Επιχορηγήσεις 390 δισ. ευρώ και δάνεια 360 δισ. προτείνει με νέα συμβιβαστική του πρόταση για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ. Η πρόταση κατατέθηκε αργά το απόγευμα (στις 7 το απόγευμα, τοπική ώρα), παρ’ όλο που αρχικώς αναμενόταν να κατατεθεί στις 4 τοπική ώρα, και ως εκ τούτου καθυστέρησε και το δείπνο των ηγετών.
Τι περιλαμβάνει η νέα πρόταση
Σύμφωνα με τη νέα πρόταση, το Ταμείο Ανάκαμψης θα είναι τριετές (με δεσμεύσεις πόρων 2021-2023) και με πληρωμές ώς και το 2026, ενώ το Βασικό Εργαλείο (Recovery and Resilience Facility) αυξάνεται στα 672,5 δισ. ευρώ (από 560 δισ. στην πρόταση της Κομισιόν και 625 στην προηγούμενη συμβιβαστική πρόταση Μισέλ), με 360 δισ. επιχορηγήσεις και 312,5 δισ. δάνεια. Το Συμπλήρωμα Συνοχής (React EU) μειώνεται στα 47,5 δισ. ευρώ, το συμπλήρωμα του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης ελαττώνεται δραστικά από 32,5 σε 10 δισ. ευρώ, περικόπτονται οι πόροι για το Horizon Europe, το InvestEU, την αγροτική ανάπτυξη και την πολιτική γειτονίας και περιφερειακής αρωγής και καταργούνται το EU4Health και το Εργαλείο Φερεγγυότητας.
Αλλαγές και στο ζήτημα της διακυβέρνησης
Ως προς το ζήτημα της διακυβέρνησης του Ταμείου, όπως ακριβώς και στην προηγούμενη πρότασή του, ο κ. Μισέλ προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάζει για περίοδο δύο μηνών τα εθνικά προγράμματα ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που θα καταθέτει κάθε κράτος-μέλος και εν συνεχεία το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα ψηφίζει επί της εισήγησης της Επιτροπής, με την απόφαση να λαμβάνεται κατόπιν ειδικής πλειοψηφίας. Ύστερα από δύο ακόμη μήνες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα κρίνει αν εκπληρώνονται οι προϋποθέσεις για την εκταμίευση, κατόπιν γνωμοδότησης της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής της Ένωσης, ένα όργανο το οποίο θα αποτελείται από ανώτερους υπαλλήλους των εθνικών διοικήσεων και των κεντρικών τραπεζών, της ΕΚΤ και της Επιτροπής. Σε περίπτωση που ένα ή περισσότερα κράτη-μέλη διαφωνούν ότι ένα εθνικό πρόγραμμα πληροί τις προϋποθέσεις και τα ορόσημα, το ζήτημα θα παραπέμπεται στο Συμβούλιο και οι πόροι δεν θα εκταμιεύονται ωσότου το Συμβούλιο “θα έχει συζητήσει αποφασιστικά το θέμα, πάντοτε όμως εντός περιόδου τριών μηνών”.
O κ. Μισέλ τόνισε χαρακτηριστικά “αυτή η πρόταση είναι το απόσταγμα μιας συλλογικής εργασίας με όλους τους ηγέτες. Γνωρίζω ότι πάντοτε τα τελευταία βήματα είναι τα πιο δύσκολα, όμως είμαι πεπεισμένος ότι ακόμη και αν είναι δύσκολα, είναι πολύ σημαντικό να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε, διότι έτσι πιστεύω ότι μια συμφωνία μπορεί να γίνει εφικτή”.
“Επιστροφές” για τους “φειδωλούς” του Βορρά
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο δανεισμός της Επιτροπής για τη χρηματοδότηση του Next Generation EU πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2026, ενώ η αποπληρωμή ως το τέλος του 2058. Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2021-7 προτείνεται να παραμείνει στα 1,074 τρισ. ευρώ (όπως ήταν και στην προ Συνόδου πρόταση του Σαρλ Μισέλ), με 5 δισ. εκτός οροφής για το Αποθεματικό Ταμείο του Brexit.
Παράλληλα, αυξάνονται, ακόμη περισσότερο και από τη συμβιβαστική πρόταση του Σαββάτου, οι “επιστροφές” (rebates) για τους “φειδωλούς” του Βορρά: από 197 εκατ. (παλιότερη πρόταση) σε 322 εκατ. ετησίως για τη Δανία, από 1,576 δισ. σε 1,921 δισ. για την Ολλανδία, από 237 σε 565 εκατ. για την Αυστρία και από 798 εκατ. σε 1,069 δισ. για τη Σουηδία, ωστόσο το ποσό για τη Γερμανία παραμένει ίδιο.
Επιπλέον διατηρείται ο στόχος να κατευθυνθεί το 30% των συνολικών δαπανών (ΠΔΠ συν Ταμείο Ανάκαμψης) σε προγράμματα και επενδύσεις που συνδέονται με την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Σχετικά με τους Ίδιους Πόρους, προτείνεται (όπως και στην παλαιότερη πρόταση) να ισχύσει το τέλος στο πλαστικό από 1.1.2021, και στις αρχές του νέου έτους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει προτάσεις για τον ψηφιακό φόρο και τη διασυνοριακή προσαρμογή άνθρακα.
