Η παντοδύναμη αυτοκρατορία του Χόλυγουντ, εκτός από μια εξαιρετικά επικερδής βιομηχανία, αποτελεί σταθερά έναν από τους βασικούς διαμορφωτές της λεγόμενης “pop culture” και με διακριτικότερο τρόπο της αμερικανικής κοινής γνώμης. Ο κύριος εκφραστής του αμερικανικού κινηματογράφου, δήλωσε “παρών” σε όλα τα φλέγοντα ζητήματα του 20ου αιώνα, φιλτράροντας μέσα από τις κάμερές του τις τεκτονικές αλλαγές που έλαβαν χώρα σε πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και στρατιωτικό επίπεδο. Ο ρόλος του Χόλυγουντ, φυσικά επεκτείνεται πέρα των στενών ορίων της ψυχαγωγίας και διασκέδασης ενώ συχνά έχει χρησιμοποιηθεί με προπαγανδιστικούς σκοπούς από το Λευκό Οίκο και το Πεντάγωνο, ιδίως τον καιρό του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και εν συνεχεία κατά τον Ψυχρό Πόλεμο.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και στο απόγειο της αντιπαλότητας ανάμεσα στις ΗΠΑ και την πάλαι ποτέ ΕΣΣΔ ξεκίνησε το “Βιετνάμ” της Σοβιετικής Ένωσης, με την εισβολή των ρωσικών στρατευμάτων στα άγονα εδάφη του Αφγανιστάν. Απέναντι στα σοβιετικά στρατεύματα στάθηκαν από την πρώτη στιγμή οι λεγόμενοι μουτζαχεντίν, μουσουλμάνοι αντάρτες που μάχονταν υπέρ πίστεως και πατρίδας για να κρατήσουν τη χώρα μακριά από την τυραννία της Μόσχας. Ή τουλάχιστον αυτό ήταν το επίσημο αφήγημα της Δύσης. Τα μεγάλα ΜΜΕ των χωρών του ΝΑΤΟ δε θα μπορούσαν να αφήσουν την ευκαιρία αυτή να πάει χαμένη. Στα πρωτοσέλιδα των μεγάλων εφημερίδων τυφεκιοφόροι αντάρτες φιγουράρουν συχνά στις πρώτες σελίδες, ενώ οι δημοσιογράφοι γρήγορα τους προσέδωσαν το προσωνύμιο “freedom fighters” (πολεμιστές της ελευθερίας).
Στο ίδιο μοτίβο το Χόλυγουντ συμπεριέλαβε στις παραγωγές του τη θεματολογία της σοβιετικής εισβολής σε αρκετές, ως επί το πλείστον, πολεμικές ταινίες και ταινίες δράσεις. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η τρίτη ταινία της σειράς Rambo, με τον θρυλικό Σιλβέστερ Σταλόνε στον ομώνυμο ρόλο. Στην ταινία ο Τζον Ράμπο αφού έχει παρεισφρύσει στο Αφγανιστάν, έρχεται αντιμέτωπος με τους Σοβιετικούς στρατιώτες στα πλαίσια μιας αποστολής τους οποίους και νικά με τη βοήθεια των Αφγανών πολεμιστών. Η ταινία με τον τρόπο που είναι δομημένη καθιστά εμφανή το διαχωρισμό ανάμεσα σε καλούς και κακούς. Οι Αφγανοί ως “πολεμιστές της ελευθερίας” πολεμούν στο πλευρό του Τζον Ράμπο κατά των ιμπεριαλιστών Σοβιετικών εισβολέων. Η οπτική αυτή για τους πραγματικούς Αφγανούς αντάρτες, στις ομάδες των οποίων ανήκαν οι περισσότεροι μετέπειτα ηγέτες των Ταλιμπάν και της Αλ Κάιντα, φυσικά δεν ανέφερε τίποτα για την ισλαμική ιδεολογία και το φονταμενταλιστικό σουνιτικό Ισλάμ το οποίο θα μάτωνε τη Δύση πλείστες όσες φορές τις επόμενες δεκαετίες.
Το αφήγημα του Rambo III, αναπαράχθηκε, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο καθ’ όλη της διάρκεια της σοβιετικής εισβολής στη χώρα της Μέσης Ανατολής, η οποία έληξε με τον θρίαμβο των μουτζαχεντίν, το Φεβρουάριο του 1989 μετά από 9 χρόνια συγκρούσεων.
Τα ιστορικά γεγονότα που ακολούθησαν στην πολύπαθη χώρα είναι λίγο έως πολύ ήδη γνωστά. Τρεις εμφύλιοι πόλεμοι αμέσως μετά την σοβιετική εισβολή, πριν τα γεγονότα των Διδύμων Πύργων αναγκάσουν σύσσωμη τη Δύση να επέμβει για την εξάλειψη των θυλάκων τρομοκρατίας, και κυρίως της Αλ Κάιντα και των Ταλιμπάν, τρομοκρατικές οργανώσεις οι οποίες ανδρώθηκαν στον πόλεμο κατά της ΕΣΣΔ.
Αυτό που αξίζει να σημειωθεί είναι το εντελώς διαφορετικό αφήγημα που επέλεξε να προβάλει το Χόλυγουντ αρχής γενομένης από την εισβολή των δυτικών δυνάμεων. Οι μουτζαχεντίν, οι Ταλιμπάν και οι λοιποί νέοι εχθροί, δεν ήταν πλέον οι “μαχητές της ελευθερίας”, ούτε οι υπερασπιστές του αφγανικού λαού. Αντίθετα επρόκειτο περί σεσημασμένων τρομοκρατών, εχθρών της Δύσης και του δυτικού πολιτισμού, προασπιστές του ριζοσπαστικού Ισλάμ, μολονότι τα βασικά ιδεολογικά χαρακτηριστικά, και σε πολλές περιπτώσεις τα ίδια τα μέλη των παραστρατιωτικών οργανώσεων, δεν είχαν αλλάξει από τη στιγμή που τα σοβιετικά στρατεύματα πάτησαν στο Αφγανιστάν αρκετά χρόνια νωρίτερα. Το παράδειγμα του Χόλιγουντ, αποδεικνύει πως οι εικόνες που έφταναν παλαιότερα στους τηλεοπτικούς μας δέκτες και σήμερα στα news feed των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι η πραγματικότητα αλλά η προσομοίωση της πραγματικότητας, η οποία δεν είναι σταθερά αλλά έχει την ικανότητα να μεταβάλλεται μέσω της κάμερας ανάλογα το κυρίαρχο αφήγημα. 20 χρόνια μετά την εισβολή στο Αφγανιστάν, η Καμπούλ πέφτει και πάλι στα χέρια των τρομοκρατών Ταλιμπάν. Η παγκόσμια κοινή γνώμη ξεσηκώθηκε και δικαίως κατά των εξτρεμιστών ισλαμιστών. Ας το θυμόμαστε αυτό όταν η ισορροπία δυνάμεων αλλάξει και πάλι ως είθισται στη χώρα της Μέσης Ανατολής.
