Η πολύ πρόσφατη ταυτοποίηση ενός νέου στελέχους του SARS-CoV-2, η γνωστή πλέον σε όλους μετάλλαξη Όμικρον, έχει προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία με ιδιαίτερα σημαντικές υγειονομικές αλλά και κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις.
Το νέο στέλεχος ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά σε δείγματα ασθενών με COVID-19 που συλλέχθηκαν στις 11 Νοεμβρίου 2021 στη Μποτσουάνα, ενώ πολύ σύντομα ταυτοποιήθηκε και στη Νότια Αφρική καθώς και σε έναν εμβολιασμένο ταξιδιώτη που είχε επιστρέψει στο Χονγκ Κονγκ μετά από ταξίδι στη Νότια Αφρική, κατά τα χρονικό διάστημα 22 Οκτωβρίου με 11 Νοεμβρίου 2021.
Βέβαια, η νέα παραλλαγή του ιού «χτύπησε» και την Ευρώπη. Αξίζει να σημειωθεί ότι το κρούσμα που εντοπίστηκε στο Βέλγιο δεν είχε εμβολιαστεί ούτε είχε προηγουμένως νοσήσει από COVID-19 και είχε ταξιδέψει μόνο στην Αίγυπτο και στην Τουρκία, ενώ εμφάνισε συμπτώματα 11 ημέρες μετά το ταξίδι στην Αίγυπτο μέσω Τουρκίας στις αρχές του Νοεμβρίου 2021.
Κρούσματα COVID-19 που οφείλονται στο νέο στέλεχος έχουν, επίσης, καταγραφεί σε Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Ιταλία.
Είναι ένα στέλεχος επικίνδυνο; Από που προέρχεται;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ονόμασε το νέο στέλεχος Β.1.1.529 «Όμικρον» και το χαρακτήρισε «στέλεχος ανησυχίας». Το νέο στέλεχος Β.1.1.529 εμφανίζει ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό προφίλ 32 μεταλλάξεων στα γονίδια της πρωτεΐνης – ακίδας S, που χρησιμοποιεί ο ιός προκειμένου να εισβάλλει στα ανθρώπινα κύτταρα. Ο αριθμός και το είδος των μεταλλαγών προκαλούν προβληματισμό στη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Αρχικά, προκλήθηκε σημαντική ανησυχία με τα πρώτα δεδομένα που ήρθαν στη δημοσιότητα. Έγιναν, πολλές αναφορές για ένα στέλεχος που δεν καλύπτει κανένα εμβόλιο και που επικρατεί σημαντικά της μετάλλαξης Δέλτα.
Ανησυχία επίσης προκαλεί και το γεγονός πως δεν γνωρίζουμε ακόμη την ακριβή προέλευση του ιού. Επικρατούν, τρία βασικά σενάρια:
- Να κυκλοφορεί εδώ και καιρό μεταξύ ανθρώπων με μικρή επιδημιολογική επιτήρηση, γι’ αυτό πέρασε απαρατήρητη.
- Να αναπτύχθηκε στον οργανισμό κάποιου χρονίως πάσχοντα ανοσοκατεσταλμένου ασθενούς, π.χ. με HIV/AIDS, όπου μπορούσε να συγκεντρώσει μεταλλάξεις.
- Να κρυβόταν σε κάποιο ζώο από όπου πρόσφατα μεταφέρθηκε αιφνίδια στους ανθρώπους.
Πέρα από όλα αυτά, ωστόσο, σημαντικό να αναφερθεί είναι πως παρά τις αρχικές μεγάλες ανησυχίες των ειδικών και των επιστημόνων, φαίνεται πως μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν δεδομένα που να υποδηλώνουν ότι η λοίμωξη με το νέο στέλεχος οδηγεί σε πιο σοβαρή συμπτωματολογία.
Μάλιστα, ίσως και να πρόκειται για άλλη μια ήπια μορφή του ιού, που εν τέλει δε θα φέρει την απόλυτη καταστροφή σε όσα «χτίζαμε» μέχρι τώρα, καθώς σύμφωνα με τελευταίες πληροφορίες τα άτομα που νοσούν από τη νέα μετάλλαξη έχουν πολύ ήπια συμπτώματα και είναι καλά στην υγεία τους.
Όπως και να έχει, οι μεγάλες εταιρίες που παράγουν τα εμβόλια (Pfizer, Moderna και Novavax) έχουν ήδη ανακοινώσει ότι εργάζονται ταχύτατα ώστε να εξακριβώσουν αφενός την αποτελεσματικότητα των εμβολίων τους απέναντι στο νέο στέλεχος Όμικρον και αφετέρου να τα προσαρμόσουν κατάλληλα ώστε να προσφέρουν ισχυρή προστασία έναντι του νέου στελέχους.
