Η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, που βιώνουν ευρύτατα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας, απαιτεί λύσεις που θα αυξάνουν την προσφορά κατοικίας και οι οποίες θα έχουν τη σφραγίδα της κρατικής παρέμβασης.
Ένα, πρώτο βήμα, προς την κατεύθυνση αυτή επιχειρεί το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, το οποίο έθεσε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση, μέχρι τις 20 Αυγούστου, το σχέδιο νόμου με τίτλο «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΤΙΠΑΡΟΧΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΜΙΣΘΩΣΗ, ΤΡΙΤΕΚΝΙΚΗ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ».
Όπως αναφέρεται στο πρώτο, κιόλας, άρθρο, το νομοσχέδιο έχει ως στόχο την ενίσχυση της στεγαστικής επάρκειας της αγοράς ακινήτων και τη δημιουργία αποθέματος κατάλληλης και οικονομικά προσιτής κατοικίας για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες αντί προκαθορισμένου μισθώματος, το οποίο θα υπολείπεται ουσιωδώς του μισθώματος που διαμορφώνεται σύμφωνα με τις συνθήκες της αγοράς για κατοικία αντίστοιχων ποιοτικών χαρακτηριστικών.
Και πως επιχειρείται να επιτευχθεί αυτός ο στόχος; Με τη σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με τη μορφή της κοινωνικής αντιπαροχής, όπου το δημόσιο θα παραχωρεί εκτάσεις σε ιδιώτες για την κατασκευή κατοικιών, εκ των οποίων το 30%, τουλάχιστον, θα διατίθεται με χαμηλό μίσθωμα σε φτωχά νοικοκυριά.
Ειδικότερα:
- Θα συνάπτεται μια σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ή Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ και β’ βαθμού, με την ιδιότητα της αναθέτουσας αρχής, με ιδιώτη ανάδοχο, με σκοπό τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών μέσω της αξιοποίησης της ακίνητης ιδιωτικής περιουσίας των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης. Μάλιστα με κοινή υπουργική απόφαση, περιέρχεται στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, η αποκλειστική διαχείριση ακινήτων που ανήκουν σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης, εξαιρουμένων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α΄ και β΄ βαθμού, για την αξιοποίησή τους με σύμβαση κοινωνικής αντιπαροχής.
- Με τη σύμβαση κοινωνικής αντιπαροχής ο ιδιώτης ανάδοχος αναλαμβάνει με δικές του δαπάνες, μέσα και ευθύνη: α) την ανέγερση πολυώροφης οικοδομής, που διέπεται από τους κανόνες της οριζόντιας ιδιοκτησίας, ή περισσότερων αυτοτελών οικοδομών, που διέπονται από τους κανόνες της κάθετης ιδιοκτησίας ή της οριζόντιας ιδιοκτησίας, επί αδόμητου ακινήτου, ή β) την ανακαίνιση ή επισκευή δομημένου ακινήτου.
- Μετά την ολοκλήρωση των σχετικών εργασιών, το ποσοστό των ιδιοκτησιών το οποίο παραμένει στην κυριότητα του Δημοσίου ή του οικείου Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού, και το οποίο προορίζεται για εκμίσθωση σε δικαιούχους μισθωτές κοινωνικής κατοικίας, δεν μπορεί να είναι μικρότερο του 30%. Κατά τη διαδικασία ωρίμανσης της σύμβασης κοινωνικής αντιπαροχής εκπονείται οικονομοτεχνική μελέτη, η οποία προσδιορίζει το ελάχιστο ποσοστό κοινωνικής κατοικίας, τη μέγιστη διάρκεια της περιόδου διαχείρισης, το ποσοστό των οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών που μεταβιβάζεται στον ανάδοχο, καθώς και τον αποτελεσματικότερο συνδυασμό του ανταλλάγματος του αναδόχου με το προς ανάθεση έργο και τη βιωσιμότητα της προσδοκώμενης επένδυσης του αναδόχου.
- Οι δικαιούχοι μισθωτές σε κοινωνικές κατοικίες επιλέγονται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.) με βάση κοινωνικά κριτήρια, στα οποία περιλαμβάνονται, ιδίως, το εισόδημα, η περιουσιακή και οικογενειακή κατάσταση και η ηλικία των τέκνων των δικαιούχων. Οι δικαιούχοι μισθωτές, οι σύζυγοι αυτών ή τα πρόσωπα με τα οποία αυτοί έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, καθώς και τα εξαρτώμενα μέλη τους, εφόσον φιλοξενούνται από τους δικαιούχους μισθωτές, από τη σύναψη της σύμβασης μίσθωσης και εξής δεν δύνανται να λαμβάνουν το επίδομα στέγασης, το επίδομα στεγαστικής συνδρομής σε ανασφάλιστους υπερήλικες και το στεγαστικό επίδομα σε φοιτητές, ούτε να είναι ωφελούμενοι άλλων προγραμμάτων ή παροχών που αποσκοπούν στην κάλυψη των στεγαστικών τους αναγκών.
- Τα κριτήρια επιλογής των δικαιούχων μισθωτών πρέπει να συντρέχουν, σωρευτικά, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης για σύναψη της σύμβασης μίσθωσης κοινωνικής κατοικίας, κατά τον χρόνο σύναψης της σύμβασης μίσθωσης και κατά τον χρόνο παράτασης ή ανανέωσης της σύμβασης μίσθωσης.
- Το ύψος του μισθώματος που καταβάλλουν οι δικαιούχοι μισθωτές κοινωνικής κατοικίας υπολείπεται ουσιωδώς του μισθώματος που διαμορφώνεται σύμφωνα με τις συνθήκες της αγοράς για κατοικία αντίστοιχων ποιοτικών χαρακτηριστικών με την προς εκμίσθωση κοινωνική κατοικία. Με κοινή υπουργική απόφαση ορίζεται κάθε θέμα σχετικά με τους όρους των συμβάσεων μίσθωσης, τους δικαιούχους μισθωτές, τον έλεγχο και την επιβεβαίωση φθορών κατά τη διάρκεια της μίσθωσης και τους όρους αποκατάστασης αυτών, καθώς και τον τρόπο προσδιορισμού του ύψους του μισθώματος που καταβάλλουν.
- Στις οριζόντιες ή κάθετες ιδιοκτησίες των ακινήτων που ανεγείρονται ή ανακαινίζονται ή επισκευάζονται στο πλαίσιο σύμβασης κοινωνικής αντιπαροχής επιτρέπεται η σύναψη συμβάσεων μίσθωσης με δικαίωμα προαίρεσης για την εξαγορά τους (rent tο own) από τους δικαιούχους μισθωτές, μετά από την παρέλευση 10 ετών από τη σύναψη της αρχικής σύμβασης μίσθωσης.
- Στα κριτήρια επιλογής του αναδόχου σύμβασης κοινωνικής αντιπαροχής δύνανται να περιλαμβάνονται: α) το ελάχιστο ποσοστό των οριζοντίων ή κάθετων, κατά περίπτωση, ιδιοκτησιών και συνιδιοκτησίας εξ αδιαιρέτου επί της κυριότητας του ακινήτου που δύναται να μεταβιβαστεί στον ανάδοχο ως εργολαβικό αντάλλαγμα, β) ο ελάχιστος χρόνος διάρκειας της περιόδου διαχείρισης, γ) ο αριθμός των κατοικιών που θα διατεθούν προς δικαιούχους μισθωτές, δ) το ύψος του μισθώματος για τις κατοικίες που θα εκμισθωθούν προς δικαιούχους, ε) η αρχιτεκτονική αρτιότητα της πρότασης του αναδόχου.
