Οι τράπεζες μείωσαν τα επιτόκια στα στεγαστικά και η ζήτηση επανήλθε/ Το “Σπίτι μου 2” πάει στα παλιά ακίνητα
Η μείωση των επιτοκίων από την ΕΚΤ, έδωσε το έναυσμα και στις ελληνικές τράπεζες να μειώσουν με τη σειρά τους και τα δικά τους επιτόκια, εστω και με πιο αργούς ρυθμούς. Τα οφέλη διαχύθηκαν βέβαια σε όλη την γκάμα δανείων, αλλά το σημαντικότερο ίσως στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι εφέτος, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, μπορεί τα στεγαστικά δάνεια, που είχαν σχεδόν ανασταλεί, να εμφανίσουν θετική πιστωτική επέκταση.
Οι τράπεζες, έχοντας την αρνητική εμπειρία του παρελθόντος με το κοκκίνισμα χιλιάδων (και) στεγαστικών δανείων, αρχικά ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτικές, ενώ και οι δανειολήπτες ήταν επίσης και ιδιαίτερα προσεκτικοί, αλλά και λίγοι αριθμητικά, σε σχέση με το παρελθόν.
Η σχετική ομαλοποίηση της κατάστασης στον τομέα των στεγαστικών ενυπόθηκων δανείων ήρθε σταδιακά, καθώς οι τράπεζες, έχοντας πλέον μειωμένα έσοδα από προμήθειες, αναγκάστηκαν ουσιαστικά να ανοίξουν τα ταμεία τους και χορηγήσουν περισσότερα στεγαστικά δάνεια, με αυστηρές φυσικά προϋποθέσεις και με τακτικό έλεγχο της αποπληρωμής τους.
Οι νέες εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων αυξήθηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε 1,06 δισ. ευρώ, έναντι 0,80 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2024, δηλαδή σημείωσαν αύξηση κατά 33%. Τραπεζικά στελέχη, μάλιστα, αναφέρουν ότι ο ρυθμός αύξησης που τρέχουν ειδικά τα στεγαστικά δάνεια και μετά το πρώτο εξάμηνο είναι εντυπωσιακός και αποδίδουν αυτή την εξέλιξη στη μείωση των επιτοκίων και στα προγράμματα “Σπίτι μου”, με το δεύτερο ειδικά να έχει αποφέρει καλά αποτελέσματα. Και αυτό παρά το γεγονός ότι υπάρχουν μεγάλες καθυστερήσεις εκταμιεύσεων, λόγω της δυσκολίας εύρεσης κατάλληλων κατοικιών από τους ενδιαφερόμενους.
Είναι προφανές ότι η στεγαστική αγορά, πέρασε μια μεγάλη κρίση, δημιουργώντας πολλά και σοβαρά προβλήματα τόσο στις τράπεζες, όσο και στους δανειολήπτες, αλλά, πλέον φαίνεται ότι επανέρχεται η ζήτηση κατοικιών. Τα γνωστά βέβαια εμπόδια με τις αλυσίδες βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά και των ιδιωτών κατόχων ακινήτων που έχουν στραφεί προς την ίδια κατεύθυνση, μαζί με τα χιλιάδες κλειστά ακίνητα, έχουν περιορίσει σε πρωτοφανή βαθμό την εύρεση κατοικίας. Επιπλέον, οι νεόδμητες κατοικίες και λίγες είναι και πολύ ακριβές για αγορά, με αποτέλεσμα να υπάρχει έξαρση της ζήτησης σε παλαιά ακίνητα, που “βγαίνουν από τη ναφθαλίνη”. Αλλά, παρά ταύτα, η αξία και αυτών των ακινήτων και διαμερισμάτων έχει εκτιναχθεί στα ύψη, λόγω της αυξημένης ζήτησης, κυρίως από το πρόγραμμα “Σπίτι μου 2”.
Μέσα σε αυτόν τον ορίζοντα των αντικρουόμενων συνθηκών ζήτησης κατοικίας, οι τράπεζες επανατοποθετούνται και πλέον έχουν αυξήσει το χαρτοφυλάκιο των στεγαστικών τους δανείων, που τους αποφέρει σημαντικά έσοδα, απολύτως αναγκαία στους ισολογισμούς τους.
