Παγκόσμια πρεμιέρα πραγματοποίησε το βράδυ της Παρασκευής 6 Μαΐου η ταινία μικρού μήκους του Γιώργου Λάνθιμου, με τίτλο, «Βληχή», στην αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Η πρωταγωνίστρια της ταινίας, η βραβευμένη με Όσκαρ, Έμμα Στόουν, «έκλεψε» την παράσταση κατά τη διάρκεια της πρεμιέρας.
Ο Γιώργος Λάνθιμος «υπογράφει» την παραγωγή, το σενάριο και τη σκηνοθεσία της ταινίας, ενώ πρωταγωνιστούν οι Έμμα Στόουν και Νταμιάν Μποννάρ. Η ταινία γυρίστηκε στην Τήνο τον Φεβρουάριο του 2020.
Ο Γιώργος Λάνθιμος δημιούργησε την ταινία μέσα από ένα πρότζεκτ που του ανατέθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «The Artist on the Composer» (μια συνεργασία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ), το οποίο είχε ως στόχο έχει να συνδέσει πρωτοπόρους σύγχρονους εικαστικούς και σκηνοθέτες ταινιών με τη «ζωντανή» εκτέλεση ορχηστρικής μουσικής.
«Ήταν πολύ ενδιαφέρουσα για μένα η πρόταση από τη Λυρική και τον ΝΕΟΝ, καθώς με αυτή την ταινία γυρίζω σε ένα πρώιμο στάδιο του κινηματογράφου, το βωβό, το ασπρόμαυρο. Με αυτό το πρότζεκτ, μού δόθηκε η ευκαιρία να πω μια ιστορία χωρίς λόγια. Να ξαναξεκινήσω την κινηματογραφική διαδικασία από την αρχή. Να ανακαλύψω πώς το σινεμά συνδυάζεται, ουσιαστικά με άλλες τέχνες» είπε ο Γιώργος Λάνθιμος σχετικά με τη δημιουργία της ταινίας. Η Τήνος, όπως ανέφερε, είναι ένας μέρος που επισκέπτεται συχνά τα τελευταία χρόνια. «Ξεκίνησα να σκέφτομαι την ταινία εκεί γιατί με ενέπνευσε το περιβάλλον και η ατμόσφαιρα του νησιού», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Έλληνας σκηνοθέτης παραδέχτηκε ότι στο παρελθόν είχε μία περίεργη σχέση με τη μουσική, όπως ανέφερε, «δεν ήθελα να τη χρησιμοποιήσω στο σινεμά μου. Ή τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που πλέον χρησιμοποιείται η μουσική στο σινεμά. Είμαι αυστηρός, θέλω η μουσική να μην περιγράφει τι βλέπεις, να μην υπογραμμίζει τι νιώθεις, να μην επαναδιατυπώνει την ιστορία της ταινίας. Αλλά να τη συμπληρώνει. Στη “Βληχή” θεωρώ ότι η μουσική δεν είναι ούτε περιγραφική, ούτε υπογραμμιστική».
Από την πλευρά της η Έμμα Στόουν μιλώντας για την ταινία και τον Γιώργο Λάνθιμο είπε ότι: «Δεν ξέρω αν ήταν το πιο δύσκολο πρότζεκτ που έχω κάνει, αλλά ήταν προκλητικό ναι. Είναι μεγάλο δώρο να δουλεύω με τον Γιώργο. Παραδίδομαι στη δημιουργική του διαδικασία, τον εμπιστεύομαι τυφλά, δε σκέφτομαι τίποτα άλλο. Με ενέπνευσε φυσικά και η ιστορία, το σενάριο που έγραψε. Ήταν επίσης δέλεαρ το ότι θα δουλεύαμε στην Ελλάδα, την οποία επισκέφθηκα πρώτη φορά».
Η «Βληχή»
Με φόντο το νησιωτικό τοπίο της Τήνου, η ταινία μας μεταφέρει σε μια αγροτική κοινωνία στην Ελλάδα. Ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου βαραίνει την ατμόσφαιρα του νησιού, οι άνθρωποι του χωριού συμπάσχουν και συμμετέχουν και εκείνοι στο βαρύ πένθος. Η νεαρή σύντροφος, συντετριμμένη, «ακροβατεί» ανάμεσα στον πόνο της απώλειας και το ζωώδες ένστικτο της για επιβίωση.
Η ατμόσφαιρα της ταινίας είναι σκοτεινή αλλά ταυτόχρονα μεθυστική. Το έργο πραγματεύεται τις ιδέες της μοναξιάς και της σύνδεσης, του θανάτου και του έρωτα, της επιθυμίας και της σχέσης του ανθρώπου με τα ζώα.
Ο Λάνθιμος καταφέρνει να αιχμαλωτίσει την προσοχή του κοινού με αριστοτεχνικό τρόπο. Όλοι οι παράγοντες της ταινίας, οι άνθρωποι, τα ζώα και το τοπίο φαίνεται πως συνωμοτούν σε έναν ωμό και ανησυχητικό κύκλο ζωής και θανάτου. Το στοιχείο αυτό τονίζει και η αναπαραγωγή στην ταινία του πένθιμου άσματος του Μπαχ από τον Κνουτ Νύστεντ, και του μουσικού έργου του Τόσιο Χοσοκάβα. Οι στίχοι υποδηλώνουν ότι ο θάνατος δεν συνιστά ένα τέλος, αλλά ένας νέος σύντροφος και μια νέα συνάντηση.
