Η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας συμπληρώνει 1,5 χρόνο «ζωής» και έχει ως κύρια αποστολή της την ενίσχυση της αξιοπιστίας του κλάδου και τη διαμόρφωση ισχυρής τεκμηριωμένης φωνής. Παράλληλα, και σε συνεργασία με τους αρμόδιους θεσμικούς και κυβερνητικούς φορείς, προωθεί λύσεις για χρόνια κλαδικά ζητήματα.
«Ο κλάδος μας παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην ελληνική οικονομία, απασχολώντας πολλές δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους. Δεν είναι τυχαίο ότι η μεγαλύτερη με διαφορά ιδιωτική επιχείρηση στην Ελλάδα είναι ο Σκλαβενίτης.
Με την ίδρυση της ΕΣΕ σηματοδοτείται μία μεγάλη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο ο κλάδος των σούπερ μάρκετ γίνεται αντιληπτός στη σημερινή κοινωνία. Οι μεγαλύτερες αλυσίδες είναι μέλη μας», δήλωσε ο πρόεδρος της ΕΣΕ και επικεφαλής της METRO, Αριστοτέλης Παντελιάδης.
Αριστοτέλης Παντελιάδης: Οι τιμές δε θα γυρίσουν σε επίπεδα προ τριετίας – Θα συνεχίζουν να ανεβαίνουν
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΣΕ, οι τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ δε μπορούν στο σύνολό τους να ξαναγυρίσουν στο επίπεδο που ήταν προ τριετίας.
«Οι τιμές στα τρόφιμα δε θα σταματήσουν να ανεβαίνουν. Μπορεί σε ορισμένα προϊόντα να αποκλιμακώνονται στο σύνολό τους, όμως, δεν πρόκειται να δούμε τόσο σημαντική μείωση.
Είναι δεδομένο ότι οι τιμές τα τελευταία 2μιση χρόνια ανέβηκαν πολύ και έχουν σταθεροποιηθεί σε ένα υψηλό επίπεδο και αυτό δημιουργεί όλη τη γκρίνια και τα προβλήματα.
Για να αποκατασταθεί η αγοραστική δύναμη του καταναλωτή θα πρέπει να αυξηθούν οι μισθοί. Οι μισθοί πλέον αυξάνονται με ρυθμούς πιο γρήγορους από τον πληθωρισμό τροφίμων. Άρα ένα μέρος της απώλειας της αγοραστικής δύναμης καλύπτεται και θα συνεχίσει να καλύπτεται.
Για να είναι, όμως, όλο αυτό υγιές για τον κλάδο μας θα πρέπει να συνοδεύεται από αύξηση της παραγωγικότητας. Είναι κάτι το οποίο προσπαθούμε, απαιτεί και επενδύσεις από την πλευρά μας, αλλά το θεωρούμε απαραίτητο ώστε να συνεχίσουν οι επιχειρήσεις να προχωρούν με υγιή τρόπο σε σημαντικές αυξήσεις μισθών», τόνισε ο κ. Παντελιάδης.
Όσον αφορά στο ελαιόλαδο, υπάρχουν εκτιμήσεις ότι η τιμή του θα πέσει και μάλιστα κάτω από 10 ευρώ το λίτρο.
«Τα μέτρα της κυβέρνησης δεν έχουν κανένα νόημα ούτε αποτέλεσμα»
«Απαιτείται το άνοιγμα της αγοράς και η άρση κάποιων περιοριστικών μέτρων, που έχουν ακριβώς το ανάποδο αποτέλεσμα και δεν επιτρέπουν στην αγορά να λειτουργήσει. Περιορίζουν αντί να ενισχύουν τον ανταγωνισμό. Η συντήρηση αυτού του περιοριστικού καθεστώτος θεωρούμε ότι δεν επιτρέπει μειώσεις τιμών», είπε ο Αριστοτέλης Παντελιάδης.
«Πιστεύουμε στη συνεργασία με την κυβέρνηση όσο και αν μερικές φορές μας παιδεύει», συνεχίζει.
Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της ΕΣΕ, Απόστολο Πεταλά, τα πρόστιμα που επιβάλλονται σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι δίκαια και τοποθετούνται αναγκαστικά πάνω στο περιθώριο κέρδους.
«Στη ουσία τα πρόστιμα τα πληρώνει ο καταναλωτής. Τα μέτρα έκαναν τον κύκλο τους πρέπει να αποσυρθούν», συνέχισε ο κ. Πεταλάς.
