Οι αδελφοί Όλεγκ και Βλαντιμίρ Πρεσνιακόφ συγκαταλέγονται στους γνωστότερους σύγχρονους Ρώσους συγγραφείς και εκπροσώπους του ρωσικού «νέου δράματος». Τα έργα τους, που χαρακτηρίζονται μαύρες κωμωδίες, είναι γεμάτα σαρκασμό και ειρωνεία, και πραγματεύονται την παράδοξη βία του σύγχρονου τρόπου ζωής.
Το έργο ακολουθεί την ιστορία του νεαρού Βάλια. Ο Βάλια ζει και κοιμάται χωρίς να βγάζει το καπέλο του. Τρώει μόνο με ξυλάκια. Και συχνά βλέπει το φάντασμα του νεκρού πατέρα του. Δουλεύει στην αστυνομία παίζοντας το θύμα σε αναπαραστάσεις εγκλημάτων: πότε μια γυναίκα που ίσως δολοφονήθηκε κατά λάθος από τον άντρα της, πότε μια κοπέλα πνιγμένη σε μια πισίνα από τον αλλοδαπό εραστή της, πότε έναν άντρα που δολοφονήθηκε από έναν παλιό συμμαθητή του σε επανένωση του σχολείου τους. Παράλληλα, στο σπίτι, η μητέρα του χρειάζεται κάποιον να τη φροντίζει, ο θείος του τους επισκέπτεται όλο και πιο συχνά μετά τον θάνατο του πατέρα του και η κοπέλα του θέλει επιτέλους μια ενήλικη ζωή. Ο Βάλια νοιώθει ότι όλα παντού είναι μια αναπαράσταση, ότι όλοι υποδύονται κάτι. Κι αυτός, αποπροσανατολισμένος και μουδιασμένος, προσπαθεί να προσδιορίσει τη θέση του σε ένα σύμπαν που μοιάζει να τρελάθηκε και δεν ξέρει πού πηγαίνει.
Ο σκηνοθέτης Γιώργος Κουτλής σημειώνει: Λένε ότι τα έργα δεν τα διαλέγεις εσύ, αλλά εκείνα διαλέγουν εσένα. Μάλλον κάπως έτσι έγινε και με το Παίζοντας το θύμα. Το διάβασα μαζί με άλλα έργα πριν από πέντε χρόνια, πριν καν μάθω ότι στη Ρωσία είναι πασίγνωστο και ότι έχει γίνει ταινία και μυθιστόρημα. Πριν καν μάθω ρώσικα, το κουβάλαγα μέσα μου ως σκέψη για χρόνια κι έλεγα ότι κάποια στιγμή πρέπει να ασχοληθώ μαζί του μιας και συναντηθήκαμε έτσι μοιραία, αλλά «καλύτερα αργότερα», σκεφτόμουν, «γιατί είναι λίγο δύσκολο». Αλλά το έργο μάλλον το ‘θελε πολύ κι έτσι, μετά από διάφορες συγκυρίες, έγινε αυτό η πρώτη μου σκηνοθεσία στην Ελλάδα. Μοιάζει μαύρη κωμωδία, οι συγγραφείς του το λένε «τσίρκο με άλογα» ή «φιλοσοφική φάρσα», χαρακτηρισμός που αποδίδει με μεγάλη ακρίβεια την ιδιαιτερότητά του. Σε πρώτο επίπεδο είναι οφθαλμοφανή τα κωμικά στοιχεία του έργου, αλλά όσο εμβαθύνεις τόσο αποκαλύπτεται μια βαθειά φιλοσοφική σκέψη για την ύπαρξη. Όλοι οι ήρωες μοιάζουν να έχουν μια κρίση ταυτότητας που από τον καθένα βιώνεται με τελείως διαφορετικό τρόπο.
Το έργο Παίζοντας το θύμα έκανε πρεμιέρα στο Fringe Festival του Εδιμβούργου και πρωτοπαρουσιάστηκε στο ρωσικό κοινό δυο χρόνια μετά, στο θέατρο Τέχνης της Μόσχας από τον Κιρίλ Σερεμπρένικοφ, προκαλώντας τεράστια αίσθηση. Στη συνέχεια, το 2006, ο ίδιος σκηνοθέτης το μετέφερε στον κινηματογράφο, αποσπώντας το κύριο βραβείο του φεστιβάλ Kinotavr και του διεθνούς φεστιβάλ της Ρώμης.
Ταυτότητα παράστασης
Σκηνοθεσία, μετάφραση, διασκευή: Γιώργος Κουτλής
Σκηνικά-Κοστούμια: Άρτεμις Φλέσσα
Μουσική: Λευτέρης Βενιάδης
Κίνηση: Κατερίνα Φώτη
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Καλλιόπη Παναγιωτίδου
Διανομή (αλφαβητικά)
Λευτέρης Βενιάδης, Μικές Γλύκας, Ελένη Κουτσιούμπα, Βασίλης Μαγουλιώτης, Λαέρτης Μαλκότσης, Ερρίκος Μηλιάρης, Κώστας Μπερικόπουλος, Εύη Σαουλίδου
Η διάρκεια παράστασης είναι 105 λεπτά και προτείνεται για θεατές άνω των 15 ετών. Η χρήση μάσκας είναι υποχρεωτική σε όλη τη διάρκεια της παράστασης
Πηγή φωτογραφίας : Εθνικό Θέατρο – Φωτογράφος παράστασης: Ανδρέας Σιμόπουλος
Η ιστορία του Εθνικού Θεάτρου
Η παρακολούθηση μιας παράστασης στο Εθνικό Θέατρο αποτελεί και μια μεγάλη ευκαιρία για ένα ταξίδι στο χρόνο, στην ιστορία του Θεάτρου που έχει σημαδέψει την θεατρική πορεία του τόπου μας.
1880: Ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ λαμβάνει δωρεά 10.000 αγγλικές λίρες από τον ομογενή Ευστράτιο Ράλλη και αποφασίζει να τις χρησιμοποιήσει για την ανέγερση Εθνικής Σκηνής.
1891: Μπαίνουν τα θεμέλια του θεάτρου, επί της οδού Αγίου Κωνσταντίνου, σε οικόπεδο του Νικόλαου Θων. Το θέατρο χτίζεται με βάση τα σχέδια του γνωστού και για άλλα δημόσια κτίρια Αυστριακού αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλλερ.
1900: Ορίζονται: Διευθυντής ο Άγγελος Βλάχος, Γενικός Γραμματέας ο Στέφανος Στεφάνου, Σκηνοθέτης ο Θωμάς Οικονόμου, Κοσμήτωρ της σκηνής ο Χριστόφορος Ταβουλάρης. Ο Α. Βλάχος παραιτείται πριν την έναρξη των παραστάσεων -για να επιστρέψει και πάλι ως Διευθυντής από το 1906 έως το οριστικό κλείσμο του θεάτρου το 1908. Διευθυντής αναλαμβάνει ο Νικόλαος Θων.
1901: 7 Νοεμβρίου. Αρχίζει η λειτουργία της Δραματικής Σχολής με καθηγητές τους Θωμά Οικονόμου και Αριστοτέλη Κουρτίδη.
24 Νοεμβρίου. Το Βασιλικό Θέατρο ανοίγει τις πύλες του στο κοινό, με μονόλογο από το έργο του Δημήτρη Βερναρδάκη Μαρία Δοξαπατρή και δύο ελληνικές μονόπρακτες κωμωδίες: Δημήτρη Κορομηλά Ο θάνατος του Περικλέους και Χαράλαμπου ’Αννινου Ζητείται υπηρέτης.
1903: 30 Δεκεμβρίου. Ανεβαίνει η Ορέστεια του Αισχύλου, σε πεζή μετάφραση Γ. Σωτηριάδη. Αυτή η παράσταση υπήρξε και η αφορμή να ξεσπάσει μια μακρόχρονη γλωσσική αντιπαράθεση. Φοιτητές της Φιλοσοφικής σχολής, υποκινούμενοι από τον αρχαιολάτρη καθηγητή τους Γ. Μιστριώτη κατέβηκαν στην Αγίου Κωνσταντίνου και προσπάθησαν να ματαιώσουν την παράσταση. Τα επεισόδια που προκλήθηκαν, γνωστά ως «Ορεστειακά», είχαν αποτέλεσμα ένα νεκρό και δέκα τραυματίες.
1908: Το Βασιλικό Θέατρο ανακοινώνει ότι διακόπτει τις παραστάσεις του επ’ αόριστον. Το θέατρο παρέμεινε κλειστό, φιλοξενώντας σποραδικά ξένους θιάσους, ως το 1932.
1930: Ιδρύεται το Εθνικό θέατρο, με νόμο που υπογράφει ο τότε Υπουργός Παιδείας Γ. Παπανδρέου στις 3 Μαΐου. Γενικός Διευθυντής ορίζεται ο Ιωάννης Γρυπάρης. Μόνιμος σκηνοθέτης του θεάτρου ο Φώτος Πολίτης. Πρώτος προσωπάρχης του Θεάτρου ο Μίλτος Γ.Λιδωρίκης.
