Η τουριστικοποίηση διαμορφώνει ένα πυκνό πλέγμα στεγαστικής και εργασιακής επισφάλειας, τόσο σε περιφερειακό επίπεδο όσο και σε συγκεκριμένες γειτονιές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, στοιχείο που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη στη δημόσια συζήτηση για την ανάπτυξη των πόλεων.
Αυτό έδειξαν τα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου “Inclusive Urban Societies”, που υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με φορέα υλοποίησης των Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας.
Η ανάλυση δείχνει ότι:
- Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις και η αύξηση των τουριστικών χρήσεων μετατοπίζουν τις διαθέσιμες κατοικίες και αλλάζουν τη χρήση του αστικού χώρου.
- Τα νέα πρότυπα εργασίας και οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης συνδέονται με μεγαλύτερη αβεβαιότητα για τους εργαζόμενους στις πόλεις.
- Η αλληλεπίδραση αυτών των παραγόντων δημιουργεί νέες μορφές ευαλωτότητας, τόσο σε περιφερειακό επίπεδο όσο και σε συγκεκριμένες γειτονιές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
Μέσα από συστηματική ποσοτική έρευνα τεκμηριώθηκαν:
- Η περαιτέρω τουριστικοποίηση των περιφερειακών οικονομιών του Ευρωπαϊκού Νότου έναντι της υπόλοιπης Ένωσης, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Κροατία.
- Η εδραίωση της τουριστικοποίησης σε όλες σχεδόν τις ελληνικές περιφέρειες, ακόμα και αυτές που δε θεωρούνται τουριστικές.
- Μάλιστα, οι περιφέρειες Νοτίου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων ξεχωρίζουν από όλες τις υπόλοιπες περιφέρειες της ΕΕ ως προς τον βαθμό της τουριστικοποίησής τους, παρουσιάζοντας μάλιστα και τάσεις περαιτέρω απομάκρυνσής από αυτές.
Σε ό,τι αφορά την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, τα ευρήματα της έρευνας είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά. Συγκεκριμένα:
- Εντοπίστηκε ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στην υψηλή πυκνότητα βραχυχρόνιων μισθώσεων και στις αυξημένες τιμές των ενοικίων.
- Καταγράφηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης ως προς τον ρυθμό αύξησης και τη γεωγραφική εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, καθώς και ως προ τη συσχέτισή τους με τα υψηλά ενοίκια.
- Παρατηρήθηκε σημαντική επέκταση υφιστάμενων διαδικασιών εξευγενισμού και τουριστικοποίησης από το κέντρο προς πιο περιφερειακές περιοχές, ειδικά στην Αθήνα.
Επιπρόσθετα, η έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 4 γειτονιές του κέντρου της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης (Κουκάκι, Κεραμεικός, Καμάρα/Ναυαρίνου και Βαρδάρης) ανέδειξε:
- Διάφορα υβριδικά τοπία τουριστικοποίησης και εξευγενισμού.
- Σταδιακή εδραίωση ενός πληθυσμού με υψηλότερο επίπεδο μόρφωσης και απασχολούμενων σε θέσεις εργασίας υψηλότερης ειδίκευσης, στα κέντρα και των δύο πόλεων.
- Μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ τόπου κατοικίας και εργασίας για τους κατοίκους των τουριστικοποιημένων γειτονιών, σε σχέση με εκείνους της υπόλοιπης πόλης.
- Παγίδευση νοικοκυριών, ακόμα και των πιο εύπορων, σε κατοικίες που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους.
