H διακοπή των ροών πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ είχε ως αποτέλεσμα να επηρεαστεί σημαντικά η παραγωγή πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) της περιοχής, επισημαίνει με ανακοίνωση του ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας.
Παράλληλα, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν μετά την έναρξη των εχθροπραξιών, ενώ ορισμένες αγορές πετρελαϊκών προϊόντων έχουν επηρεαστεί ιδιαίτερα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του ντίζελ και των καυσίμων για αεροπλάνα.
Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου παρουσιάζει σημαντικό πλεόνασμα από τις αρχές του 2025. Πριν από τις στρατιωτικές ενέργειες που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου, η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου αναμενόταν επίσης να υπερβεί κατά πολύ τη ζήτηση το 2026. Ωστόσο, οι παρατεταμένες διακοπές του εφοδιασμού θα μπορούσαν να οδηγήσουν την αγορά σε έλλειμμα.
Αποθέματα πετρελαίου
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου αυξήθηκαν σε περισσότερα από 8,2 δισεκατομμύρια βαρέλια το 2025, το υψηλότερο επίπεδό τους από το 2021, παρέχοντας ένα «μαξιλάρι» έναντι διαταραχών του εφοδιασμού.
Συγκεκριμένα, οι χώρες μέλη του Οργανισμού κατέχουν πάνω από 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, τα οποία σε συνδυασμό με τα 600 εκατομμύρια βαρέλια βιομηχανικών αποθεμάτων μπορούν να φέρουν πρόσθετη προσφορά στην αγορά, εάν χρειαστεί.
Οι αγορές φυσικού αερίου έχουν σταδιακά εξισορροπηθεί μετά τον μεγάλο κλυδωνισμό που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Επίσης, ένα νέο κύμα παραγωγής LNG μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας θα μεταμορφώσει τη δυναμική της αγοράς. Ωστόσο, οι αγορές παρέμειναν σφιχτές τους δύο πρώτους μήνες του 2026, ενώ η μείωση των αποθηκευμένων ποσοτήτων φυσικού αερίου μετά την αυξημένη κατανάλωση στο βόρειο ημισφαίριο λόγω χειμώνα, θα αυξήσει τη ζήτηση για LNG τους επόμενους μήνες.
Μια εκτεταμένη απώλεια παραγωγής από τις εγκαταστάσεις Ras Laffan στο Κατάρ θα μπορούσε να επιδεινώσει σημαντικά τη στενότητα της αγοράς. Η παραγωγή διακόπηκε μετά από επίθεση στις εγκαταστάσεις στις 2 Μαρτίου. Το 2025, το Ras Laffan παρήγαγε 112 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) LNG, καθώς και 300.000 βαρέλια υγροποιημένου αερίου πετρελαίου (LPG) την ημέρα και 180.000 βαρέλια συμπυκνώματος την ημέρα, καθιστώντας την τη μεγαλύτερη εγκατάσταση LNG στον κόσμο.
Στενά του Ορμούζ: Βασικά στοιχεία
Αποτελεί την κύρια οδός εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου που παράγεται από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Ιράκ, το Μπαχρέιν και το Ιράν.
Κατά μέσο όρο 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (mb/d) αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου διήλθαν από τα Στενά του Ορμούζ το 2025, ή περίπου το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Οι αγορές πετρελαίου και LNG θα αντιμετωπίσουν σημαντικές διαταραχές στον εφοδιασμό εάν η ναυτιλία μέσω του Στενού διακοπεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι επιλογές για παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ, όσον αφορά τις ροές πετρελαίου, είναι περιορισμένες. Μόνο η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν λειτουργικούς αγωγούς αργού που θα μπορούσαν ενδεχομένως να αναδρομολογήσουν τις ροές για να παρακάμψουν το Στενό, με εκτιμώμενη διαθέσιμη χωρητικότητα 3,5 mb/d έως 5,5 mb/d. Άλλες χώρες, όπως το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν, βασίζονται στα Στενά για να παραδώσουν τη συντριπτική πλειοψηφία των εξαγωγών πετρελαίου τους.
Περίπου το 80% του πετρελαίου και των προϊόντων πετρελαίου που διέρχονται από τα Στενά το 2025 προορίζονταν για την Ασία. Ωστόσο, οι επιπτώσεις μιας παρατεταμένης διαταραχής στη ναυτιλία θα ήταν παγκόσμιες, δεδομένου του αντίκτυπου στις τιμές και της πιθανότητας ελλείψεων. Οποιαδήποτε εκτεταμένη διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε επίσης να καταστήσει μη διαθέσιμη τη συντριπτική πλειοψηφία της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας πετρελαίου, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας κατέχει η Σαουδική Αραβία.
Επιπλέον, πάνω από 110 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) LNG διήλθαν από τα Στενά του Ορμούζ το 2025. Περίπου το 93% των εξαγωγών LNG του Κατάρ και το 96% των εξαγωγών LNG των ΗΑΕ διήλθαν από τα Στενά, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου LNG. Δεν υπάρχουν εναλλακτικές οδοί για τη διάθεση αυτών των όγκων στην αγορά.
Το μεγαλύτερο μέρος του LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πηγαίνει στην Ασία. Το 2025, σχεδόν το 90% των συνολικών όγκων που εξήχθησαν μέσω των στενών του Ορμούζ προορίζονταν για την ασιατική αγορά. Λίγο πάνω από το 10% κατευθύνθηκε στην Ευρώπη. Ωστόσο, όπως και με το πετρέλαιο, οι εκτεταμένες διαταραχές θα είχαν παγκόσμιες συνέπειες. Οι χώρες που έχουν μακροπρόθεσμα συμβόλαια με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή το Κατάρ θα πρέπει να στραφούν στην αγορά spot για LNG. Αυτό, με τη σειρά του, θα ανέβαζε τις τιμές του φυσικού αερίου σε όλο τον κόσμο.
