Τα πρώτα σημάδια του στασιμοπληθωρισμού, λόγω της πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή, έκαναν την εμφάνιση τους στην οικονομία της ευρωζώνης, καθώς τα προσωρινά στοιχεία της έρευνας PMI® για το μήνα Μάρτιο έδειξαν σχεδόν στασιμότητα στην παραγωγή, εν μέσω μείωσης των νέων παραγγελιών, ενώ οι τιμές αυξήθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων 3 ετών.
Ο πόλεμος προκάλεσε επίσης διακοπή στις αλυσίδες εφοδιασμού, με τους κατασκευαστές να αναφέρουν την πιο έντονη επιμήκυνση των χρόνων παράδοσης των προμηθευτών τα τελευταία 3,5 χρόνια. Εν τω μεταξύ, οι εταιρείες μείωσαν οριακά την απασχόληση και ήταν πολύ λιγότερο σίγουρες όσον αφορά τις προοπτικές της παραγωγής το επόμενο έτος, σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο.
Παραγωγή και ζήτηση
Ο εποχικά προσαρμοσμένος δείκτης παραγωγής S&P Global Flash Eurozone Composite PMI Output Index, ανήλθε στις 50,5 μονάδες το Μάρτιο, πάνω από το όριο του 50,0 για δέκατο πέμπτο συνεχόμενο μήνα και σηματοδοτώντας περαιτέρω επέκταση της επιχειρηματικής δραστηριότητας σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Όμως ήταν χαμηλότερος από τις 51,9 μονάδες του Φεβρουαρίου, υποδεικνύοντας μόνο μια οριακή επέκταση που ήταν η πιο αδύναμη των τελευταίων δέκα μηνών. Η επιβράδυνση της ανάπτυξης οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στη σχεδόν στασιμότητα της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον τομέα των υπηρεσιών. Εν τω μεταξύ, η μεταποιητική παραγωγή αυξήθηκε μέτρια και με ρυθμό ελαφρώς πιο αργό από αυτόν που παρατηρήθηκε τον Φεβρουάριο. Η παραγωγή συνέχισε να αυξάνεται στη Γερμανία, βοηθούμενη από την ταχύτερη επέκταση της μεταποιητικής παραγωγής σε περισσότερα από τέσσερα χρόνια, αλλά μειώθηκε και πάλι στη Γαλλία. Εν τω μεταξύ, η υπόλοιπη ευρωζώνη σημείωσε μόνο μια μικρή επέκταση της δραστηριότητας, η οποία ήταν η πιο αδύναμη των τελευταίων 27 μηνών.
Η ηπιότερη επέκταση της παραγωγής καταγράφηκε εν μέσω νέας μείωσης των νέων παραγγελιών, η πρώτη σε οκτώ μήνες. Η πτώση επικεντρώθηκε στις υπηρεσίες καθώς οι νέες παραγγελίες μεταποίησης συνέχισαν να αυξάνονται. Οι νέες παραγγελίες εξαγωγών (οι οποίες περιλαμβάνουν το εμπόριο εντός της ευρωζώνης) μειώθηκαν και πάλι συγκρατημένα, παρά τη σχεδόν σταθεροποίηση των νέων εξαγωγικών δραστηριοτήτων στον τομέα της μεταποίησης. Οι νέες παραγγελίες από το εξωτερικό έχουν πλέον μειωθεί σε κάθε έναν από τους τελευταίους 49 μήνες.
Τιμές
Ένα βασικό χαρακτηριστικό των στοιχείων του Μαρτίου ήταν η αξιοσημείωτη επιτάχυνση του ρυθμού πληθωρισμού του κόστους εισροών. Οι τιμές των εισροών αυξήθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό από τον Φεβρουάριο του 2023. Εντονότερος πληθωρισμός καταγράφηκε τόσο στη μεταποίηση όσο και στις υπηρεσίες, αν και η επιτάχυνση ήταν πιο έντονη στη μεταποίηση. Οι ρυθμοί αύξησης επιταχύνθηκαν στη Γερμανία, τη Γαλλία και την υπόλοιπη ζώνη του ευρώ. Με το κόστος των εισροών να αυξάνεται απότομα, οι εταιρείες της ευρωζώνης αύξησαν επίσης τις τιμές πώλησής τους με ταχύτερο ρυθμό τον Μάρτιο, αν και η επιτάχυνση του πληθωρισμού ήταν πολύ λιγότερο έντονη από αυτή που παρατηρήθηκε για το κόστος. Ωστόσο, οι χρεώσεις αυξήθηκαν με τον πιο απότομο ρυθμό από τον Φεβρουάριο του 2024.