Ι. Μασούτης: «Η κυβέρνηση δε μας στηρίζει όπως στήριξε κάποτε τις τράπεζες»
«Στενοχωριέμαι όταν ακούω να μας κατηγορούν για αισχροκέρδεια, αφού σύμφωνα και με επίσημα στοιχεία τα σούπερ μάρκετ έχουν ένα πολύ μικρό περιθώριο κέρδους. Υπάρχουν άλλοι κλάδοι, όπως οι τράπεζες που έχουν μεγάλο κέρδος. Μιλώντας για τις πέντε συστημικές τράπεζες, έχουν ετήσιο συνολικό κέρδος γύρω στα 5 δισ. ευρώ.
Αν αυτά τα χρήματα περνούσαν στην αγορά θα έπεφτε πολύ ο πληθωρισμός. Όταν οι τράπεζες χρειάζονταν στήριξη η κυβέρνηση βρήκε τρόπο να τις ενισχύσει. Ενώ κάναμε δωρεάν συναλλαγές άρχισαν να χρεώνονται όλες. Ρισκάρουμε για να διατηρήσουμε υγιείς τις επιχειρήσεις μας και αυτό δεν εκτιμάται», δήλωσε ο αντιπρόεδρος του ΔΣ του ΕΣΕ, Ιωάννης Μασούτης.
Τι είπαν για το «καλάθι του νοικοκυριού»
Έχει περάσει καιρός από τότε που θεσπίστηκε το «καλάθι του νοικοκυριού». Κατά πόσο, όμως, οι καταναλωτές το προτιμούν;
«Το καλάθι πλέον το κοιτάει μόνο το υπουργείο και εμείς. Ο καταναλωτής δεν ενδιαφέρεται πλέον γι’ αυτό. Οποιαδήποτε προωθητική ενέργεια μετά από τρεις μήνες ”πεθαίνει” και δεν έχει νόημα να υπάρχει.
Παράλληλα, έρχεται σε αντίθεση με τον καινούριο Κώδικα Δεοντολογίας. Βάζεις ένα προϊόν στο καλάθι, και για τις επόμενες 30 ημέρες είναι η τιμή αναφοράς που στην πράξη σε εμποδίζει να κάνεις μία άλλη προσφορά», εξήγησε ο κ. Παντελιάδης.
Τι είπαν για τον ΦΠΑ
Σε ερώτηση αν η ΕΣΕ θα τασσόταν υπέρ της μείωσης του ΦΠΑ, ο κ. Πεταλάς είπε: «Το θέμα του ΦΠΑ είναι ένα μεγαλύτερο θέμα από το να είναι μία απλή λύση μόνο για να πέσει ο πληθωρισμός, γιατί οι φόροι και ειδικά ο ΦΠΑ είναι το βασικότερο έσοδο της πολιτείας.
Αν με ρωτούσατε αν είναι πιο σημαντικό να πέσει ο πληθωρισμός ή να χαθεί η δημοσιονομική ισορροπία της χώρας θα σας επέλεγα το δεύτερο. Η Ελλάδα έχει το χαμηλότερο εισόδημα και τον μεγαλύτερο ΦΠΑ στην Ευρώπη, το οποίο δεν είναι κάτι διατηρήσιμο μακροχρόνια.
Πρέπει οποιαδήποτε κυβέρνηση έχει την ευθύνη της Ελλάδας να αλλάξει το θέμα του ΦΠΑ, γιατί επηρεάζει το βιοτικό επίπεδο της χώρας αλλά και τις επενδύσεις. Οφείλει να το φέρει τουλάχιστον στο μέσο όρο της Ευρώπης».
«Υπάρχει η δυνατότητα να αρχίσουν οι έμμεσοι φόροι και κυρίως ο ΦΠΑ να πέφτουν προς τα μέσα ευρωπαϊκά επίπεδα και χωρίς να διαταραχθεί η συνολική δημοσιονομική ισορροπία. Σεβόμαστε τη δημοσιονομική ισορροπία και το τελευταίο που θέλουμε είναι να ζήσουμε αυτά που ζήσαμε την περασμένη δεκαετία.
Έχουμε την ευκαιρία με πολλή προσοχή και σταδιακά να παρέμβουμε σε κάποιες κατηγορίες προϊόντων, όπως ήδη γίνεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατα η Κύπρος ανανέωσε το καθεστώς μηδενικού ΦΠΑ σε κάποιες κατηγορίες προϊόντων.
