Παγκόσμιο σάλο προκάλεσε η αποψινή δημοσιοποίηση της έρευνας με την κωδική ονομασία «Pandora Papers» της Διεθνούς Κοινοπραξίας Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ) καθώς αποκαλύπτει ότι πάνω 330 πολιτικοί, 35 ηγέτες κρατών και εκατοντάδες επιχειρηματίες, εφοπλιστές, μαφιόζοι, καλλιτέχνες, αθλητές αλλά και έμποροι ναρκωτικών και όπλων κρύβουν περιουσιακά στοιχεία αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων σε υπεράκτιες εταιρείες (offshore), κυρίως με στόχο την φοροδιαφυγή και την αποφυγή συσχέτισή τους με ξέπλυμα «μαύρου» χρήματος.
Ανάμεσα στους επώνυμους ιδιοκτήτες και μετόχους που καταγράφονται στην σχετική έρευνα είναι ο πρώην Πρωθυπουργός της Μεγ. Βρετανία Τόνι Μπλερ, ο Βασιλιάς της Ιορδανίας Χουσεϊν Αμπντάλα Β΄, ο Πρόεδρος της Κένυας Ουχούρου Κενιάτα, ο Πρωθυπουργός της Τσεχίας Αντρέι Μπάμπις, ο Πρόεδρος του Ισημερινού Γκιγιέρμο Λάσο, ο Πρωθυπουργός του Λιβάνου Νατζίμπ Μικάτι, ο πρώην επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Ντομινίκ Στρος Καν, ο νέος Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολόντιμιρ Ζελένσκι, ο (ισόβιος) Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Iλχάμ Αλίγιεφ και η οικογένειά του, ο Εμίρης του Κατάρ, Χαμάντ Μπιν Καλίφα Αλ Θανί, η Πριγκίπισσα Λάλλα Χάσνα του Μαρόκου, πολλοί πρώην και νυν υπουργοί χωρών αλλά και διάσημοι της showbiz, όπως η δημοφιλής τραγουδίστρια Σακίρα, ο Ινδός σούπερ σταρτ του κρίκετ Σαχίν Τεντουλκάρ και το σούπερ μοντέλο Κλώντια Σίφερ.
Στα έγγραφα αποκαλύπτεται η εκ νέου εμπλοκή με εταιρείες offshore του Προέδρου της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν (για έπαυλη που απέκτηση Ρωσίδα καλλονή με την οποία φέρεται να έχει αποκτήσει ένα παιδί) και του Προέδρου της Τουρκίας Ρετζέρ Ταγίπ Ερντογάν, μέσω συγγενικών προσώπων και στενών συνεργατών του, όπως ο Τούρκος μεγαλοεργολάβος Ερμάν Ιλιτσάκ, που διατηρεί δύο υπεράκτιες εταιρείες, οι οποίες εμπλέκονται έμμεσα στην ανέγερση του φαραωνικού νέου προεδρικού ανακτόρου του Ερντογάν, με τα …1.500 δωμάτια.
Μια από τις μεγαλύτερες αποκαλύψεις, όπως σημειώνει το BBC, είναι το πώς σημαντικοί και πλούσιοι άνθρωποι έφτιαχναν νομίμως εταιρείες προκειμένου να αγοράσουν ακίνητα στο Ηνωμένο Βασίλειο, βίλες και κάστρα στην Γαλλία, σαλέ στην Ελβετία καθώς και εξωτικές κατοικίες στην Καραϊβική και την Πολυνησία.
Κάποιοι από τους εμπλεκόμενους στα έγγραφα θα αντιμετωπίζουν κατηγορίες για διαφθορά, ξέπλυμα χρήματος και φοροδιαφυγή καθώς τα χρήματα και τα περιουσιακά στοιχεία που έκρυβαν δεν δηλώθηκαν ποτέ στις φορολογικές τους δηλώσεις σε καμία χώρα ενώ σε πολλές περιπτώσεις η προέλευση των χρημάτων δεν προκύπτει από τις…επίσημες δραστηριότητές τους και αποτελούν προϊόντα δωροδοκιών, κλοπής δημοσίου χρήματος,παράνομων συναλλαγών ή θεωρούνται «αγνώστου προελεύσεως».
Στα έγγραφα υπάρχουν στοιχεία και για 283 ιδιοκτητών εταιρείες με Έλληνες ιδιοκτήτες ή μετόχους, όπως αναφέρουν διεθνή κανάλια και ενημερωτικές ιστοσελίδες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το δικηγορικό γραφείο που ιδρύθηκε από τον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη φαίνεται ότι παρείχε ψεύτικους ιδιοκτήτες για να συγκαλύψουν τον πραγματικό ιδιοκτήτη μιας σειράς υπεράκτιων εταιρειών, όπως ενός πρώην Ρώσου πολιτικού που κατηγορήθηκε για υπεξαίρεση. Ωστόσο, εκπρόσωπός του Νίκου Αναστασιάδη δήλωσε πως ο ίδιος δεν έχει σχέση με το νομικό γραφείο από το 1997, όταν και ανέλαβε την προεδρία του κόμματος του Δημοκρατικού Συναγερμού (ΔΗΣΥ).
Μυστική έρευνα δύο ετών
Πάνω από 600 δημοσιογράφοι 150 ειδησεογραφικών ομίλων και έγκυρων ΜΜΕ (Guardian, BBC, Washington Post, Le Monde,Deutsche Welle,Le Figarο, Irish Times,κ.α.) σε 117 χώρες σε όλο τον κόσμο συνεργάσθηκαν στην έρευνα 11,9 εκατομμυρίων απόρρητων εγγράφων από 29.000 υπεράκτιες εταιρείες και offshore τραπεζικούς λογαριασμούς, τα οποία προέρχονται από 14 εταιρείες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και νομικά γραφεία στον Παναμά, τις ΗΠΑ και αρκετές χώρες με ειδικό καθεστώς ανωνυμίας μετόχων και καταθετών (όπως οι Βρετανικοί Παρθένοι Νήσοι, ο Παναμάς, η Μπελίζ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σιγκαπούρη, το Μπαχρέιν, τα νησιά Μάρσαλ, η Βανουάτου) ή φορολογικά προνόμια όπως η Ελβετία και η Κύπρος.
Τα έγγραφα καλύπτουν μια περίοδο 5 δεκαετιών από το 1996 μέχρι και το 2020 και περιλαμβάνουν σημαντικές πληροφορίες για τους πάνω από 29.000 πραγματικούς ιδιοκτήτες και μετόχους.
To δίκτυο International Consortium of Investigative Journalists έχει ερευνήσει σχεδόν 12 εκατομμύρια εμπιστευτικά έγγραφα με απόλυτη μυστικότητα επί 24 μήνες και θεωρείται ως η μεγαλύτερη οργανωμένη προσπάθεια της διεθνούς κοινοπραξίας μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου με την ονομασία «Panama Papers» τον Απρίλιο του 2016, που αφορούσε στη διαρροή 11,5 αρχείων της δικηγορικής εταιρείας Mossack-Fonseca του Παναμά, σχετικά με τις οικονομικές και δημοσιονομικές πρακτικές επώνυμων πελατών, από απλούς επιχειρηματίες ως αρχηγούς κρατών.
Τότε είχε προκαλέσει τις παραιτήσεων των Πρωθυπουργών της Ισλανδίας, Σιγκμουντούρ Ντέιβιντ Γκουνλάουγκσον και του Πακιστάν, Ναουάζ Σαρίφ καθώς και 150 έρευνες σε 79 χώρες για κατηγορίες φοροδιαφυγής ή νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
