Σειρά μέτρων για αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και την επιτάχυνση της στροφής προς την καθαρή, εγχώρια ενέργεια, πρότεινε σήμερα η Κομισιόν, τα οποία θα συζητηθούν στο Άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Κορυφής που θα συνεδριάσει στην Κύπρο στις 23-24 Απριλίου.
Το AccelerateEU είναι η εργαλειοθήκη της Επιτροπής για να προσφέρει άμεση ανακούφιση στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και βιομηχανίες, θέτοντας παράλληλα την Ευρώπη σε μια σταθερή πορεία προς την ενεργειακή ανεξαρτησία. Από την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η ΕΕ έχει δαπανήσει επιπλέον 24 δισεκατομμύρια ευρώ σε εισαγωγές ενέργειας λόγω των υψηλότερων τιμών.
Το «AccelerateEU» παρουσιάζει τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και διαρθρωτικά μέτρα με μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα για την περαιτέρω μείωση της εξάρτησης από τις ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης έναντι μελλοντικών κινδύνων.
Η Επιτροπή προτείνει τις ακόλουθες δράσεις:
- Η Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι τα μέτρα σε επίπεδο κρατών μελών θα λαμβάνονται με πλήρη συντονισμό. Αυτό περιλαμβάνει την επαναπλήρωση υπόγειων αποθηκών φυσικού αερίου, τη χρήση ευελιξίας στους κανόνες πλήρωσης των αποθηκών ή τυχόν διάθεση αποθεμάτων πετρελαίου. Τα εθνικά μέτρα έκτακτης ανάγκης και τα μέτρα που αποσκοπούν στη διασφάλιση της διαθεσιμότητας καυσίμων για τα αεροπλάνα και το ντίζελ, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγικής δυνατότητας των διυλιστηρίων πετρελαίου, θα πρέπει να συντονίζονται στενά.
- Θα συσταθεί ένα νέο Παρατηρητήριο Καυσίμων για την παρακολούθηση της παραγωγής, των εισαγωγών, των εξαγωγών και των επιπέδων αποθεμάτων καυσίμων για τις μεταφορές στην ΕΕ. Αυτό θα επιτρέψει τον ταχύ εντοπισμό πιθανών ελλείψεων και, σε περίπτωση διάθεσης αποθεμάτων, θα ενημερώσει για στοχευμένα μέτρα για τη διατήρηση της ισορροπημένης κατανομής καυσίμων. Για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών καυσίμων και των πιθανών ελλείψεων καυσίμων στον τομέα των αερομεταφορών της ΕΕ, η Επιτροπή θα παράσχει επίσης διευκρινίσεις σχετικά με τις υπάρχουσες ευελιξίας εντός του πλαισίου των αερομεταφορών της ΕΕ.
- Έγκαιρα, στοχευμένα και προσωρινά μέτρα. Η προστασία των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας από τις αυξημένες τιμές μπορεί να περιλαμβάνει στοχευμένα προγράμματα στήριξης, όπως για παράδειγμα εισοδηματικές ενισχύσεις , ενεργειακά κουπόνια και μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στην ηλεκτρική ενέργεια για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Η Επιτροπή θα υιοθετήσει επίσης ένα Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων, το οποίο θα παρέχει πρόσθετη ευελιξία στις εθνικές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων μέτρων έκτακτης ανάγκης για την υποστήριξη των πιο εκτεθειμένων οικονομικών τομέων.
- Επιτάχυνση της μετάβασης σε εγχώρια καθαρή ενέργεια για την αντικατάσταση του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των ορυκτών καυσίμων στις μεταφορές. Μέχρι το καλοκαίρι, η Επιτροπή θα παρουσιάσει ένα Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό. Θα περιλαμβάνει έναν φιλόδοξο στόχο εξηλεκτρισμού και μέτρα για την άρση των εμποδίων στον εξηλεκτρισμό των τομέων της βιομηχανίας, των μεταφορών και των κτιρίων. Η ταχεία εφαρμογή του Σχεδίου Επενδύσεων στις Βιώσιμες Μεταφορές είναι το κλειδί για την επιτάχυνση της ανάπτυξης βιώσιμων καυσίμων αεροπορίας.
- Ενίσχυση του συστήματος δικτύων. Ο εξηλεκτρισμός πρέπει να έχει δίκτυο κατάλληλο για το σκοπό αυτό. Τα πρώτα βήματα είναι να διασφαλιστεί ότι η ισχύουσα νομοθεσία εφαρμόζεται πλήρως και οι διαπραγματεύσεις για το Ευρωπαϊκό Πακέτο για τα Δίκτυα θα ολοκληρωθούν γρήγορα. Η μεγιστοποίηση των υφιστάμενων υποδομών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι μια άλλη δράση. Η ταχεία ανανέωση της ισχύος των μεγάλων αιολικών πάρκων και των ανανεώσιμων σταθμών παραγωγής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των υπεράκτιων αιολικών πάρκων και των υδροηλεκτρικών σταθμών, μπορεί να προσφέρει γρήγορα την απαραίτητη πρόσθετη ανακούφιση. Η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης μια νομοθετική πρόταση για τα τέλη δικτύου και τη φορολογία, διασφαλίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα.
- Ενίσχυση των επενδύσεων. Σημαντικοί πόροι είναι διαθέσιμοι σε επίπεδο ΕΕ, στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και των ταμείων της πολιτικής συνοχής. Η Επιτροπή θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στο έπακρο τη διαθέσιμη χρηματοδότηση της ΕΕ. Ωστόσο, μόνο τα δημόσια χρήματα δεν θα καλύψουν τις σημαντικές επενδυτικές ανάγκες (660 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως έως το 2030) για την ενεργειακή μετάβαση. Για την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων, η Επιτροπή ενέκρινε τη Στρατηγική Επενδύσεων στην Καθαρή Ενέργεια τον Μάρτιο του 2026. Η Επιτροπή θα διοργανώσει μια Σύνοδο Κορυφής για Επενδύσεις σε Καθαρή Ενέργεια, στην οποία θα συμμετέχουν ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών θεσμικών επενδυτών, ηγετών της βιομηχανίας, κατασκευαστών έργων και δημόσιων χρηματοδοτών, για την επιτάχυνση της ιδιωτικής χρηματοδότησης.