Φυσικά στην αναθέρμανση της ζήτησης δανείων συμβάλλει και η σημαντική μείωση των επιτοκίων, σε σχέση με τα πολύ υψηλά επίπεδα όπου είχαν ανέλθει το 2023, λόγω των αυξήσεων στα ευρωπαϊκά επιτόκια από την ΕΚΤ. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 2023, το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων είχε εκτιναχθεί στο 4,37%, όμως τον Ιούλιο του 2025 είχε υποχωρήσει στο 3,52%. Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο για τα υφιστάμενα στεγαστικά δάνεια μειώθηκε στο 3,36% τον Ιούλιο του 2025, υποχωρώντας κατά 16 μονάδες βάσης, με τις τάσεις να καταγράφονται περαιτέρω ως ήπια πτωτικές.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες στο στόχαστρο τραπεζών, αλλά…
Η κίνηση – έκπληξη της τράπεζας Πειραιώς να πάρει την Εθνική Ασφαλιστική υπό τον έλεγχό της, εκτός του ότι αιφνιδίασε όλους, ταυτόχρονα έδρασε ως εφαλτήριο για ασφαλιστικές εταιρείες και για τράπεζες, καθώς οι δραστηριότητές τους είναι πάντα και σε μεγάλο βαθμό αλληλοσυμπληρούμενες.
Από εκείνη τη στιγμή και μέχρι σήμερα, έχουν γραφτεί και ακουστεί πλείστα όσα σενάρια, τα οποία μπορεί να εκκινούν από κάποιες πληροφορίες ή ακόμα και εικασίες παραγόντων του κλάδου, αλλά, προς το παρόν κανένα δεν έχει επιβεβαιωθεί. Ναι, συζητήσεις γίνονται σε όλο το φάσμα των ασφαλιστικών εταιρειών, πάντα γινόταν, αλλά μετά την “εισβολή” της Πειραιώς στην Εθνική Ασφαλιστική, έχουν ενταθεί, καθώς όλες οι εταιρείες του κλάδου, ξανακοιτάζουν τις υφιστάμενες συμφωνίες και εξετάζουν τις προοπτικές νέων συμφωνιών.
Είναι χαρακτηριστική η άποψη ενός έμπειρου παράγοντα της ασφαλιστικής αγοράς που αναφέρει ότι «υπάρχει πράγματι ένας φρέσκος αέρας στον κλάδο, που βρισκόταν σε ύπνωση ή στην αφάνεια για μεγάλο χρονικό διάστημα, γίνονται συζητήσεις με τράπεζες και όχι μόνο με την Εθνική που σαφώς θέλει να αντικαταστήσει τις απώλειες με άλλη εταιρεία, αλλά ακόμα δεν υπάρχει καπνός».
Εξηγεί μάλιστα ο ίδιος παράγων ότι «παρόμοια deal μη νομίζετε ότι είναι εύκολα, υπάρχουν μακροχρόνια ασφαλιστικά συμβόλαια και υποχρεώσεις, υπάρχουν τα εποπτικά κεφάλαια και η πελατεία τους μπορεί να έχει συνηθίσει τις συναλλαγές της με την “χ” τράπεζα, άλλη από αυτή που πιθανολογείται μια συμφωνία εξαγοράς ή συνεργασίας». Όταν στη συζήτηση με τον συγκεκριμένο παράγοντα έθεσα το θέμα αν υπάρχουν πράγματι συζητήσεις της Εθνικής τράπεζας με την ΝΝ, η απάντησή του ήταν ότι και ο ίδιος έχει ακούσει “από μέσα” πως υπάρχουν συζητήσεις, αλλά δεν ξέρει σε ποιο στάδιο βρίσκονται και πολύ περισσότερο αν θα τελεσφορήσουν και με ποια μορφή. Το σημαντικότερο όλων είναι ότι ο ίδιος επιβεβαίωσε πως κατέστη κοινωνός του ενδιαφέροντος άλλης τράπεζας για άλλη ασφαλιστική, γεγονός που το αποδίδει στο γενικότερο πλαίσιο ανακατάξεων στον τραπεζοασφαλιστικό κλάδο, που παραδοσιακά δεν χαρακτηρίζονται και από τις μεγαλύτερες ταχύτητες…
Ανεκμετάλλευτο το δυναμικό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που αγωνίζονται μόνες τους
Το παραγωγικό δυναμικό της χώρας, δεν απαρτίζεται μόνο από 50-100 μεγάλες επιχειρήσεις, όπως ίσως λανθασμένα έχουμε κατά νου οι περισσότεροι. Υπάρχουν δεκάδες, εκατοντάδες μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με λαμπρές προοπτικές ανάπτυξης, αλλά αγωνίζονται μόνες τους, χωρίς πραγματική στήριξη, βασιζόμενες σε σκληρή δουλειά, σε παραγωγή εξαιρετικών προϊόντων και σε εξαγωγές, που κατά βάση μόνες τους έχτισαν.
