Οβελίας: Το πιο γνωστό πασχαλινό έθιμο που προέρχεται από την αρχαία Ελλάδα

Από την αρχαιότητα έως σήμερα, η ιστορία του σουβλίσματος του αρνιού μετρά χιλιάδες χρόνια.

Το σούβλισμα του οβελία είναι ίσως το γνωστότερο έθιμο του Πάσχα. Άρρηκτα συνδεδεμένο με την Κυριακή του Πάσχα είναι συνήθως το φαγητό που έχει την τιμητική του στο πασχαλινό τραπέζι. Από που προέρχεται όμως αυτό το έθιμο; Ίσως, ελάχιστοι είναι αυτοί που γνωρίζουν πως στην πραγματικότητα έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ελλάδα και πως μετρά χιλιάδες χρόνια ιστορίας. Πάμε λοιπόν να δούμε αναλυτικά την ιστορία του οβελία.

Το σούβλισμα του αρνιού το Πάσχα προέρχεται από την αρχαία Ελλάδα. Οι αρχαίοι Έλληνες, σαράντα ημέρες μετά τον θάνατο των συγγενών τους, συνήθιζαν να μαγειρεύουν δίπλα από τον τάφο. Πίστευαν ότι στο γεύμα που δίνεται τόσο μετά την ταφή όσο και στο μνημόσυνο, συμμετέχει και ο ίδιος ο νεκρός. Έτσι, για τον λόγο αυτό, έψηναν αρνιά σε εστίες, έπιναν κρασί και χόρευαν προκειμένου να τον τιμήσουν.

Η ιστορία του οβελία συνεχίζεται και στο πλαίσιο της χριστιανικής παράδοσης, όπου έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο αμνός συμβολίζει τον Χριστό, καθώς ο Ιωάννης ο Βαπτιστής είχε παρομοιάσει τον Ιησού με τον αμνό θεού που θα πάρει στις πλάτες του τις αμαρτίες του κόσμου. Για τον λόγο αυτό, ο Χριστός ονομάστηκε από τον Ιωάννη τον Προδρόμο ως ο «αμνός ο αίρων την αμαρτία του κόσμου».

Το έθιμο του οβελία μπορεί να εντοπιστεί και στις εβραϊκές παραδόσεις. Εκείνη την εποχή οι κάτοικοι έβαφαν την είσοδο των σπιτιών τους με το αίμα του θυσιασμένου αρνιού, ως αναπαράσταση της νύχτας της εξόδου τους από την Αίγυπτο. Εκτός από το αρνί, στο πασχαλινό δείπνο υπήρχαν και πικρά χόρτα, τα οποία συμβόλιζαν την πικρία από τη δουλεία στην Αίγυπτο. Επίσης, υπήρχε κρασί, αλλά και άζυμος άρτος σε ανάμνησή της βιαστικής τους αναχώρησης από την Αίγυπτο.

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας, οι κλέφτες και οι αρματωλοί, σούβλιζαν αρνιά, όταν έκαναν ανακωχή, λέγοντας ότι ο Χριστός θα τους χαρίσει την «ανάσταση». Τα επόμενα χρόνια το έθιμο λάμβανε χώρα  στη Ρούμελη και στην Πελοπόννησο.

Σήμερα, σχεδόν σε όλη την Ελλάδα, την Κυριακή του Πάσχα, κατά παράδοση ψήνεται το αρνί στη σούβλα. Ο Αμνός του Πάσχα καθαγιάζεται και διανέμεται στους εκκλησιαζόμενους από τον παπά. Οι πιστοί φέρνουν τη μερίδα τους στο σπίτι τους και όλα τα μέλη της οικογένειάς τους παίρνουν από το αγιασθέν κρέας. Στην Κέρκυρα το έθιμο αυτό ονομάζεται «καταβόλι».

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