Αποθέματα και αλυσίδες εφοδιασμού
Εκτός από το υψηλότερο κόστος εισροών, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκάλεσε επίσης επιμήκυνση του χρόνου παράδοσης των εισροών στον μεταποιητικό τομέα της ευρωζώνης. Οι χρόνοι παράδοσης των προμηθευτών επιμηκύνθηκαν σημαντικά τον Μάρτιο και στο μεγαλύτερο βαθμό από τον Αύγουστο του 2022. Τα αποθέματα εισροών και τελικών προϊόντων συνέχισαν να μειώνονται και σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι παρατηρήθηκε τον προηγούμενο μήνα.
Απασχόληση
Εν τω μεταξύ, η απασχόληση μειώθηκε και πάλι τον Μάρτιο, τον τρίτο συνεχόμενο μήνα κατά τον οποίο καταγράφηκε οριακή μείωση στα επίπεδα προσωπικού. Η συνολική μείωση του αριθμού του εργατικού δυναμικού επικεντρώθηκε στον μεταποιητικό τομέα, όπου καταγράφονται πλέον περικοπές θέσεων εργασίας κάθε μήνα από τον Ιούνιο του 2023. Η τελευταία μείωση ήταν μέτρια, αλλά η πιο έντονη τους τελευταίους 3 μήνες. Εν τω μεταξύ, η απασχόληση στον τομέα των υπηρεσιών αυξήθηκε οριακά, αλλά στο μικρότερο βαθμό από τον περασμένο Σεπτέμβριο. Συνεχίζοντας την τάση που παρατηρήθηκε σε μηνιαία βάση τα τελευταία τρία χρόνια, οι εταιρείες κατάφεραν να μειώσουν τις καθυστερήσεις εργασιών τους τον Μάρτιο.
Προβλέψεις
Η επιχειρηματική εμπιστοσύνη μειώθηκε απότομα στην ευρωζώνη τον Μάρτιο και ήταν η χαμηλότερη εδώ και σχεδόν ένα χρόνο. Η μηνιαία πτώση του κλίματος ήταν η μεγαλύτερη από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στις αρχές του 2022. Οι εταιρείες συνέχισαν να προβλέπουν αύξηση της παραγωγής το επόμενο έτος, αλλά ο βαθμός αισιοδοξίας ήταν κάτω από τον μέσο όρο. Χαμηλότερη εμπιστοσύνη παρατηρήθηκε τόσο στη μεταποίηση όσο και στις υπηρεσίες, καθώς και στις τρεις γεωγραφικές περιοχές που καλύπτονται από την έκδοση του δείκτη PMI (Γερμανία, Γαλλία και υπόλοιπη ευρωζώνη).
Ο Chris Williamson, Chief Business Economist της S&P Global Market Intelligence, δήλωσε: «Ο δείκτης PMI της Ευρωζώνης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για στασιμοπληθωρισμό, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή οδηγεί τις τιμές απότομα υψηλότερα ενώ καταπνίγει την ανάπτυξη. Το κόστος των επιχειρήσεων αυξάνεται με τον ταχύτερο ρυθμό εδώ και πάνω από τρία χρόνια εν μέσω της αύξησης των τιμών της ενέργειας και των προβλημάτων των αλυσίδων εφοδιασμού λόγω του πολέμου. Οι καθυστερήσεις των προμηθευτών έχουν εκτιναχθεί στο υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2022…Η αύξηση της παραγωγής έχει εν τω μεταξύ επιβραδυνθεί φτάνοντας σε επίπεδα στασιμότητας λόγω της πτώσης της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης και της επιδείνωσης στις νέες παραγγελίες. Η πτώση των μελλοντικών προσδοκιών παραγωγής ήταν η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Τα στοιχεία της έρευνας είναι ενδεικτικά της επιβράδυνσης της αύξησης του ΑΕΠ της ευρωζώνης σε τριμηνιαίο ρυθμό λίγο κάτω από το 0,1% τον Μάρτιο, με τους μελλοντικούς δείκτες να δείχνουν αυξημένο κίνδυνο ύφεσης τους επόμενους μήνες. Ο δείκτης τιμών της έρευνας είναι εν τω μεταξύ ενδεικτικός της επιτάχυνσης του πληθωρισμού κοντά στο 3%… Οι προοπτικές εξαρτώνται από τη διάρκεια του πολέμου και τις τυχόν μακροχρόνιες επιπτώσεις στην ενέργεια και τις αλυσίδες εφοδιασμού, αλλά τα στοιχεία του PMI υπογραμμίζουν πώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν βρίσκεται πλέον σε «καλή θέση» όσον αφορά την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό και θα πρέπει να ακολουθήσει μια προσεκτική πορεία ενόψει ενός σαφούς και αυξανόμενου κινδύνου στασιμοπληθωρισμού τους επόμενους μήνες».
