Σε πλήρη εφαρμογή τίθεται το νέο στρατηγικό εργαλείο στεγαστικής πολιτικής της κυβέρνησης, μετά τη δημοσίευση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης η οποία ρυθμίζει αναλυτικά τους όρους, τις ρήτρες και το περιεχόμενο των συμβάσεων της αποκαλούμενης κοινωνικής αντιπαροχής.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιδιώκει να δώσει ουσιαστική διέξοδο στο οξυμένο στεγαστικό πρόβλημα, ενεργοποιώντας την αδρανή ακίνητη περιουσία του Δημοσίου μέσω διαφανών διαδικασιών. Σύμφωνα με το νομικό κείμενο, προβλέπεται η σύμπραξη φορέων της Γενικής Κυβέρνησης με ιδιώτες αναδόχους, οι οποίοι θα αναλαμβάνουν με δικά τους έξοδα την ανέγερση νέων κατοικιών σε αδόμητα δημόσια οικόπεδα ή την πλήρη ανακαίνιση και επισκευή υφιστάμενων κτιρίων. Ο βασικός πυρήνας της συμφωνίας ορίζει πως το κράτος διατηρεί στο ακέραιο την κυριότητα της γης του, παραχωρώντας απλώς το δικαίωμα εκμετάλλευσης στον ιδιώτη κατασκευαστή για ένα προκαθορισμένο χρονικό διάστημα.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι η ρητή συμβατική υποχρέωση του αναδόχου να διαθέσει ένα ελάχιστο ποσοστό, της τάξης του 30% των ιδιοκτησιών, για καθαρά κοινωνική χρήση, με προσιτά ενοίκια που θα απευθύνονται σε δικαιούχους βάσει αυστηρών κοινωνικών κριτηρίων.
Τα είδη των συμβάσεων και το δικαίωμα εξαγοράς
Το νέο θεσμικό πλαίσιο διακρίνει και ρυθμίζει δύο βασικές κατηγορίες συμβάσεων προκειμένου να καλυφθούν όλες οι τεχνικές και διαχειριστικές ανάγκες της αγοράς. Η πρώτη κατηγορία αφορά αμιγώς τη σύμβαση κατασκευής, η οποία διέπεται από τη νομοθεσία των δημοσίων έργων και επικεντρώνεται στην τεχνική υλοποίηση των νέων πολυώροφων οικοδομών ή την αποκατάσταση των παλαιών.
Η δεύτερη κατηγορία επεκτείνεται στη σύμβαση κατασκευής και διαχείρισης, δίνοντας στον ανάδοχο την ευθύνη της συνολικής διαχείρισης των ακινήτων για λογαριασμό της αναθέτουσας αρχής καθ’ όλη τη διάρκεια της παραχώρησης. Ένα στοιχείο εξαιρετικής σημασίας που ενσωματώνεται στη νέα πολιτική είναι η δυνατότητα σύναψης συμβάσεων μίσθωσης που θα περιλαμβάνουν το δικαίωμα προαίρεσης για την εξαγορά του ακινήτου, τον μηχανισμό που είναι γνωστός στη διεθνή αγορά ως «rent to own».
Η επιλογή των δικαιούχων μισθωτών για αυτά τα προγράμματα θα γίνεται αποκλειστικά από τον κρατικό φορέα που κατέχει το ακίνητο, δίνοντας έμφαση στο εισόδημα, την οικογενειακή κατάσταση και τον αριθμό των τέκνων, διασφαλίζοντας την απόλυτη διαφάνεια της διαδικασίας.
Διυπουργική συνεργασία και ποιοτικές προδιαγραφές
Η υλοποίηση του συγκεκριμένου πλαισίου απαίτησε την ευρεία σύμπραξη πολλών κυβερνητικών χαρτοφυλακίων, καταδεικνύοντας τον οριζόντιο χαρακτήρα της νέας στεγαστικής πολιτικής.
Την Κοινή Υπουργική Απόφαση συνυπογράφουν τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας, Εσωτερικών, Υποδομών, Περιβάλλοντος και Κοινωνικής Συνοχής, καθορίζοντας ένα αυστηρό συμβατικό περιβάλλον ασφάλειας δικαίου. Οι δημόσιες προσκλήσεις προς τους ιδιώτες κατασκευαστές θα βασίζονται σε ξεκάθαρα κριτήρια επιλογής και υψηλές ποιοτικές προδιαγραφές κατασκευής, αποτρέποντας οποιαδήποτε υποβάθμιση του οικιστικού περιβάλλοντος.
Παράλληλα, τα μέτρα αυτά αναμένεται να λειτουργήσουν ως ισχυρό κίνητρο για την ενθάρρυνση της οικοδομικής δραστηριότητας, την τόνωση της απασχόλησης στον κατασκευαστικό κλάδο και την αναβάθμιση του απαξιωμένου κτιριακού αποθέματος του Δημοσίου, δημιουργώντας έναν ισχυρό, σύγχρονο πόλο κοινωνικής κατοικίας στα πρότυπα άλλων προηγμένων ευρωπαϊκών κρατών.
