των Kallum Pickering, Florian Hense
Ένα από τα ζητήματα που έχουν αναδυθεί ως απόρροια της πανδημίας του κορωνοϊού δεν είναι άλλο από την τύχη των επιχειρήσεων και κατ’ επέκταση των εργαζομένων τους.
Προ ημερών η ανακοίνωση του πλήθους του εργατικού δυναμικού στις ΗΠΑ που αναγκάστηκε να καταφύγει στο ταμείο ανεργίας, προκάλεσε… κύματα πανικού: 3,3 εκατομμύρια εργαζόμενοι στις Ηνωμένες Πολιτείες απώλεσαν την θέση εργασίας τους μέσα σε μόλις μια εβδομάδα! Μέγεθος ρεκόρ! Και δη αρνητικό… Αναλογιστείτε, απλά πως το αμέσως προηγούμενο ρεκόρ ήταν 650.000 άνεργοι σε μια εβδομάδα το 1982…
Δείγμα, πως η ύφεση που οφείλεται στην πανδημία του κορωνοϊού είναι δίχως ορατό προηγούμενο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Για όσους διαμένουν στην από εδώ πλευρά του Ατλαντικού, το ερώτημα που προκύπτει είναι εάν και στην Ευρώπη θα ακολουθήσουν αντίστοιχα, τρομακτικά μεγέθη, πλήττοντας ανεπανόρθωτα τον τομέα της απασχόλησης.
Σύμφωνα με όλα τα μέχρι στιγμής δεδομένα, καταδεικνύεται πως ο βαθμός του συγκεκριμένου προβλήματος στη Γηραιά Ήπειρο θα είναι πιο περιορισμένος, όσο και διαχειρίσιμος, καθώς γενναιόδωρες επιδοτήσεις απασχόλησης ενθαρρύνουν την αποθεματοποίηση της εργασίας ενόσω σοβεί μια σημαντική κρίση, μειώνοντας κατ’ αυτό τον τρόπο τον αριθμό των βραχυπρόθεσμων απωλειών θέσεων εργασίας.
Διδάγματα από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση
Η στοχοθετημένη υποστήριξη για όσο εργατικό δυναμικό αναγκάστηκε να οδηγηθεί σε προσωρινή υποαπασχόληση ή ακόμη και σε δίμηνη ανεργία, δύναται να περιορίσει τον αριθμό των απολύσεων, ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία συμβεί μια αναπόφευκτη απότομη κάμψη! Εν μέρει λόγω της επιχορήγησης της Γερμανίας για την υιοθέτηση ενός μειωμένου ωραρίου εργασίας, η γερμανική απασχόληση υποχώρησε μόλις κατά 1% κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης τη διετία 2008-2009, παρά την πτώση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 7%!
Στις ΗΠΑ, όπου η παραγωγή υποχώρησε μόλις κατά 4%, εντούτοις όμως η απασχόληση μειώθηκε κατά πολύ περισσότερο. Για την ακρίβεια κατά 5,4%! Όπως δείχνει και το συνοδευτικό γράφημα, στην περίπτωση κατά την οποία ο βαθμός απασχόλησης στη Γερμανία θα είχε αντιστοιχηθεί με την μείωση του ΑΕΠ στον ίδιο βαθμό με ότι συνέβη στις ΗΠΑ, τότε θα είχε περιοριστεί κατά 1,9 εκατομμύρια αντί για μόλις 400.000…
Το σχέδιο για την Γηραιά Ήπειρο
Αντιδρώντας στην ύφεση που έχει προκληθεί εξαιτίας του κορωνοϊού, η Γερμανία επέκτεινε -πλέον- το πρόγραμμα επιδότησης της απασχόλησης, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και άλλες χώρες σχεδιάζουν και αναπτύσσουν παραπλήσιες δράσεις και πολιτικές. Στη Μεγάλη Βρετανία, για παράδειγμα, οι εταιρείες θα λάβουν μέχρι και το 80% των μισθών των υπαλλήλων τους, οι οποίοι και έχουν τεθεί σε αναγκαστική άδεια. Αντιθέτως, στις ΗΠΑ επελέγη μια στρατηγική διαμόρφωσης και εφαρμογής μέτρων για την ενθάρρυνση της αποταμίευσης των εργαζομένων, όπως l.x. πιστώσεις φόρου σε επιχειρήσεις που διατηρούν εργαζόμενους. Αναμφίβολα πρόκειται για λιγότερο γενναιόδωρες πολιτικές εν συγκρίσει με ότι ισχύει στην Ευρώπη.