Αρκετές από αυτές είτε δεν έχουν ούτε ευρώ δάνεια, άλλες μικρά σχετικά ποσά και ορισμένες με σχετικά μεγάλα ανοίγματα σε δανεισμό, τον οποίο με κόπο εξυπηρετούν. Αν όχι όλες, οι περισσότερες διψάνε για υγιή κεφάλαια και για συμμετοχές στη μετοχική τους σύνθεση, όχι για να…θησαυρίσουν οι προσωπικές τους περιουσίες, αλλά για να τα ρίξουν στην αύξηση της παραγωγή τους. Την οποία ζητούν ολοένα και πιο πολύ οι μεγάλοι ξένοι πελάτες τους, αλλά δεν έχουν την δυνατότητα ανταπόκρισης, καθώς απαιτούνται κεφάλαια για την επέκταση των εγκαταστάσεων τους και την ενίσχυση της παραγωγής τους.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα, καθώς τραπεζικά κεφάλαια και κεφάλαια από private equity funds δεν φτάνουν στη ρίζα της πρωτογενούς παραγωγής και μεταποίησης. Οι μεν τράπεζες έχουν αυστηρούς όρους χρηματοδότησης και ακόμα υψηλά επιτόκια για τις ΜμΕ, τα δε εξειδικευμένα funds, που τραβάνε χρήμα και από τις ευρωπαϊκές Αναπτυξιακές τράπεζες, έχουν όρια τζίρου (στα 20 εκατ. ευρώ) και κερδοφορίας, προκειμένου να προχωρήσουν σε χρηματοδότησή τους. Συνεπώς, απομένουν οι ιδιώτες επενδυτές, οι οποίοι αναζητούν παρόμοιες ευκαιρίες τοποθετήσεων με άμεσες προοπτικές απόδοσης και πολύ μεγαλύτερες σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα. Η πολιτεία, προφανώς είναι απούσα, καθώς ακόμα και τα κεφάλαια της ελληνικής Αναπτυξιακής τράπεζας, είναι λίγο έως πολύ κατευθυνόμενα από τις εμπορικές τράπεζες.
Tips
– Καλό το χθεσινό ξεκίνημα στην χρηματιστηριακή αγορά, που παρά τα πρωινά τερτίπια, άλλαξε ρότα και έκλεισε με σημαντικά κέρδη και τζίρο, μετά από την έκρηξη της Παρασκευής, αρκετά ικανοποιητικό
– Ως συνήθως, οι τράπεζες έσυραν το χορό της ανόδου, με την Εθνική να κάνει τον μεγαλύτερο τζίρο και να εντυπωσιάζει, ακολουθούμενη από την Πειραιώς, ενώ σε κέρδη η τελευταία είχε τα μεγαλύτερα
– Χρηματιστηριακοί παράγοντες αναφέρουν ότι αυτό το διάστημα, το οποίο κατά την άποψή τους ξεκίνησε προ δύο περίπου εβδομάδων και μέχρι το τέλος του μήνα, γίνονται πολλές μετοχικές ανακατατάξεις
– Τις οποίες δεν θα δούμε άμεσα στα μετοχολόγια, λογω της υποχρέωσης του ποσοστού 5% και πάνω ή κάτω, για να γίνει επίσημη ανακοίνωση
– Αρχίζει σήμερα και ολοκληρώνεται αύριο η διαδικασία έκδοσης-κάλυψης του ομολόγου των 500 εκατ. ευρώ της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, με τα όρια του εύρους απόδοσης να κυμαίνονται από 3,20% -3,50%.
– Είστε σίγουροι ότι έχουν καταλάβει όλοι – ακόμα και οι εποπτικές αρχές- τα διαδραματιζόμενα στην Intralot; Κάποιες παλιές καραβάνες της αγοράς, ισχυρίζονται διάφορα όμορφα στιγμιότυπα του μέλλοντος, προερχόμενα από το παρελθόν… Τώρα, αν είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης η εξαγοραζόμενη, δεν ξέρω ειλικρινά αν έχει και πόση σημασία
– Σε κάθε περίπτωση, ο πρόεδρος (ένας ήταν, τώρα έχουμε και δεύτερο – ποδοσφαιρικά, εννοώ) ξέρει να καθαρίζει καταστάσεις και αυτό, το πιο δύσκολο από όλα τα μέχρι τώρα εγχειρήματά του, μετά την επάνοδό του στο προσκήνιο, μοιάζει και είναι το πιο δύσκολο. Για να δούμε…
– “Όταν η αγορά θα πάψει να κυνηγάει… ανέμους, μπορεί να ανακαλύψει και τον όμιλο Βιοχάλκο, την ομώνυμη εισηγμένη και τις θυγατρικές της Cenergy και ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ”. Δεν έχει άδικο το στέλεχος μιας από τις μεγαλύτερες χρηματιστηριακές, αναφερόμενος στον όμιλο Στασινόπουλου και τις προοπτικές του
– Να συμπληρώσω ότι τώρα φαίνεται ότι “ξύπνησαν” και οι διαχειριστές κάποιων εγχώριων χαρτοφυλακίων και τοποθετούνται στα συγκεκριμένα χαρτιά
– Συνέδριο στις 10 και 11 Οκτωβρίου, που θα γίνει στο Κάραβελ, ετοιμάζουν τρία ινστιτούτα, της Κατσέλη, του Δραγασάκη και του Σωτηρέλη, με πλούσια θέματα στην ατζέντα του, από το χώρο της οικονομίας, των επιχειρήσεων, της παραγωγικής ανασυγκρότησης, αλλά και με προτάσεις επί του μείζονος κοινωνικού θέματος της προσιτής κατοικίας.
– Το ινστιτούτο του Αλέξη Τσίπρα, τελικά δεν θα συμμετάσχει, καθώς στο ίδιο χρονικό διάστημα έχει προγραμματίσει άλλες δράσεις. Διαβλέπω μια ένταση με τη Λούκα, ή είναι ιδέα μου;
– Βουλευτής της Θεσσαλίας, φέρεται εξοργισμένος και με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και εν γένει με τα οικονομικά υπουργεία, γιατί όπου πάει, ακούει τα ίδια παράπονα από τους αγρότες. Απλήρωτοι οι περισσότεροι, οι σοδειές απούλητες στις αποθήκες και οι αποζημιώσεις από τις καταστροφικές πλημμύρες, ακόμα δεν έχουν φτάσει σε όλους. Και κρούει τον κώδωνα…
– Flash 1: Τελικά, στη συμμαχία των… εδώ προθύμων (κατά της κυβέρνησης) έχει ταχθεί και ο πρώην φίλος των βορείων προαστίων ή πρόκειται για ανεύθυνες διαδώσεις; Ποτέ, όμως, δεν ξέρεις τι μπορεί να φέρει ή να αλλάξει μια συνέντευξη
– Flash 2: Μα είναι δυνατόν να είσαι σε πόστο ελεγκτή ενός ολόκληρου κλάδου και αντί να υπηρετείς τα συμφέροντα που σου εμπιστεύτηκε η Αρχή, να προτάσεις τα συμφέροντα των εταιρειών που ελέγχεις; Ο προϊστάμενος της Αρχής, πάντως, έχει ανοιχτά μάτια και αυτιά και κάποια στιγμή θα πρέπει να πάρει τα μέτρα του
Το Φανάρι του Διογένη