1932: 19 Μαρτίου. Εγκαινιάζεται το Εθνικό Θέατρο. Πρώτη παράσταση: Αισχύλου Αγαμέμνων και Γρηγορίου Ξενόπουλου Ο Θείος Όνειρος. Μόνιμοι συνεργάτες -μέχρι τη συνταξιοδότησή τους- ο Κλεόβουλος Κλώνης στα σκηνικά και ο Αντώνης Φωκάς στα κοστούμια.
1934:Πεθαίνει ο Φώτος Πολίτης. Τη θέση του αναλαμβάνει ο Δημήτρης Ροντήρης.
1938: 11 Σεπτεμβρίου. Η πρώτη μετά την αρχαιότητα παράσταση Αρχαίου Δράματος στην Επίδαυρο: Η Ηλέκτρα του Σοφοκλή. Δίνονται στο Εθνικό παραστάσεις από γνωστά θέατρα του εξωτερικού, με την πρωτοβουλία του Γενικού Διευθυντή Κωστή Μπαστιά.
1939: Ιδρύεται η κινητή μονάδα περιοδειών με το όνομα «΄Αρμα Θέσπιδος» και σκηνοθέτη τον Πέλο Κατσέλη. Πρώτη παράσταση ο Οθέλλος του Σαίξπηρ, στην Κόρινθο, στις 17 Σεπτεμβρίου.
5 Μαρτίου. Ιδρύεται η Εθνική Λυρική Σκηνή ως τμήμα του Εθνικού Θεάτρου.
Περιοδείες της Ηλέκτρας του Σοφοκλή και του Άμλετ του Σαίξπηρ, στο Κάιρο, Αλεξάνδρεια, Βερολίνο, Λονδίνο κτλ.
1941: 24 Νοεμβρίου – 26 Απριλίου. Για λόγους ασφαλείας οι παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου και της Λυρικής Σκηνής μεταφέρονται από την Κεντρική Σκηνή στον κινηματογράφο Παλλάς στην οδό Βουκουρεστίου, που διαθέτει καταφύγιο για την περίπτωση αεροπορικού συναγερμού.
Πρώτη επαγγελματική εμφάνιση της Μαρίας Κάλλας στη Λυρικη Σκηνή, στον Βοκκάκιο του von Suppe.
1943: Η τελευταία τραγική παρουσία της Ελένης Παπαδάκη στο Ηρώδειο, ενάμιση χρόνο πριν την δολοφονία της, στο έργο Εκάβη του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία Σωκράτη Καραντινού.
1944: Ιδρύεται η Εθνική Λυρική Σκηνή στο Θέατρο Ολύμπια, της οδού Ακαδημίας, με Καλλιτεχνικό Διευθυντή τον Μανώλη Καλομοίρη.
1948: Η πρώτη εμφάνιση της Μελίνας Μερκούρη στο Εθνικό Θέατρο, στο έργο του Μάρτιν Σιέρρα το τραγούδι της Κούνιας.
1949: Η Μαρίκα Κοτοπούλη συνεργάζεται για πρώτη φορά με το Εθνικό Θέατρο ως Κλυταιμνήστρα στην Ορέστεια του Αισχύλου. Σκηνοθεσία του Δημήτρη Ροντήρη.
1950: Πρώτη σκηνοθεσία του Αλέξη Σολομού στο Εθνικό Θέατρο με το έργο του Σαίξπηρ ΄Οπως σας αρέσει, και του Κάρολου Κουν με το έργο του Πιραντέλλο Ερρίκος Δ΄.
1951: Ο τελευταίος ρόλος του Αιμίλιου Βεάκη στο έργο του Διονυσίου Ρώμα Τρεις κόσμοι. Ο Βεάκης πέθανε τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς. Το ίδιο έτος φεύγει από την ζωή ο Μίλτος Γ.Λιδωρίκης, μετά 20 και πλέον έτη στη θέση του προσωπάρχη του Εθνικού Θεάτρου, αφήνοντας πίσω μεγάλο έργο και παρακαταθήκη.
1953: Η Κυβέλη υπογράφει μία μεγάλη επιτυχία στην καριέρα της, στο έργο του Γρηγορίου Ξενόπουλου Το μυστικό της κοντέσας Βαλέραινας.
1954: Ο Δημήτρης Ροντήρης, δεκαέξι χρόνια μετά την Ηλέκτρα, επιστρέφει στον ανοιχτό χώρο του αρχαίου θεάτρου με τον Ιππόλυτο του Ευριπίδη. Θησέας ο Θάνος Κωτσόπουλος, Ιππόλυτος ο Αλέκος Αλεξανδράκης.
