*Γράφει Μάκης Ντόβολος
Σημαντική άνοδο των φορολογικών εσόδων κατά 2,3 δισ. ευρώ, αλλά και συμπίεση των δημοσίων δαπανών κατά 1,9 δισ. ευρώ δείχνουν τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το πρώτο εξάμηνο του έτους, τα οποία έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Συνολικά την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουνίου 2025, και αφαιρώντας την επίδραση προσωρινών παραγόντων, σημειώθηκε υπέρβαση κατά 788 εκατ. ευρώ στο πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, έναντι των στόχων που είχαν τεθεί στο κείμενο του προϋπολογισμού.
Αν και τα τελικά στοιχεία του εξαμήνου θα δημοσιοποιηθούν στα τέλη του μήνα, εντούτοις η μεγάλη εικόνα δεν πρόκειται να διαφοροποιηθεί σημαντικά. Η καλή πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών με τα υπερπλεονάσματα, σε συνδυασμό με το δημοσιονομικό χώρο που έχει δημιουργηθεί λόγω και της ρήτρας εξαίρεσης αμυντικών δαπανών ύψους 500 εκατ. ευρώ, έχει ως αποτέλεσμα η κυβέρνηση να έχει στη διάθεση της ένα πόσο τουλάχιστον 1,5 δισ. ευρώ, το οποίο θα αξιοποιηθεί για το πακέτο παροχών που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Όπως δήλωσε, πρόσφατα, στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, «…ο δημοσιονομικός χώρος που έχουμε μπροστά μας για το 2026- και πολύ συχνά αυτή είναι μια συζήτηση που συναρτάται και με την ομιλία του Πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση της Θεσσαλονίκης – είναι 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ. Αυτό είναι κάτι το οποίο είναι δομημένο, θεμελιωμένο και όχι συναρτώμενο, όπως είπαμε με τα διεθνή γεγονότα με τις διεθνείς εξελίξεις».
Σε ό,τι αφορά τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού μπορούν να επισημανθούν τα ακόλουθα:
- Τα έσοδα από φόρους το πρώτο εξάμηνο του έτους ανήλθαν σε 32.296 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 2.323 εκατ. ευρώ ή 7,8% έναντι του στόχου κυρίως εξαιτίας: α) της είσπραξης, νωρίτερα, μέρους του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, που είχε προβλεφθεί ότι θα εισπραχθεί έως το τέλος Ιουλίου, λόγω του ότι τέθηκε σε λειτουργία ήδη από τα μέσα Μαρτίου η εφαρμογή για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων όπως προαναφέρθηκε και β) της καλύτερης απόδοσης στην είσπραξη των φόρων του τρέχοντος έτους (Φ.Π.Α, ΕΦΚ κ.λπ.) και γ) της καλύτερης απόδοσης των φόρων εισοδήματος του προηγούμενου έτους που εισπράχθηκαν σε δόσεις μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου 2025.
Με άλλα λόγια βλέπουμε ότι: α) η μεγέθυνση των εισοδημάτων, που οδηγεί όμως και σε μεγαλύτερη φορολογική τους επιβάρυνση καθώς η φορολογική κλίμακα δεν τιμαριθμοποιείται, β) η αύξηση της κατανάλωσης λόγω και του τουρισμού, γ) η συνεχής αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών αλλά και η ακρίβεια που καταγράφεται σε μια σειρά αγαθά και υπηρεσίες (άνοδος του πληθωρισμού κατά 2,8% τον Ιούνιο) η οποία με την σειρά της «τροφοδοτεί» τα έσοδα από έμμεσους φόρους, οδηγούν σε σημαντική άνοδο των φορολογικών εισπράξεων. Με βάση τα παραπάνω θεωρείται σχεδόν σίγουρη η υπέρβαση του στόχου του κρατικού προϋπολογισμού για είσπραξη φόρων ύψους 69,4 δισ. ευρώ το 2025.
- Ειδικά τον Ιούνιο του 2025 τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 5.342 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 647 εκατ. ευρώ ή 13,8% έναντι του στόχου. Η αύξηση αυτή εκτιμάται ότι προέρχεται κυρίως από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, λόγω του ότι τέθηκε σε λειτουργία ήδη από τα μέσα Μαρτίου η εφαρμογή για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων.
- Αντίθετα οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου – Ιουνίου 2025 ανήλθαν στα 34.801 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 1.891 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (36.692 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται: α) στη μείωση των πληρωμών του Τακτικού Προϋπολογισμού έναντι του στόχου κατά 1.803 εκατ. ευρώ, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στον ετεροχρονισμό των μεταβιβαστικών πληρωμών προς τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης και λοιπούς φορείς γενικής κυβέρνησης κατά 792 εκατ. ευρώ και των ταμειακών πληρωμών των εξοπλιστικών προγραμμάτων κατά 510 εκατ. ευρώ, β) στη μείωση των επενδυτικών δαπανών κατά 88 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025. Ταυτόχρονα οι σχετικές δαπάνες παρουσιάζονται μειωμένες, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024, κατά 109 εκατ. ευρώ. Αν και οι δαπάνες του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας παρουσιάζονται αυξημένες κατά 49 εκατ. ευρώ σε σχέση με το στόχο, εντούτοις οι δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων υστερούν κατά 137 εκατ. ευρώ, στοιχείο που προκαλεί γκρίνιες και παράπονα στην αγορά και ειδικότερα σε εργοληπτικές επιχειρήσεις που έχουν αναλάβει έργα μικρού και μεσαίου προϋπολογισμού.
Αξίζει να επισημανθεί ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους, το οποίο είναι και αυτό που μετρά για τις αξιολογήσεις της ελληνικής οικονομίας. Επιπρόσθετα, τα στοιχεία αφορούν στο πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης και όχι στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, που περιλαμβάνει και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων και των υποτομέων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης.
