Για δεύτερη συνεχή χρονιά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε την ΕΕ να αφήσει την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία να αρχίσουν συνομιλίες ένταξης. Η Επιτροπή υποστήριξε την Τετάρτη ότι η προσέγγιση των Τιράνων και των Σκοπίων θα καταστήσει σταθερότερη τόσο την ευμετάβλητη περιοχή των Βαλκανίων όσο και την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως αναφέρει το Politico, τα επιχειρήματα της Επιτροπής πέρσι δεν έπεισαν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, με τη Γαλλία και την Ολλανδία να εμποδίζουν την έναρξη των συνομιλιών. Και δεν είναι καθόλου σαφές ότι το αποτέλεσμα θα είναι διαφορετικό αυτή τη φορά. Η Federica Mogherini, επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, παρουσίασε την απόφαση των κυβερνήσεων της ΕΕ ως ζήτημα της αξιοπιστίας του μπλοκ. Σημείωσε ότι η ΕΕ είχε προχωρήσει σε προοπτικές συνομιλιών ένταξης εάν η Αλβανία και η Βόρεια Μακεδονία αναλάμβαναν μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου και δήλωσαν ότι οι δύο χώρες έχουν τηρήσει το δικό τους μέρος της συμφωνίας.
“Η Αλβανία και η Βόρεια Μακεδονία έχουν επιδείξει μεγάλη αποφασιστικότητα να προχωρήσουν στην πορεία της ΕΕ και να επιτύχουν αποτελέσματα που είναι συγκεκριμένα και πρέπει να είναι μη αναστρέψιμα”, ανέφερε η Mogherini. “Η Βόρεια Μακεδονία και η Αλβανία έχουν κάνει το δικό τους έργο, τώρα είναι η σειρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εκπληρώσει το ρόλο της”. Οι υποστηρικτές των αρχικών συνομιλιών με τις δύο βαλκανικές χώρες υποστηρίζουν ότι η κίνηση θα διασφαλίσει ότι η ΕΕ διατηρεί ισχυρή επιρροή στη νοτιοανατολική της πλευρά έναντι του ανταγωνισμού άλλων δυνάμεων, όπως η Ρωσία, η Κίνα και η Τουρκία. Δύο άλλα βαλκανικά κράτη – η Σερβία και το Μαυροβούνιο – έχουν ήδη συμμετάσχει εδώ και χρόνια σε συνομιλίες ένταξης.
Ωστόσο, οι σκεπτικιστές, με επικεφαλής τη Γαλλία, υποστηρίζουν ότι η ΕΕ δεν πρέπει να σκέπτεται να επεκτείνεται μέχρι να μεταρρυθμιστεί, ώστε να μπορέσει να κυβερνά αποτελεσματικότερα. Οι επικριτές τόνισαν επίσης τη διαφθορά, το οργανωμένο έγκλημα και τη φτώχεια που πλήττουν τις βαλκανικές χώρες μετά τους πολέμους της δεκαετίας του 1990 και εξέφρασαν φόβους ότι η διεύρυνση θα εισαγάγει περισσότερα από αυτά τα προβλήματα στην ΕΕ.
Σε μια συνάντηση υπουργών της ΕΕ στο Λουξεμβούργο τον περασμένο Ιούνιο , η πλειοψηφία των κρατών μελών τάχθηκαν υπέρ της έναρξης συνομιλιών ένταξης με τα Τίρανα και τα Σκόπια. Ωστόσο, η “αντιπολίτευση” με πρωτοστάτες το Παρίσι και τη Χάγη, με τη στήριξη της Δανίας, οδήγησε το θέμα σε αναβολή για ένα χρόνο, καθώς οι αποφάσεις για τη διεύρυνση απαιτούν ομοφωνία. Μια ακόμα συνάντηση του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της ΕΕ στις 18 Ιουνίου μοιάζει ότι θα μπορούσε να τελειώσει με τον ίδιο τρόπο – με αναβολή, τουλάχιστον για ένα ή δύο μήνες, αν όχι περισσότερο.
Μέχρι στιγμής το Παρίσι δεν έδειξε κανένα σημάδι αλλαγής της γραμμής του. Αντίθετα, ο Nathalie Loiseau, πρώην υπουργός της Ευρώπης της Γαλλίας, καυχήθηκε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την αποτυχία της έναρξης των συνομιλιών ένταξης. Ένας διπλωμάτης της ΕΕ που συμμετείχε στη διαδικασία διεύρυνσης δήλωσε ότι πολλοί στις Βρυξέλλες πίστευαν ότι η Γαλλία θα μαλάκωνε τη στάση της μετά τις εκλογές. “Αλλά μετά από αυτό το tweet του Loiseau, αρχίζω να πιστεύω ότι δεν πρόκειται να αλλάξει”, δήλωσε ο διπλωμάτης.
Αντίθετα, η Γερμανία ανέλαβε ηγετικό ρόλο στα Βαλκάνια υπό την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ και είναι πιο ανοικτή στη στήριξη συνομιλιών ένταξης στην ΕΕ με την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία, η οποία άλλαξε το όνομά της βάσει συμφωνίας για να τερματίσει μια μακρά διαμάχη με την Ελλάδα και να ανοίξει την πορεία προς την ένταξη στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ. Επιθυμώντας να αποφύγει την έκταση της διεύρυνσης με θέμα την εκστρατεία και να αντιμετωπίσει την πίεση του Παρισιού, η Επιτροπή καθυστέρησε τη δημοσίευση των ετήσιων αξιολογήσεών της σχετικά με τις ελπιδοφόρες χώρες πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές. Ωστόσο, αυτή η απόφαση σημαίνει ότι η Γερμανική Βουλή, η οποία πρέπει να δώσει τη γνώμη της για οποιαδήποτε απόφαση διεύρυνσης, δεν έχει αρκετό χρόνο για να συζητήσει και να γνωμοδοτήσει πριν από τη συνάντηση της 18ης Ιουνίου.
Εάν η συγκέντρωση του Ιουνίου δεν καταλήξει σε μια απόφαση, οι διπλωμάτες λένε ότι το θέμα θα μπορούσε να καταλήξει στην ατζέντα μιας συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ αργότερα μέσα στο μήνα ή σε άλλη συνάντηση υπουργών τον Ιούλιο.
Εάν οι συνομιλίες για τη διεύρυνση τελικά πάρουν το πράσινο φως, μπορεί να μην είναι και για τις δύο χώρες. Ενώ η Βόρεια Μακεδονία έχει κερδίσει ευρέως επαίνους για τη συμφωνία της με την Ελλάδα, οι πρόσφατες πολιτικές αναταραχές στην Αλβανία έδωσαν στο Παρίσι έναν νέο λόγο να εμποδίσει τα Τίρανα.