Στη Γερμανία, ο αριθμός που ξεχωρίζει στην έκθεση απασχόλησης για τον Μάρτιο, που μόλις χθες είδε το φως της δημοσιότητας, δεν είναι άλλος από την αύξηση των ανθρώπων που λαμβάνουν τέτοια οφέλη και όχι η πραγματική αύξηση του αριθμού των ανέργων.
Άμεση συνάρτηση της μείωσης του ΑΕΠ με την απασχόληση
Τα αυστηρά μέτρα lockdown και εν γένει καραντίνας σε μια προσπάθεια περιορισμού της πανδημίας του ιού, καταστρέφουν τη ζήτηση και την προσφορά, τόσο στις ΗΠΑ, όσο και στην Ευρώπη. Στις περισσότερες προηγμένες οικονομίες, το ΑΕΠ αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 5-10% σε ότι αφορά το δεύτερο τρίμηνο του 2020. Αυτό θα υπερέβαινε κατά πολύ τις χειρότερες μειώσεις της παραγωγής κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.
Οι κίνδυνοι παραμένουν βραχυπρόθεσμοι και με καθοδική τροχιά, ωστόσο αναμένεται να έχουν μικρότερες επιπτώσεις στην αγορά εργασίας. Για την ακρίβεια, χάρη στην υιοθέτηση περισσότερο «επιθετικών» επιδοτήσεων περί της απασχόλησης, η ανεργία στην Ευρώπη θα αυξηθεί πιθανότατα λιγότερο από ό, τι στις ΗΠΑ. Εκτιμάται πως η αύξηση της ανεργίας στην Ευρωζώνη θα αυξηθεί από 7,4% σε 10% κατά τους φθινοπωρινούς μήνες, ενώ σε ότι αφορά τη Μεγάλη Βρετανία, θα κινηθεί από 3,8% τώρα σε 6,5% κατά το 3ο τρίμηνο του τρέχοντος έτους. Σε ότι αφορά τις ΗΠΑ, αναμένεται πως το ποσοστό ανεργίας θα αυξηθεί από 3,5% που ήταν τον Φεβρουάριο του 2020, μέχρι το ανώτατο όριο του 11,6% κατά τη διάρκεια του 2ου τριμήνου του 2020, πριν μειωθεί παροδικά και πάλι σε πιο λογικά, όσο και μετριοπαθή επίπεδα.
Γιατί και που η Ευρώπη πλεονεκτεί έναντι των ΗΠΑ;
Με την ενθάρρυνση των επιχειρήσεων να διατηρούν τους εργαζόμενους τους και τις αντίστοιχες θέσεις εργασίας, ενόσω οι τοπικές Αρχές είναι προσανατολισμένες πρωτίστως στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των έκτακτων ιατρικών αναγκών και καταστάσεων, η Ευρώπη δείχνει να αυξάνει την πιθανότητα ταχύτερης οικονομικής ανάκαμψης, μόλις αρθούν σταδιακά οι επιμέρους περιορισμοί στην κυκλοφορία και το επιχειρείν, ουσιαστικά. Αυτή η προσέγγιση περιορίζει, επίσης, τον κίνδυνο εμφάνισης μιας παρατεταμένης ύφεσης που προκαλείται από ένα πιο επίμονο σοκ στη ζήτηση ως απόρροια των υψηλών μεγεθών που σχετίζονται με την ανεργία.
Με πολλούς τρόπους, οι ΗΠΑ, με το εξαιρετικά εξελιγμένο όσο και προωθημένο επιχειρηματικό τους πνεύμα και τις δύσκαμπτες, όσο και ευμεγέθεις δυναμικές αγορές, αποτελούν πρότυπο για τα λιγότερο ευέλικτα μέρη της Ευρώπης.
Ωστόσο, για το συγκεκριμένο πρόβλημα των μαζικών απολύσεων κατά τη διάρκεια μιας κρίσης, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να στρέψουν το βλέμμα τους στα όσα λαμβάνουν χώρα στην Ευρώπη και να αντιγράψουν ή έστω να εμπνευστούν προκειμένου να κατασταλάξουν στην υλοποίηση περισσότερο αποτελεσματικών στρατηγικών σε ότι έχει να κάνει με το ανθρώπινο δυναμικό και κατ’ επέκταση ένα καίριας σημασίας «εξάρτημα» της οικονομικής και επιχειρηματικής μηχανής.
