Εδώ και αρκετά χρόνια, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες της χώρας, πέραν των όποιων διαφορών τους, ουσιαστικά λειτουργούσαν υπό μονοπωλιακές συνθήκες, μάλιστα έχουν κατηγορηθεί για τακτικές καρτέλ σε όλο το φάσμα των τραπεζικών εργασιών.
Οι απανωτές κρίσεις της οικονομίας και οι τρόποι λειτουργίας τους, κάτω από ειδικές συνθήκες, ειδικά την περίοδο των μνημονίων και μετέπειτα κατά την περίοδο του κορονοϊού, αποτέλεσαν τις αιτίες της απόλυτης κυριαρχίας τους. Είχαν μόνο να αντιμετωπίσουν τράπεζες με περιορισμένη δυναμικότητα και πολλά κεφαλαιακά προβλήματα, όπως η πρώην Attica Bank και οι Συνεταιριστικές τράπεζες.
Σήμερα, όμως, οι συνθήκες έχουν διαφοροποιηθεί και νέοι παίκτες έχουν εισέλθει δυναμικά στην τραπεζική αγορά, διεκδικώντας σημαντικά μερίδια και υποχρεώνοντας τις συστημικές τράπεζες σε αναθεώρηση των δραστηριοτήτων τους.
Αν και οι επιπτώσεις μέχρι τώρα είναι διαχειρίσιμες, το θέμα είναι ότι και η Credia Bank (πρώην Attica Bank) και η Optima έχουν ήδη διεκδικήσει και επιτύχει ισχυρότερη παρουσία στο χώρο των επιχειρήσεων και των καταθετών, γεγονός που πιστοποιείται από τα αυξημένα τους μεγέθη και την επέκτασή τους σε συγγενικές χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές εργασίες.
Η Optima απέκτησε τον έλεγχο της χρηματιστηριακής Euroxx, με προφανή στόχο την διεύρυνση των εσόδων της και από άλλες πηγές.
Η Credia έχει απορροφήσει το δίκτυο στην Ελλάδα της HSBC, έχει απορροφήσει και την Παγκρήτια τράπεζα, Εξαγόρασε και το 70% της HSBC της Μάλτας, αποκτά και τη χρηματιστηριακή Παντελάκης και τώρα αποκτά και ασφαλιστικό βραχίονα, την εταιρεία Ευρώπη Holdings και χτίζει τραπεζοασφαλιστικό όμιλο.
Η Revolut πρωτοπορεί και εξελίσσεται σε… εφιάλτη των παραδοσιακών τραπεζών
Αλλά σε μεγάλο πρόβλημα εξελίσσεται η παρουσία ισχυρών ξένων διαδικτυακών τραπεζών, κυρίως βέβαια της Revolut, που αναπτύσσεται ταχύτατα, αποκτά ελληνικό ΑΦΜ και συνεχώς διευρύνει τη διείσδυσή της κυρίως στο νεανικό κοινό, αλλά αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη παρουσία στις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων.
Πρόκειται για ηχηρό καμπανάκι προς τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, μια μόνο εκ των οποίων αντέδρασε, η Τράπεζα Πειραιώς, δημιουργώντας θυγατρική ιντερνετική τράπεζα, την Snapi. Η οποία αρχικά δεν περπάτησε σύμφωνα με τους σχεδιασμούς, αλλά έστω και αργά κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερα μερίδια.
Αυτό που μέχρι στιγμής κρατάει τις συστημικές τράπεζες σε απόσταση ασφαλείας από τον επερχόμενο ανταγωνισμό, είναι οι αυξημένες καταθέσεις τους, για τις οποίες προσφέρουν πολύ μικρά επιτόκια, αλλά δανείζουν ακριβά. Και αυτός ο τομέας δραστηριότητας, όμως, αμφισβητείται έντονα από τις άλλες μικρότερες τράπεζες και τις neobank, καθώς προσφέρουν καλύτερες αποδόσεις και εισέρχονται σε όλο το – προνομιακό μέχρι τώρα – φάσμα εργασιών και σχέσεων με επαγγελματίες, απλούς καταθέτες και επιχειρήσεις κάθε είδους.