1955: Τη θέση του Δημήτρη Ροντήρη στην διεύθυνση του θεάτρου αναλαμβάνει ο Αιμίλιος Χουρμούζιος. Το Εθνικό Θέατρο καθιερώνει το θεσμό των Επιδαυρίων. Κορυφαία ερμηνεία της Κατίνας Παξινού ως Εκάβη στο ομώνυμο έργο του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή. Στην ίδια παράσταση πρώτη εμφάνιση της Άννας Συνοδινού στο ρόλο της Πολυξένης. Ο Αλέξης Μινωτής σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί στο έργο του Σοφοκλή Οιδίπους Τύραννος.
1956: Στο Εθνικό Θέατρο ιδρύεται η Δεύτερη Σκηνή , με στόχο την παρουσίαση νεοελληνικών έργων. Έναρκτήρια παράσταση με το έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη Η Έβδομη μέρα της Δημιουργίας.
Η πρώτη παράσταση Αρχαίας Κωμωδίας στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού με το έργο του Αριστοφάνη Εκκλησιάζουσες σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους η Μαίρη Αρώνη και ο Χριστόφορος Νέζερ.
Η Βάσω Μανωλίδου, Ο Θάνος Κωτσόπουλος και ο Γιώργος Παππάς πρωταγωνιστούν στον Φάουστ του Γκαίτε.
1957: Η Λυσιστράτη του Αριστοφάνη στην Επίδαυρο, σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού. Στη μεγάλη επιτυχία συμβάλλει η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι.
1958: Πρώτη εμφάνιση του Μινωτή στο έργο Οιδίπους επί Κολωνώ. Η μεγάλη επιτυχία της παράστασης οδήγησε σε μεγάλες διεθνείς περιοδείες και πολλές επαναλήψεις στα επόμενα χρόνια.
Ο Θάνος Κωτσόπουλος και η Άννα Συνοδινού πρωταγωνιστούν στον Οθέλλο του Σαίξπηρ.
1960: Παγκόσμια πρεμιέρα του έργου Δύσκολος του Μενάνδρου στην Επίδαυρο. Πρώτη συνεργασία του Μίκη Θεοδωράκη με το Εθνικό Θέατρο στο έργο του Ευριπίδη Φοίνισσες.
1961: Τεράστια επιτυχία της Κατίνας Παξινού στο έργο του Φρήντριχ Ντύρρενματ Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας.
1964: Η Ελλη Λαμπέτη πρωταγωνίστρια στο Εθνικό στο έργο του Πωλ Κλωντέλ Το Ατλαζένιο Γοβάκι.
1965:Ο Δημήτρης Χορν πρωταγωνιστεί στο Εθνικό Θέατρο στο έργο του Αλφρέ ντε Μυσσέ Λορεντζάτσιο σε σκηνοθεσία Ζαν Τασσό.
1969:Η παράσταση της Ηλέκτρας του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη και σκηνικά-κουστούμια Παύλου Μαντούδη, προκαλεί σκάνδαλο λόγω των «βαλκανικών» της αναφορών.
1971:Ίδρυση της Νέας Σκηνής, σε αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του Μ. Περάκη, από τον τότε διευθυντή Βασίλειο Φράγκο. Δημιουργία Κινητής Θεατρικής Μονάδας για περιοδείες στην ελληνική επαρχία.
1972: Ο Μάνος Κατράκης πρωταγωνιστεί στο Εθνικό Θέατρο, στο έργο του Θερβάντες Δον Κιχώτης.
1974: Διευθυντής του Θεάτρου διορίζεται για δεύτερη φορά ο Αλέξης Μινωτής.
Ματαίωση της καλοκαιρινής παραγωγής της Λυσιστράτης επειδή ο ανδρικός Χορός έπρεπε να πάρει μέρος στην γενική επιστράτευση κατά της Τουρκίας.
1978: Η τελευταία σκηνοθεσία του Δημήτρη Ροντήρη στην Επίδαυρο, με το έργο του Σοφοκλή Ηλέκτρα.
1980: Έναρξη της Παιδικής Σκηνής με την παράσταση του έργου του Μώρις Μέτερλινκ Το Γαλάζιο Πουλί.
Η Βάσω Μανωλίδου ερμηνέυει τον ρόλο της Ουίνυ στις Ευτυχισμένες Μέρες του Σάμιουελ Μπέκετ.
1981: Θάνατος του Δημήτρη Ροντήρη. Στο Εθνικό θέατρο σκηνοθέτησε πάνω από σαράντα παραστάσεις.
Τα Επιδαύρια αφιερώνονται στους καταξιωμένους στυλοβάτες της αρχαίας παράδοσης.
1982: Η πρώτη σκηνοθεσία του Μίνου Βολανάκη με το Εθνικό Θέατρο στην Επίδαυρο, με το έργο Οιδίπους Τύραννος. Στον ρόλο του Οιδίποδα ο Νίκος Κούρκουλος.
1984: Η πρώτη σκηνοθεσία του Ζυλ Ντασέν στο Εθνικό Θέατρο με το έργο του Αντρέι Τουργκιένιεφ Ένας μήνας στην εξοχή. Επανέναρξη των παραστάσεων της Κινητής Μονάδας με το έργο Ένας Όμηρος του Μπ. Μπήαν.
1986: Η Αλέκα Κατσέλη πρωταγωνιστεί στο έργο του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα Το σπίτι της Μπερνάντα Αλμπα.
Θάνατος του Αντώνη Φωκά.
1988: Θάνατος του Κλεόβουλου Κλώνη.
1989: Η τελευταία εμφάνιση του Αλέξη Μινωτή στο Εθνικό Θέατρο στο έργο Η θυσία του Αβραάμ.
Ίδρυση της Γ’ Σκηνής, στο Γκαράζ του Εθνικού Θεάτρου, με το έργο του Πέτερ Βάϊς Η Δολοφονία του Μαρά.
1992: Τελευταία εμφάνιση του Νίκου Τζόγια στην Επίδαυρο, ως Κρέοντα στην Αντιγόνη του Σοφοκλή . Συμμετοχή των έργων Φιλοκτήτης του Σοφοκλή και Τρωάδες του Ευριπίδη στο Φεστιβάλ Συρακουσών.
1993: Εγκαίνια της Σκηνής «Μαρίκα Κοτοπούλη» στο κτίριο του Ρεξ, με το έργο του Δημήτρη Ψαθά Φον Δημητράκης.
1994:Το Εθνικό Θέατρο γίνεται Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου.
1995: Με το νέο νομικό καθεστώς διευθυντής αναλαμβάνει ο Νίκος Κούρκουλος. Εγκαινιάζεται το Παιδικό Στέκι με το έργο του Μ. Περώ Ωραία Κοιμωμένη.
1996: Καλλιτεχνική και εμπορική αναγνώριση του Εθνικού στην περιοδεία στις Η.Π.Α με το έργο Ηλέκτρα του Σοφοκλή.
Ίδρυση της Πειραματικής Σκηνής, του Άδειου Χώρου και του Εργαστηρίου Ηθοποιών.
1997: Δημιουργείται ο Θίασος Περιοδειών Αρχαίου Δράματος και παρουσιάζονται τα έργα Μήδεια του Ευριπίδη και Ηλέκτρα του Σοφοκλή σε πολλές πόλεις του εξωτερικού.
2000: Διοργανώνεται η Πρώτη Θερινή Ακαδημία Θεάτρου στο Μονοδένδρι της Ηπείρου.
2006: Υπογράφεται η σύμβαση για την αποκατάσταση και τον εξοπλισμό του κτιρίου του Εθνικού Θεάτρου.
2007: Πεθαίνει ο Νίκος Κούρκουλος.
2008: Η Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου επαναλειτουργεί μετά από επτά χρόνια ως «Νέα Σκηνή – Νίκος Κούρκουλος» με το έργο του Μπερνάρ- Μαρί Κολτές Ρομπέρτο Τσούκο
2009: Η Κεντρική Σκηνή ανοίγει τις πόρτες της στο κοινό στις 14 Οκτωβρίου με την παράσταση Πουθενά του Δημήτρη Παπαϊωάννου.
2012:Ο αμερικανός σκηνοθέτης Robert Wilson σκηνοθετεί για το Εθνικό Θέατρο την Οδύσσεια του Ομήρου σε συμπαραγωγή με το Piccolo Teatro του Μιλάνου. Ακολουθεί περιοδεία στο εξωτερικό.
2014:Το «Σχολείον της Αθήνας»-Ειρήνη Παπά, επί της οδού Πειραιώς 52 περιέρχεται στο Εθνικό Θέατρο. Διοργάνωση του πρώτου Studio συγγραφής θεατρικού έργου από το Εθνικό Θέατρο.
2015:Eπαναλειτουργία της Πειραματικής Σκηνής (-1), μετά από 8 χρόνια, στο Θέατρο Rex στη Σκηνή «Κατίνα Παξινού».
2016:Με πρωτοβουλία του Εθνικού Θεάτρου πραγματοποιείται η πρώτη συμπαραγωγή του Ε.Θ. με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας και τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου. Είναι η Αντιγόνη του Αισχύλου σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού.
