Στη διενέργεια ελέγχων σε ασφαλιστικές επιχειρήσεις και ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές με «μυστικούς πελάτες», προκειμένου να εντοπίσει έγκαιρα τυχόν παραπλανητικές πρακτικές, ελλιπής ενημέρωση και παραβιάσεις υποχρεώσεων διαφάνειας προς τους ασφαλισμένους, προχωρεί η Τράπεζα της Ελλάδος.
Ειδικότερα, η Τράπεζα της Ελλάδος στο πλαίσιο της εποπτείας του τομέα της ιδιωτικής ασφάλισης έχει την ευθύνη, μεταξύ άλλων, για τη συμμόρφωση των δικτύων διανομής των ασφαλιστικών προϊόντων με τις απαιτήσεις της κείμενης νομοθεσίας, καθώς και για την εποπτεία των επιχειρηματικών πρακτικών τους, με σκοπό την προστασία των ασφαλισμένων.
Για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της, η Τράπεζα της Ελλάδος διαθέτει μεθόδους και εποπτικά μέσα όπως η πραγματοποίηση μακρόθεν ή διά ζώσης επισκέψεων σε ασφαλιστικές επιχειρήσεις ή/και σε ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές. Από τον Απρίλιο του 2025, με την αναθεώρηση του ν. 4583/2018 (ΦΕΚ Α΄ 212/18.12.2018) σχετικά με τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων, εντάσσεται στα εποπτικά μέσα της Τράπεζας και η διενέργεια ελέγχου και ερευνών με ανωνυμία (mystery shopping).
Συγκεκριμένα, η Τράπεζα της Ελλάδος μπορεί να αναθέτει στο προσωπικό της ή σε εξωτερικούς συνεργάτες να εμφανίζονται σε εποπτευόμενα πρόσωπα, καθώς και σε οποιαδήποτε οντότητα ασκεί δραστηριότητα σχετική με το αντικείμενο της εποπτείας της, ως δυνητικοί ή υφιστάμενοι πελάτες ασφαλιστικών προϊόντων χωρίς να αποκαλύπτουν την ιδιότητά τους ή τον σκοπό της επίσκεψής τους. Οι εξωτερικοί συνεργάτες της Τράπεζας της Ελλάδος δεσμεύονται από το υπηρεσιακό και επαγγελματικό απόρρητο και χρησιμοποιούν τα συλλεγόμενα στοιχεία αποκλειστικά για τους σκοπούς της ανάθεσης.
Πριν την έναρξη κάθε έρευνας αναρτάται σχετική ανακοίνωση στον δικτυακό τόπο της Τράπεζας της Ελλάδος, με αναφορά στις σχετικές νομοθετικές διατάξεις, τον χρόνο έναρξης και τη διάρκεια της έρευνας, ενώ η Τράπεζα δύναται να ενημερώνει την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) για τις διενεργούμενες έρευνες, παρέχοντας στοιχεία για το αντικείμενο και τα ευρήματα της έρευνας, διατηρώντας την ανωνυμία των εποπτευόμενων προσώπων. Οι έρευνες με ανωνυμία της Τράπεζας αφορούν τους διανομείς ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών προϊόντων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως της χώρας καταγωγής τους.
Το κύριο πλεονέκτημα αυτού του νέου εποπτικού εργαλείου είναι η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της εποπτείας στην αγορά διανομής ασφαλιστικών προϊόντων, με άμεσο όφελος για τους ασφαλισμένους (υφιστάμενους ή νέους). Ειδικότερα, οι έρευνες με ανωνυμία (mystery shopping) παρέχουν στην Τράπεζα της Ελλάδος τη δυνατότητα για έναν πιο ρεαλιστικό έλεγχο της αγοράς, καθώς διαπιστώνεται στην πράξη πώς εφαρμόζεται η νομοθεσία κατά τη διανομή των ασφαλιστικών προϊόντων όσον αφορά την προσκόμιση των θεσμικώς προβλεπόμενων εγγράφων ή των παρεχόμενων πληροφοριών εκ μέρους των εποπτευόμενων προσώπων. Επιπλέον, ενισχύεται η προστασία των ασφαλισμένων, εφόσον εντοπίζονται έγκαιρα τυχόν παραπλανητικές πρακτικές, ελλιπής ενημέρωση και παραβιάσεις υποχρεώσεων διαφάνειας προς τους πελάτες.
Τα ευρήματα και οι διαπιστώσεις από την εφαρμογή του νέου εποπτικού εργαλείου συμβάλλουν σημαντικά στο εποπτικό έργο της Τράπεζας της Ελλάδος. Στο πλαίσιο αυτό, εφόσον διαπιστωθούν παραβάσεις των διατάξεων της νομοθεσίας σχετικά με τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων, η Τράπεζα δύναται να προβεί στις κατάλληλες εποπτικές ενέργειες για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης των εποπτευόμενων προσώπων με την κείμενη νομοθεσία.
Εν συντομία, η δυνατότητα απροειδοποίητων και ανώνυμων ελέγχων λειτουργεί προληπτικά, ενισχύοντας τη συμμόρφωση των εποπτευόμενων προσώπων με το κανονιστικό πλαίσιο. Τέλος, η αναθεώρηση του νομικού πλαισίου ευθυγραμμίζεται με σύγχρονες εποπτικές μεθόδους που εφαρμόζονται ήδη σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ και ενισχύει τη συνεργασία με την EIOPA.