Στεγαστικό πρόβλημα: Τολμηρές λύσεις για την αύξηση της προσφοράς ακινήτων
Το ολοένα και οξύτερο στεγαστικό πρόβλημα της χώρας, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα και τις μεγαλουπόλεις της επαρχίας, αποτελεί ένα καυτό θέμα, στο οποίο μέχρι τώρα δεν έχει βρεθεί έστω και μια υποφερτή και με προοπτικές λύση, αναγόμενο σε μεγάλο κοινωνικό αγκάθι.
Στο Eurogroup της Κύπρου, τέθηκε πρώτη φορά το μείζον αυτό πρόβλημα, που το αντιμετωπίζουν και άλλες χώρες, κάποιες από τις οποίες – Ισπανία, Ιρλανδία και Κροατία – έχουν προχωρήσει στη λήψη μέτρων, τα οποία έδωσαν ανάσες, ειδικά στις πόλεις που είχαν τα μεγαλύτερα προβλήματα.
Πέραν των κοινωνικών κατοικιών και του δραστικού περιορισμού του Airbnb στις περιπτώσεις έντονου προβλήματος, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες προχώρησαν και σε ένα μέτρο, που μέχρι τώρα κρίνεται ιδιαίτερα αποτελεσματικό.
Ως μέτρο που μπορεί να δώσει λύση στο θέμα των κλειστών κατοικιών και ακινήτων, οι χώρες αυτές, υιοθέτησαν τη φορολόγηση των ιδιοκτητών τους, αναγκάζοντάς τους να τα ανοίξουν και να τα διαθέσουν στην αγορά. Η ελληνική κυβέρνηση, πάντως, δια στόματος του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη αποκλείει ένα τέτοιο μέτρο.
Επιδοτούμενες ανακαινίσεις ή κατασκευή νέων κατοικιών ή και τα δύο;
Όλοι οι συσχετιζόμενοι με την αγορά ακινήτων, το τελευταίο διάστημα κάνουν λόγο για ένα άμεσο σοκ προσφοράς από ιδιώτες και δημόσιο, διαφορετικά δεν μπορεί να υπάρξει επίλυση του στεγαστικού προβλήματος. Είναι χαρακτηριστικά όσα, μεταξύ άλλων, ανέφερε ο CEO της Dimand, Δημήτρης Ανδριόπουλος, στο πρόσφατο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών.
Ότι πρωτοβουλίες, όπως η κοινωνική αντιπαροχή δημόσιων ακινήτων, η επιδότηση ενοικίου, το πρόγραμμα “Ανακαινίζω” και άλλα, είναι “πολύ μικρές παρεμβάσεις που δεν έχουν ορατή απόδοση”. Ο οποίος πρότεινε η πολιτεία είτε να επιδοτήσει ένα μέρος του ενοικίου, ώστε αυτό να μην ξεπερνά το 30% του εισοδήματος, είτε να μειώσει τον ΦΠΑ, είτε να επιδοτήσει με ένα fix ποσό αυτού του είδους τις αναπτύξεις, ώστε ο ιδιωτικός τομέας να μπορέσει μέσα σε μια τριετία να αρχίσει να παραδίδει διαμερίσματα συγκεκριμένου μεγέθους με συγκεκριμένες παραμέτρους.
Ένα γενικότερο συμπέρασμα, πάντως, που προκύπτει είναι ότι απουσιάζει από τον δημόσιο διάλογο, κατ’ αρχήν η διάκριση ενός εκτεταμένου προγράμματος ανακαινίσεων υφιστάμενων και κατά βάση κλειστών διαμερισμάτων και κατοικιών, από τη δημιουργία και κατασκευή νέων κατοικιών, προφανώς πολυκατοικιών. Με απλά λόγια, η πολιτεία δεν έχει καταλήξει στη βασική της φιλοσοφία για την επίλυση του οξύτατου κοινωνικού προβλήματος της στέγης.
Τι γίνεται με τους υδρογονάνθρακες; Έφυγε η Helleniq Energy, φεύγει και η Exxon Mobil
Δεν ξέρω κατά πόσο ήταν κοινή τους απόφαση, αλλά το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Η κοινοπραξία των Exxon Mobil – Helleniq Energy, με αποφάσεις που ανακοινώθηκαν ξεχωριστά, δήλωσαν ότι αποχωρούν από το οικόπεδο “Δυτικής Κρήτης”. Πολλά τα ερωτηματικά και οι απορίες στην ενεργειακή αγορά για την εξέλιξη αυτή, παρά το ότι επιχειρήθηκε να …συμψηφιστεί με την επίσπευση των ερευνών και εργασιών στο οικόπεδο “Ιόνιο 2”.
Ανεπισήμως, διαρρέεται ότι ήταν μεγάλα τα βάθη και δύσκολες οι πρόδρομες εργασίες, αλλά η απορία είναι, δεν τα γνώριζαν αυτά τα χαρακτηριστικά και οι δύο εταιρείες πριν την ανάθεση – ανάληψη του εν λόγω οικοπέδου; Δηλαδή, ή του ύψους ή του βάθους οι διαθέσεις των εταιρειών; Και δικαίως στελέχη της ενεργειακής αγοράς διερωτώνται, αν αυτή η κίνηση εγκατάλειψης του οικοπέδου αυτού, μπορεί να επαναληφθεί και σε άλλες αναθέσεις που έχουν γίνει προς τους ξένους κολοσσούς.
Τα παράπονα των εργολάβων, ο Κηφισός, η Αττική Οδός και ο φράχτης του Έβρου
Με όποια κατασκευαστική εταιρεία και να μιλήσεις, με όποιον εργολάβο, θα ακούσεις το ίδιο πράγμα. “Έχουμε έλλειψη έργων, τα υφιστάμενα αρχίζουν και τελειώνουν και η κυβέρνηση δεν προχωράει σε νέες προκηρύξεις ώριμων έργων”.
Παρακάμπτοντας το γεγονός ότι πολλά από τα εκτέλεση έργα, δεν προχωρούν με τους επιθυμητούς ρυθμούς είτε λόγω απρόβλεπτων τεχνικών δυσκολιών είτε λόγω έλλειψης εργατών, ακόμα και το ότι οι τζίροι τους δείχνουν ότι μια χαρά μεγάλα έργα έχουν και κατασκευάζουν ή ότι εμφανίζουν υψηλή κερδοφορία, είναι να απορεί κανείς για τις διαμαρτυρίες και τις πιέσεις που ασκούνται προς τα συναρμόδια υπουργεία για την προκήρυξη νέων έργων.
Σε πρώτο πλάνο βρίσκονται οι απαιτήσεις των εργολάβων για τον Κηφισό, με στόχο να ακολουθηθεί το μοντέλο της Αττικής Οδού και να αναλάβουν ιδιώτες όχι μόνο τα απαραίτητα έργα, αλλά και τη συντήρηση και τη λειτουργία του οδικού άξονα που έχει καταστεί πλέον κυκλοφοριακή γάγγραινα για τους οδηγούς. Αλλά, προσέξτε, οι διαδικασίες αυτές να γίνουν με απευθείας αναθέσεις και όχι με διεθνείς διαγωνισμούς, όπως απαιτείται.
Τι “απαντά” το δημόσιο; Φαίνεται ότι δεν έχει αντίρρηση, αν δεν τα έχει βρει ήδη στη μοιρασιά με τους εργολάβους και κατά τα φαινόμενα θα δούμε τις “δέουσες” εξελίξεις πολύ σύντομα
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με την ίδια την Αττική Οδό, καθώς ο Γολγοθάς της εξόδου προς Λαμία, έχει καταστεί μεγάλο καρκίνωμα. Σχέδια κατατίθενται, αλλά μοιάζει ένα αόρατο χέρι να τα κρατάει στα συρτάρια και να μεταθέτει την όποια λύση για το μέλλον, αγνοώντας την τρομερή ταλαιπωρία των οδηγών, ειδικά των επαγγελματιών.
Τελευταίο κρούσμα αποτελεί η περίπτωση του φράγματος στον Έβρο, όπου οι πιέσεις επίσης έχουν αναχθεί σε…επιστημονικό επίπεδο, με κοινή πλεύση των εργολάβων, που ζητούν το κόστος να διπλασιαστεί στα 100 εκατ. ευρώ από 50 του αρχικού προϋπολογισμού. Και εδώ, οι εργολάβοι δεν θέλουν κάποια διαγωνιστική διαδικασία, αλλά μια απευθείας ανάθεση.
Το Φανάρι του Διογένη
