Συμπληρώνονται, σήμερα, 25 χρόνια από τον τραγικό θάνατο του Γιάννου Κρανιδιώτη, καταξιωμένου πολιτικού, διπλωμάτη και ακαδημαϊκού.
Ο Γιάννος Κρανιδιώτης, πρότυπο διορατικού πολιτικού, άφησε σημαντική παρακαταθήκη.
Είχε την ακράδαντη πεποίθηση ότι η θέση της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας ήταν η πλήρης ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ως εχέγγυο για την ασφάλεια, σταθερότητα και ευημερία.
Η ελληνική διπλωματία τιμά τη μνήμη του, διδάσκεται από το πολυδιάστατο έργο του και εργάζεται με βαθιά αίσθηση του καθήκοντος, όπως ο ίδιος, για την πραγμάτωση των εθνικών μας στόχων.
Τι συνέβη στις 7 Σεπτεμβρίου 1999
Το απόγευμα της 14ης Σεπτεμβρίου 1999, γύρω στις 18.00, το πρωθυπουργικό αεροσκάφος Φάλκον ετοιμαζόταν για αναχώρηση. Ο τότε Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης και η ακολουθία του επιβιβάστηκαν στο αεροπλάνο για να μεταβούν στο Βουκουρέστι όπου επρόκειτο να πραγματοποιηθεί διαβαλκανική διάσκεψη. Το αεροσκάφος αναχώρησε από το αεροδρόμιο του Ελληνικού, καθώς το «Ελευθέριος Βενιζέλος» ξεκίνησε τη λειτουργία του: το 2001.
Στο αεροπλάνο επέβαιναν: ο Γιάννος Κρανιδιώτης (γεννημένος στη Λευκωσία το 1947), ο 23χρονος Νίκος Κρανιδιώτης, γιος του Υπουργού, ο οποίος σύντομα θα έφευγε για το Λονδίνο για μεταπτυχιακές σπουδές, ο Γρηγόρης Παπαδόπουλος, διευθυντής του Διπλωματικού Γραφείου του Υπουργού, η Μαρία Γαργάνη – Μπεγλίτη, σύμβουλος του Υπουργού, ο 35χρονος Νίκος Ασημακόπουλος, Υπαστυνόμος που υπηρετούσε στην Υπηρεσία Υψηλών Προσώπων παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών 9 και 12 ετών, οι δημοσιογράφοι Αλφόνσος Βιτάλης (της «Βραδυνής» τότε), ο 43χρονος δημοσιογράφος της ΕΡΤ και της εφημερίδας «Νίκη» Δημήτρης Πανταζόπουλος, η 35χρονη δημοσιογράφος της ΕΡΑ Νίνα Ασημακοπούλου, με καταγωγή από την Αταλάντη, ο κυβερνήτης του Φάλκον Γιάννης Ανδρουλάκης, ο συγκυβερνήτης Γρηγόρης Σινέκογλου, ο μηχανικός του αεροσκάφους Μιχάλης Παπαδόπουλος, η αεροσυνοδός Άννα Βελισσαρίου και ο εικονολήπτης της ΕΡΤ Παναγιώτης Πούλος.
Η μοιραία πτήση
Στις 18.16 το Φάλκον απογειώθηκε από το Ελληνικό για την πραγματοποίηση της πτήσης ΟΑ – 3838 προς το αεροδρόμιο Οτοπένι του Βουκουρεστίου. Ο καιρός σε όλη τη διάρκεια της διαδρομής ήταν καλός, δεν υπήρχε καν συννεφιά.
Στις 19.03 ενώ το αεροσκάφος πετούσε στο FIR Σόφιας άρχισε την κάθοδο με αυτόματο πιλότο σε λειτουργία Vertical Speed (VS) με σταθερό βαθμό καθόδου 2.200 ft/min (πόδια/λεπτό). Όταν το αεροσκάφος πέρασε στο FIR Βουκουρεστίου, κι ενώ πετούσε σε ύψος 15.500 πόδια ο κυβερνήτης ζήτησε και έλαβε την άδεια από τον πύργο ελέγχου να κατέβει στα 5.000 πόδια. Η κάθοδος συνεχιζόταν φυσιολογικά. Η ταχύτητα στο σημείο αυτό ήταν 750 χιλιόμετρα την ώρα. Τότε άρχισε η τραγωδία. Το αεροσκάφος μπήκε σε έντονους συνεχόμενους δελφινισμούς. Σύμφωνα με όσα βρήκαμε στο διαδίκτυο, δελφινισμός είναι φαινόμενο κατά το οποίο το αεροσκάφος δεν ελέγχεται από το χειριστήριο. Σύμφωνα μάλιστα με τον Αντιπτέραρχο εν αποστρατεία Γιώργο Γερούλη: «Αν ο χειριστής είναι λίγο νευρικός ή πέσουν σε κάποια καυσαέρια κάποιου άλλου αεροσκάφους, δεν μπορεί να το ελέγξει μετά. Η αντίδραση σε μια τέτοια κατάσταση είναι να αφήνεις χέρια πόδια έξω, αν είσαι ψηλά ή χαμηλά και κρατάς σταθερά το χειριστήριο».
Στο Φάλκον επικράτησε πανικός. Όσοι δεν ήταν δεμένοι με ζώνες ασφαλείας στις θέσεις τους χτύπησαν πολλές φορές στα τοιχώματα του βυθιζόμενου αεροσκάφους με ολέθριες συνέπειες. Αρκετοί υπέστησαν σφοδρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, αιμορραγίες, τραύματα στον θώρακα και άλλα σημεία του σώματός τους. Σε επικοινωνία με τον πύργο ελέγχου ο κυβερνήτης ζήτησε προτεραιότητα προσγείωσης και ασθενοφόρα γιατί, όπως είπε υπήρχαν πολλοί τραυματίες.
Φυσικά, η άδεια δόθηκε. Ο κυβερνήτης Ανδρουλάκης κατάφερε να προσγειώσει το Φάλκον με ασφάλεια στο αεροδρόμιο Οτοπένι του Βουκουρεστίου. Στη συνέχεια το Φάλκον κατευθύνθηκε στην προγραμματισμένη θέση στάθμευσης των VIP αεροσκαφών του αεροδρομίου. Με τη βοήθεια της ομάδας διάσωσης και μετά από πολλές προσπάθειες, ανοίχτηκε η πόρτα της καμπίνας του αεροσκάφους και διενεργήθηκε η απελευθέρωση των επιβατών από τα εμπόδια του κατεστραμμένου εξοπλισμού του θαλάμου επιβατών. Οι πρώτοι που μπήκαν μέσα αντίκρισαν απίστευτες εικόνες φρίκης. Ανθρώπινα κορμιά πνιγμένα στο αίμα, αντικείμενα σωριασμένα και κατεστραμμένα. Ολόκληρο το εσωτερικό του αεροσκάφους έμοιαζε βομβαρδισμένο, ακόμα και η οροφή του είχε ραγίσει.
Ο διευθυντής Βαλκανικών Υποθέσεων Μιχαήλ Σπινέλης που ήταν από τους πρώτους που μπήκαν στο Φάλκον έμεινε άναυδος. Οι διπλωμάτες μας στο Βουκουρέστι πίστευαν ότι κάποιοι από τους επιβαίνοντες του Φάλκον είχαν πάθει τροφική δηλητηρίαση.
Ο μοιραίος απολογισμός
Από το Φάλκον ανασύρθηκαν νεκροί: ο Γιάννος Κρανιδιώτης, ο γιος του Νικόλας, ο Δημήτρης Πανταζόπουλος, η Νίνα Ασημακοπούλου, ο αστυνομικός Νίκος Ασημακόπουλος και ο μηχανικός Μιχάλης Παπαδόπουλος. Βαρύτατα τραυματισμένοι ανασύρθηκαν ο Παναγιώτης Πούλος που μεταφέρθηκε στην Ελλάδα και υπέκυψε αργότερα στα τραύματά του και ο διπλωμάτης Γρηγόρης Παπαδόπουλος. Πιο ελαφριά τραύματα στο κεφάλι και άλλα σημεία του σώματός της είχε η Μαρία Γαργάνη-Μπεγλίτη που υπέστη κάταγμα στο χέρι και πολύ ελαφρύτερα οι υπόλοιποι.
