Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου εξαντλούνται με ρυθμό ρεκόρ, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω αστάθεια των τιμών κατά την καλοκαιρινή περίοδο, επισημαίνει η νέα έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας για την αγορά πετρελαίου.
Όπως αναφέρει η έκθεση, με την κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων στο Στενό του Ορμούζ να εξακολουθεί να είναι περιορισμένη, οι σωρευτικές απώλειες εφοδιασμού από τους παραγωγούς του Κόλπου ξεπερνούν ήδη το 1 δισεκατομμύριο βαρέλια, η 14 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, προκαλώντας ένα άνευ προηγουμένου σοκ στην προσφορά.
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν κατά 250 εκατομμύρια βαρέλια τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, ή κατά 4 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
Σύμφωνα με την έκθεση, ενώ η ζήτηση μπορεί να επιστρέψει στο θετικό έδαφος προς το τέλος του έτους, εάν επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου που θα επιτρέψει τη σταδιακή επανέναρξη των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ από το 3ο τρίμηνο του 2026, η προσφορά πιθανότατα θα ανακάμψει πιο αργά. Ως εκ τούτου, η αγορά πετρελαίου θα παραμείνει ελλειμματική μέχρι το τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Πάντως, το τρέχον χάσμα προσφοράς-ζήτησης είναι σημαντικά μικρότερο, καθώς η αγορά ήταν ήδη πλεονασματική ενόψει της κρίσης, ενώ τόσο οι παραγωγοί όσο και οι καταναλωτές ανταποκρίνονται στα μηνύματα της αγοράς.
Ειδικότερα, από την πλευρά της προσφοράς, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ανακατευθύνει με επιτυχία ορισμένες εξαγωγές τους σε τερματικούς σταθμούς εκτός του Στενού του Ορμούζ. Ταυτόχρονα, αποθέματα από στρατηγικούς χώρους αποθήκευσης εισρέουν στις αγορές για να αντισταθμίσουν μέρος των απωλειών.
Οι παραγωγοί εκτός της Μέσης Ανατολής ώθησαν επίσης την παραγωγή υψηλότερα και αύξησαν τις εξαγωγές σε επίπεδα ρεκόρ ως απάντηση στην κρίση. Πράγματι, οι προσδοκίες για την αύξηση της προσφοράς από την Αμερική για το 2026 έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω κατά περισσότερο από 600 χιλιάδες βαρέλια την ημέρα από την αρχή του έτους. Επιπλέον, οι εξαγωγές αργού πετρελαίου της Λεκάνης του Ατλαντικού, που τώρα κατευθύνονται κυρίως προς τις σκληρά πληγείσες αγορές ανατολικά του Σουέζ, αυξήθηκαν κατά 3,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα από τον Φεβρουάριο, με αξιοσημείωτα κέρδη για τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βραζιλία, τον Καναδά, το Καζακστάν και τη Βενεζουέλα. Οι εξαγωγές αργού πετρελαίου της Ρωσίας έχουν επίσης αυξηθεί, καθώς οι επανειλημμένες επιθέσεις στα διυλιστήρια της μείωσαν την εγχώρια χρήση και οδήγησαν σε υψηλότερες εξαγωγές, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες ήραν προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο.
Από την πλευρά της ζήτησης, τα διυλιστήρια μείωσαν απότομα τις εισαγωγές αργού. Οι κινεζικές θαλάσσιες εισαγωγές αργού μειώθηκαν κατά 3,6 εκατ. βαρέλια την ημέρα από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο. Σημαντικές μειώσεις στις εισαγωγές παρατηρήθηκαν επίσης στην Ιαπωνία (-1,9 εκατ. βαρέλια την ημέρα), την Κορέα (-1 εκατ. βαρέλια την ημέρα) και την Ινδία (-760 εκατ. βαρέλια την ημέρα). Όμως, ενώ η επιβράδυνση της παγκόσμιας δραστηριότητας των διυλιστηρίων – κατά περίπου 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα σε ετήσια βάση τον Απρίλιο – έχει μειώσει προσωρινά τις πιέσεις στην αγορά αργού, η στενότητα εξαπλώνεται γρήγορα σε επιμέρους αγορές.
Οι τελικοί χρήστες μειώνουν επίσης την κατανάλωση. Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου αναμένεται τώρα να συρρικνωθεί κατά 2,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα σε ετήσια βάση το 2ο τρίμηνο του 2026 και συνολικά κατά 420 εκατ. βαρέλια για το σύνολο του έτους. Προς το παρόν, οι πιο μεγάλες απώλειες παρατηρούνται στον πετροχημικό τομέα, όπου η διαθεσιμότητα πρώτων υλών περιορίζεται όλο και περισσότερο. Η αεροπορική δραστηριότητα κινείται επίσης πολύ κάτω από τα κανονικά επίπεδα, συμβάλλοντας στη μείωση της πίεσης στις τιμές των καυσίμων αεροπλάνων, οι οποίες σχεδόν τριπλασιάστηκαν μετά τη διακοπή των εξαγωγών στη Μέση Ανατολή. Οι υψηλότερες τιμές, η επιδείνωση του οικονομικού περιβάλλοντος και τα μέτρα εξοικονόμησης ζήτησης θα επιβραδύνουν περαιτέρω την παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου.
