Εκτίναξη του πληθωρισμού στο 3,5-4% το δίμηνο Μαρτίου-Απριλίου, από 2,7% το Φεβρουάριο, και επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης στο 1,7% το πρώτο εξάμηνο του έτους, με την επιβάρυνση να επικεντρώνεται κυρίως στο δεύτερο τρίμηνο, προβλέπει το δυσμενές εναλλακτικό σενάριο της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής τράπεζας το οποίο ενσωματώνει τις πρόσφατες εξελίξεις με τους κραδασμούς που προκαλεί στην οικονομία η κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.
Πάντως, επισημαίνεται πως η επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας το 4ο τρίμηνο του 2025 και η βελτιωμένη διάρθρωση του ΑΕΠ συνιστούν ένα ισχυρό σημείο εκκίνησης για το 2026, έναντι των κραδασμών που μπορεί να προκαλέσει η όξυνση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Βασικό σενάριο
Το βασικό σενάριο της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής τράπεζας προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2,5% το 2025 καθώς η ισχυρή επίδοση του 4ου τριμήνου του 2025 μεταφράζεται σε μετακύλιση θετικής επίδρασης 1,1 ποσοστιαίων μονάδων στην αύξηση του ΑΕΠ το 2026. Μάλιστα τα στοιχεία από τους διαθέσιμους μηνιαίους δείκτες οικονομικής δραστηριότητας για τους δύο πρώτους μήνες του 2026 (οικονομικό κλίμα, κλαδικές έρευνες επιχειρηματικής εμπιστοσύνης, PMI μεταποίησης, δείκτες αγοράς εργασίας, διεθνείς αεροπορικές αφίξεις και δημοσιονομικά στοιχεία), έδειχναν σταθερή ετήσια αύξηση του ΑΕΠ το 1ο τρίμηνο της τάξης του 2,4% (+0,4% σε εποχικά προσαρμοσμένη τριμηνιαία βάση.
Οι κυριότεροι αναπτυξιακοί καταλύτες για το τρέχον έτος είναι:
- Η ισχυρή αγορά εργασίας και η πρόσθετη ώθηση στα εισοδήματα
- Η σημαντική δημοσιονομική ώθηση από τη νέα αύξηση των δαπανών του ΤΑΑ που θα συνεχίζουν να διαχέονται στην οικονομία μέχρι και το 2027
- H αυξανόμενη πιστωτική ώθηση, με τις ετήσιες καθαρές ροές χρηματοδότησης να σταθεροποιούνται σε υψηλά 16 ετών (€10 δισ. κατά μ.ο. την περίοδο 2024–25), σε συνδυασμό με τις ιστορικά υψηλές εισροές ΑΞΕ (€12 δισ. το 2025 και €30 δισ. αθροιστικά την τελευταία τετραετία.
- Οι θετικές τάσεις όσον αφορά τους διαθέσιμους πρόδομους δείκτες για την τουριστική κίνηση.
- Η βιομηχανία και οι υπηρεσίες καταγράφουν υψηλά ποσοστά χρησιμοποίησης του παραγωγικού δυναμικού (77% και 90% αντίστοιχα), συνοδευόμενα από ισχυρή εξαγωγική δραστηριότητα και χαμηλότερα αποθέματα.
Δυσμενές σενάριο
Ωστόσο, η πρόσφατη κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή αυξάνει την πιθανότητα εκδήλωσης κραδασμών, που θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν κάποιες από τις ανωτέρω θετικές επιδράσεις, καθιστώντας αναγκαία τη διερεύνηση και εναλλακτικού, πιο δυσμενούς, σεναρίου.
Υπό το προαναφερόμενο σενάριο ο εκτιμώμενος μέσος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ το 1ο εξάμηνο προβλέπεται να υποχωρήσει κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες σε περίπου 1,7% ετησίως, με την επιβάρυνση να επικεντρώνεται κυρίως στο 2ο τρίμηνο, όταν η ετήσια μεταβολή του ΑΕΠ αναμένεται να επιβραδυνθεί σε περίπου 1,5%. Επιτάχυνση της δραστηριότητας προβλέπεται για το υπόλοιπο του έτους, με την ετήσια αύξηση του ΑΕΠ να επιταχύνεται σε 2,3% στο 2ο εξάμηνο του 2026. Σε ετήσια βάση ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται υπό αυτό το σενάριο να κυμανθεί στο 2,0% το 2026, σε σύγκριση με την αρχική εκτίμηση που ήταν πλησίον του 2,5%.
Αντιστοίχως η ετήσια μεταβολή του ΔΤΚ προβλέπεται να επιταχυνθεί στο 3,2%, από 2,3% στο βασικό σενάριο. Εδώ, υποθέτοντας, βάσει και των τελευταίων διαθέσιμων δεδομένων από τα αντίστοιχα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) ότι οι τρέχουσες τιμές παγιώνονται στα τρέχοντα περίπου επίπεδα για το υπόλοιπο του Μαρτίου αλλά και τον Απρίλιο − με δεδομένο ότι φαίνεται εξαιρετικά δύσκολο να ομαλοποιηθεί άμεσα η διακίνηση ενεργειακών φορτίων διά θαλάσσης, μέσω των στενών του Ορμούζ – η ετήσια μεταβολή του ΔΤΚ για τον Μάρτιο και τον Απρίλιο αναμένεται να κυμανθεί στο 3,5-4,0%. Στο συγκεκριμένο σενάριο, ο πληθωρισμός υποχωρεί στο 2,9% κατά το 2ο εξάμηνο του 2026.
Οι παραπάνω εκτιμήσεις για τον αντίκτυπο της κρίσης στο ΑΕΠ και στον πληθωρισμό δεν ενσωματώνουν τις επιδράσεις από πιθανή ενεργοποίηση κρατικών μέτρων στήριξης τα οποία θα μπορούσαν να μετριάσουν τις βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις (ήδη έχουν ανακοινωθεί ορισμένα τις προηγούμενες μέρες). Εάν η σύγκρουση αποδειχθεί πιο παρατεταμένη − διατηρώντας τις πιέσεις στις ενεργειακές αγορές και την αβεβαιότητα σε υψηλά επίπεδα και πέραν του 2ου τριμήνου του 2026 − οι αρνητικές επιδράσεις θα μεγεθυνθούν και θα απαιτηθούν παρεμβάσεις μεγαλύτερης κλίμακας. Οι παρεμβάσεις αυτές θα πρέπει να προσεγγίζουν σε αντίκτυπο αυτές που ενεργοποιήθηκαν μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, με συντονισμό και σε επίπεδο ΕΕ, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις.
