθηκών ασφαλείας στην παραγωγική διαδικασία κ.λπ. (5%). Τελευταία στη σχετική λίστα βρέθηκε η εισαγωγή νέων παραγωγικών μεθόδων (2%).
Οι επενδυτικές προτεραιότητες για το 2019 έχουν την ίδια ιεράρχηση με εκείνη για το 2018, όμως η βαρύτητα που δίνεται στις κατηγορίες διαφέρει αισθητά από το προηγούμενο έτος.
Έτσι, βάσει των πρόσφατων προβλέψεων, κύρια προτεραιότητα παραμένουν φέτος οι δαπάνες για αντικατάσταση του υφιστάμενου κεφαλαιουχικού εξοπλισμού, αλλά σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από πέρυσι (70%). Έπονται οι δαπάνες για Αύξηση παραγωγικής δυναμικότητας για ήδη παραγόμενα προϊόντα (13%) και οι δαπάνες διεύρυνσης της παραγωγικής δυναμικότητας για νέα προϊόντα (9%). Οι δαπάνες για βελτίωση των μεθόδων παραγωγής που ήδη εφαρμόζονται ακολουθούν (4%), όπως και πέρυσι, ενώ σε μικρή απόσταση αναμένεται να βρίσκονται και το 2019 οι δαπάνες για άλλους σκοπούς (3%). Τελευταία στην κατάταξη για το νέο έτος έρχεται με το οριακό 1% η εισαγωγή νέων παραγωγικών μεθόδων.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της τρέχουσας έρευνας, τόσο στο περασμένο έτος, όσο και το 2019, μόνο τρεις από τους οκτώ εξεταζόμενους παράγοντες επιδρούν με θετικό τρόπο στην επενδυτική δραστηριότητα των βιομηχανικών επιχειρήσεων, όπως εκτιμήθηκε και στην προηγούμενη έρευνα, για το 2017.
Βάσει των τιμών του συντελεστή σημαντικότητας για τους εξεταζόμενους παράγοντες, για το 2018 αλλά και για φέτος, προέκυψε ότι η προσδοκώμενη ζήτηση για προϊόντα και η συμβολή των τεχνολογικών εξελίξεων είναι δύο παράγοντες με την ισχυρότερη θετική επίδραση στις επενδυτικές αποφάσεις. Συγκεκριμένα, για το 2018 και το 2019, το 51% των ερωτηθέντων αποτίμησε την επίδραση της ζήτησης ως θετική ή πολύ θετική. Η συμβολή των τεχνολογικών εξελίξεων είναι ελαφρώς μικρότερης έντασης, με ένα 38% και 39% αντίστοιχα να την αποτιμά ως θετική ή πολύ θετική για φέτος και το επόμενο έτος.
Τα κέρδη της επιχείρησης, τα οποία μέχρι το 2016 ασκούσαν αρνητική επιρροή στην επενδυτική δραστηριότητα, προέκυψε από την πρόσφατη έρευνα ότι έχουν θετικό συντελεστή σημαντικότητας για το 2018 και υψηλότερο για το τρέχον έτος. Έτσι, η επίδρασή τους αποτιμήθηκε ως θετική ή πολύ θετική από το 32% και το 37% των επιχειρήσεων του δείγματος για το 2018 και το 2019 αντίστοιχα.
Με εξαίρεση την ευρύτερη οικονομική κατάσταση (άλλοι λόγοι), οι υπόλοιποι ερευνώμενοι παράγοντες φαίνεται πως άσκησαν αρνητική επιρροή στα επενδυτικά σχέδια των επιχειρήσεων το 2018. Η επίδρασή τους στην επενδυτική δραστηριότητα της βιομηχανίας προβλέπεται να είναι στην ίδια κατεύθυνση το 2019, με παραπλήσια ένταση.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έρευνα, η επίδραση των κινήτρων για επενδύσεις στην επενδυτική δραστηριότητα αποτιμήθηκε ως επί το πλείστον αρνητική σε αμφότερα τα εξεταζόμενα έτη, με μεγαλύτερη ένταση το 2019, ενώ η διαθεσιμότητα και το κόστος κεφαλαίων ακολουθούν στη σχετική κατάταξη, με το ποσοστό που τα αξιολογεί αρνητικά να διαμορφώνεται στο 28% το 2018 και στο 27% για φέτος. Έντονα αρνητική είναι διαχρονικά η επίδραση της φορολογίας κερδών, με το 57% και 56% των ερωτηθέντων να θεωρεί το επίπεδο της φορολογίας αποτρεπτικό για επενδύσεις στο προηγούμενο και το τρέχον έτος αντίστοιχα.
Τέλος, στις αρνητικές επιδράσεις επί των επενδυτικών σχεδίων των βιομηχανικών επιχειρήσεων διατηρεί σταθερά τα τελευταία έτη την πρωτοκαθεδρία η οικονομική πολιτική στο σύνολό της, με διαφορά όμως πλέον από τη φορολόγηση των κερδών. Συγκεκριμένα, το 64% των ερωτώμενων το 2018 έκρινε την επίδρασή της ως αρνητική ή πολύ αρνητική, ποσοστό το οποίο μειώνεται ελαφρά για το 2019 (61%).