Είναι κάτι που θα βοηθούσε και εμείς σαν σούπερ μάρκετ εγγυόμαστε ότι οποιαδήποτε μείωση του ΦΠΑ θα περνούσε στις τιμές και θα έμενε εκεί», συμπλήρωσε ο κ. Παντελιάδης.
Οι προκλήσεις του κλάδου
Πέρα από τις δυσκολίες που προαναφέρθηκαν, οι προκλήσεις δε σταματούν εδώ.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΣΕ, το ευρύτερο περιβάλλον δεν είναι ευνοϊκό. «Πρώτο και βασικό πρόβλημα είναι η κλιματική αλλαγή, που προκαλεί δυσκολίες στην παραγωγή σε παγκόσμιο επίπεδο αλλά και σε απρόβλεπτες αυξήσεις τιμών. Το βλέπουμε κατά καιρούς σε διάφορα προϊόντα, όπως στο κακάο ή στο ελαιόλαδο.
Δυστυχώς τα επόμενα χρόνια θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι μπορεί να προκύψουν διάφορα προβλήματα λόγω ελλιπούς παραγωγής, τα οποία θα χτυπάνε στην επάρκεια των προϊόντων και κατ’ επέκτασιν στις τιμές μέχρι να προσαρμοστούν οι γεωργικές παραγωγές».
Άλλο πρόβλημα είναι οι καταστροφές δημόσιων και ιδιωτικών περιουσιών και υποδομών, οι οποίες επιβαρύνουν τελικά το κόστος, τους φόρους, και τη δυνατότητα σωστής λειτουργίας των σούπερ μάρκετ.
Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη Παντελιάδη, η έλλειψη υποδομών στην Ελλάδα πιέζει τις τιμές προς τα πάνω. Μία πρόσθετη δυσκολία προσδίδει το ασαφές πολεοδομικό καθεστώς στις περισσότερες πολεοδομικές ζώνες που θα ενδιέφεραν τα κέντρα logistics. «Το κόστος έχει αυξηθεί και δε βλέπει να επιστρέφει σε προηγούμενα επίπεδα», συνέχισε.
Παράλληλα, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ αντιμετωπίζουν τη γραφειοκρατία, η οποία πλήττει την επιχειρηματικότητα. «Είναι μία ”τυφλή” γραφειοκρατία που παίρνει αποφάσεις χωρίς να λαμβάνει υπόψιν τις επιπτώσεις που τελικά τις ”πληρώνει” ο καταναλωτής. Να μην ξεχνάμε ότι οποιαδήποτε επιβάρυνση κάποια στιγμή με κάποιο τρόπο τελικά καταλήγει στον καταναλωτή. Η Ευρώπη πολλές φορές μας προσθέτει κόστος με ή χωρίς λόγο», συνεχίζει ο Αριστοτέλης Παντελιάδης.
Άλλο πρόβλημα είναι η έλλειψη εργαζομένων, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες με αποτέλεσμα την αύξηση του μισθολογικού κόστους.
Έρευνα ΙΕΛΚΑ
Ο Γενικός Διευθυντής του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), Λευτέρης Κιοσές, παρουσίασε τα οικονομικά αποτελέσματα του κλάδου για το 2023.
Σύμφωνα με την έρευνα, η καθαρή κερδοφορία των επιχειρήσεων είναι χαμηλή και φθίνουσα. Μάλιστα, το περιθώριο κέρδους διαμορφώθηκε στο 1,80% το 2023, από 1,47 το 2022 και 2,22% το 2020-2021.
Παράλληλα, τα λειτουργικά έξοδα είναι στο 23,10%. Το μεικτό περιθώριο κέρδους είναι σταθερό περίπου στο 26% στη τριετία 2021-2023.
Σύμφωνα με τον κ. Κιοσέ, το περιθώριο κέρδους είναι τόσο μικρό που δε μπορεί να καλύψει τις επενδύσεις που γίνονται στον κλάδο και οι οποίες υπερβαίνουν τα 400- 500 εκατ. ευρώ την τελευταία τριετία. Δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια για μείωση των τιμών εκτός αν γίνει μία συνολική αναμόρφωση της οικονομίας.
Όσον αφορά στα καθαρά κέρδη, αυτά διαμορφώθηκαν στα 220,497 εκατ. ευρώ για το 2023.
Το ΦΠΑ κατά μέσο όρο αντιπροσωπεύει περίπου το 13,8% της τιμής. Το 63,4% είναι το κόστος αγοράς και το υπόλοιπο αποτελεί το μεικτό περιθώριο κέρδους, το οποίο είναι γύρω στο 26%, η κερδοφορία προ φόρων είναι στο 1,3%, το μισθολογικό κόστος είναι στο 10,1%, το κόστος ενέργειας στο 2%, το κόστος των logistics μαζί με τα υπόλοιπα λειτουργικά έξοδα είναι στο 8,1%.
Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΕΛΚΑ, το λειτουργικό κόστος είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κόστος για μία αλυσίδα σούπερ μάρκετ μετά το μισθολογικό.
Από το χωράφι στο ράφι
Το ΙΕΛΚΑ ανέλυσε πώς διαμορφώνεται η τελική τιμή των οπωροκηπευτικών στα ελληνικά σούπερ μάρκετ.
Συγκεκριμένα:
- Από τους εμπλεκόμενους της εφοδιαστικής αλυσίδας η τιμή του παραγωγού είναι το μεγαλύτερο κόστος.
- Τα logistics και το εργασιακό κόστος είναι με διαφορά τα μεγαλύτερα στην αλυσίδα αξίας.
- Οι φόροι (ΦΠΑ, Φόρος εισοδήματος, Εργοδοτικές εισφορές, Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης καυσίμων κλπ) αντιπροσωπεύουν περίπου το 1/4 της τιμής.
Το μερίδιο αγοράς των ελληνικών σούπερ μάρκετ στα οπωροκηπευτικά είναι μικρό, αφού αγγίζει μόλις 25-30%.
Αντίθετα, στο Ηνωμένο Βασίλειο τα σούπερ μάρκετ έχουν ένα μερίδιο 75%.
Ο πληθωρισμός
Τα στοιχεία για το πρώτο 10μηνο 2024 δείχνουν οριακή αύξηση των τιμών κατά 0,22% σε σχέση με το 2023.
Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφονται, στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, στα γαλακτοκομικά, στα είδη φροντίδας σπιτιού και προσωπικής περιποίησης.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται κυρίως στα θαλασσινά, στο ελαιόλαδο και σε είδη πρωινού (καφέ, κακάο).όπως φαίνεται η χρονιά θα κλείσει στο 0,1-0,2%.
Σε σύγκριση με όλες τις χώρες της Ευρώπης η Ελλάδα έχει το φθηνότερο καλάθι, αλλά όπως τονίστηκε, αυτό δεν ταυτίζεται με την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.
Οι κεντρικές προτεραιότητες για το 2025
Η ΕΣΕ προχωρά δυναμικά με βασικό στόχο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της κοινής γνώμης προς τον κλάδο, αναδεικνύοντας τη συμβολή του στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Παράλληλα, επικεντρώνεται στην αντιστροφή μίας πορείας οριακών οικονομικών αποτελεσμάτων των αλυσίδων, μέσω θεσμικών παρεμβάσεων που θα ενισχύσουν τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων του κλάδου και την καλή σχέση με τους προμηθευτές τους.
Ο Απόστολος Πεταλάς, δήλωσε σχετικά: «Η ΕΣΕ παραμένει αφοσιωμένη στην αποστολή της, εστιάζοντας σε δράσεις που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα του κλάδου. Οι προτεραιότητες για το 2025 αποσκοπούν όχι μόνο στην επίλυση των υφιστάμενων προκλήσεων, αλλά και στη δημιουργία ενός σταθερού και αποδοτικού περιβάλλοντος για τις αλυσίδες οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων. Μαζί με τα μέλη μας, διαμορφώνουμε ένα πλαίσιο ανάπτυξης που στηρίζει την ελληνική οικονομία και την κοινωνία».
«Πρέπει να τολμήσουμε περισσότερο ως κοινωνία, γιατί είμαστε πολύ συντηρητικοί. Πρέπει να τολμήσουμε περισσότερες αλλαγές, να συνεχίσουμε τις μεταρρυθμίσεις, να πιστέψουμε περισσότερο στον ανταγωνισμό.
Πόσο ανταγωνιστική και πόσο ανοιχτή είναι αυτή η αγορά όταν δουλεύει με καθορισμένο περιθώριο κέρδους, με καθορισμένο πακέτο προσφορών, με εθελοντική μείωση τιμών, με την τιμή αναφορά των 30 ημερών; Δεν εμπιστευόμαστε την αγορά και έτσι δεν την αφήνουμε να λειτουργήσει», κατέληξε ο πρόεδρος του ΕΣΕ.
Δείτε ολόκληρη την παρουσίαση που πραγματοποίησαν χθες, Πέμπτη 21 Νοεμβρίου, η ΕΣΕ και το ΙΕΛΚΑ παρακάτω:
